Algemene histologie
Hoofdstuk 1: Epithelen
1.1 Inleiding
Epitheel: één of meerdere lagen cellen dicht tegen elkaar met beperkte hoeveelheid extracellulaire
matrix.
Er zijn drie soorten epithelen:
1. Bedekkend epitheel: begrenst twee biologische compartimenten
2. Klierepitheel: behoort tot klierweefsel ontstaan door instulping bedekkend epitheel
3. Neuro-epitheel: epitheelcellen met sensorische functie (smaakknopcellen in de tong)
Alle epithelen liggen op basale membraan, hierdoor afgescheiden van onderliggend bindweefsel.
Voeding gebeurt door diffusie
1.2 bedekkend epitheel
Bedekkend epitheel wordt geklasseerd volgen drie kenmerken:
Aantal cellagen: éénlagig, meerrijig…
Vorm van de cellen: kubisch, cilindrisch
Aanwezigheid van oppervlaktespecialisaties:
Er zijn drie verschillende soorten bedekkend epitheel:
1. Éénlagige epitheel
2. Meerlagige epitheel
3. Atypische epitheel
1.2.1 éénlagige epithelen
Functie: absorptie, secretie, diffusie (niet dik genoeg om een beschermende functie te hebben)
Afhankelijk van de vorm van de cellen: éénlagig plaveiselepitheel, éénlagig kubisch, éénlagig
cilindrisch epitheel.
1.2.1.1 éénlagig plaveiselepitheel
Bouw:
-
Plat en onregelmatig
-
Polygonale cellen
-
Vormen een doorlopende laag
-
hoogte<diameter
-
Samengehouden door een kleine hoeveelheid extracellulaire uitstof
-
Kern centraal
-
Kern puilt uit aan de apicale zijde.
-
Basale membraan onder epitheellaag
Voorkomen:
- Zonder oppervlaktespecialisaties achterzijde van de cornea (=hoornvlies)
- Met oppervlaktespecialisaties: microvilli in het mesotheel, mindere mate endotheel.
- Endotheel: plaveiselepitheel dat de bloedvaten bedekt. In de haarvaten van sommige
organen zijn de endotheelcellen gevensterd (= er komen openingen voor in de cel zelf).
In de lever, beenmerg en milt komen haarvaten onderbroken voor, gekenmerkt door
openingen tussen de cellen.
- Mesotheel: pleveiselepitheel dat de lichaamsholten begrenst (buikholte (peritoneum),
longzakje (pleura), hartzakje (pericard).
, Het oppervlak is vochtig (glijden van mesotheelbladen tov elkaar toelaten)
Cellen zijn bedekt met opp. specialisaties (microvilli)
Functie:
- Diffusie
- Resorptie en secretie (mesotheelcellen)
1.2.1.2 éénlagig kubisch epitheel
Bouw:
- Vierkante cellen
- Bij dwarse doorsnede polygonaal
- Hoogte = diameter
- Kern centraal gelegen (of dichter apicaal dan basaal)
- Langs beide kanten van kern is er evenveel cytoplasma
Functie:
- Resorptie
- Secretie
- Pigmentcellen in retina hebben lichtregulerende functie
1.2.1.3 éénlagig cilindrisch epitheel
Bouw:
- Rechthoekige cellen (langste as apicaal naar basaal)
- Polygonaal bij dwarsdoorsnede
- hoogte> diameter
- Kern is basaal en elliptisch
- Boven de kern is er meer cytoplasma dan eronder
Voorkomen:
- Ductus bellini in de nier en afvoergangen van klieren bestaan uit hoog cilindrisch epitheel.
Geen oppervlaktespecialisaties
- Sommige cellen van spijsverteringsstelsel zijn apicaal een met sluitbanden en
membraanporiën met elkaar verbonden.
Oppervlaktespecialisatie (microvilli)
- Golgi en RER ook polariteit cytoplasma en vooraal apicaal.
- Eileider: het cilindrisch epitheel bevat trilhaardragende (dus secreterend) hoog cilindrische
cellen met decretieblaasjes. Apicale celmembraan bedekt met enkele microvillli.
- Afvoergangen klieren
- Spijsverteringsbuis van maag tot rectum
- Eileiders
- Sommige afvoerwegen van nier
1.2.1.4 pseudomeerlagig of meerrijig epitheel
Bouw:
Hoofdstuk 1: Epithelen
1.1 Inleiding
Epitheel: één of meerdere lagen cellen dicht tegen elkaar met beperkte hoeveelheid extracellulaire
matrix.
Er zijn drie soorten epithelen:
1. Bedekkend epitheel: begrenst twee biologische compartimenten
2. Klierepitheel: behoort tot klierweefsel ontstaan door instulping bedekkend epitheel
3. Neuro-epitheel: epitheelcellen met sensorische functie (smaakknopcellen in de tong)
Alle epithelen liggen op basale membraan, hierdoor afgescheiden van onderliggend bindweefsel.
Voeding gebeurt door diffusie
1.2 bedekkend epitheel
Bedekkend epitheel wordt geklasseerd volgen drie kenmerken:
Aantal cellagen: éénlagig, meerrijig…
Vorm van de cellen: kubisch, cilindrisch
Aanwezigheid van oppervlaktespecialisaties:
Er zijn drie verschillende soorten bedekkend epitheel:
1. Éénlagige epitheel
2. Meerlagige epitheel
3. Atypische epitheel
1.2.1 éénlagige epithelen
Functie: absorptie, secretie, diffusie (niet dik genoeg om een beschermende functie te hebben)
Afhankelijk van de vorm van de cellen: éénlagig plaveiselepitheel, éénlagig kubisch, éénlagig
cilindrisch epitheel.
1.2.1.1 éénlagig plaveiselepitheel
Bouw:
-
Plat en onregelmatig
-
Polygonale cellen
-
Vormen een doorlopende laag
-
hoogte<diameter
-
Samengehouden door een kleine hoeveelheid extracellulaire uitstof
-
Kern centraal
-
Kern puilt uit aan de apicale zijde.
-
Basale membraan onder epitheellaag
Voorkomen:
- Zonder oppervlaktespecialisaties achterzijde van de cornea (=hoornvlies)
- Met oppervlaktespecialisaties: microvilli in het mesotheel, mindere mate endotheel.
- Endotheel: plaveiselepitheel dat de bloedvaten bedekt. In de haarvaten van sommige
organen zijn de endotheelcellen gevensterd (= er komen openingen voor in de cel zelf).
In de lever, beenmerg en milt komen haarvaten onderbroken voor, gekenmerkt door
openingen tussen de cellen.
- Mesotheel: pleveiselepitheel dat de lichaamsholten begrenst (buikholte (peritoneum),
longzakje (pleura), hartzakje (pericard).
, Het oppervlak is vochtig (glijden van mesotheelbladen tov elkaar toelaten)
Cellen zijn bedekt met opp. specialisaties (microvilli)
Functie:
- Diffusie
- Resorptie en secretie (mesotheelcellen)
1.2.1.2 éénlagig kubisch epitheel
Bouw:
- Vierkante cellen
- Bij dwarse doorsnede polygonaal
- Hoogte = diameter
- Kern centraal gelegen (of dichter apicaal dan basaal)
- Langs beide kanten van kern is er evenveel cytoplasma
Functie:
- Resorptie
- Secretie
- Pigmentcellen in retina hebben lichtregulerende functie
1.2.1.3 éénlagig cilindrisch epitheel
Bouw:
- Rechthoekige cellen (langste as apicaal naar basaal)
- Polygonaal bij dwarsdoorsnede
- hoogte> diameter
- Kern is basaal en elliptisch
- Boven de kern is er meer cytoplasma dan eronder
Voorkomen:
- Ductus bellini in de nier en afvoergangen van klieren bestaan uit hoog cilindrisch epitheel.
Geen oppervlaktespecialisaties
- Sommige cellen van spijsverteringsstelsel zijn apicaal een met sluitbanden en
membraanporiën met elkaar verbonden.
Oppervlaktespecialisatie (microvilli)
- Golgi en RER ook polariteit cytoplasma en vooraal apicaal.
- Eileider: het cilindrisch epitheel bevat trilhaardragende (dus secreterend) hoog cilindrische
cellen met decretieblaasjes. Apicale celmembraan bedekt met enkele microvillli.
- Afvoergangen klieren
- Spijsverteringsbuis van maag tot rectum
- Eileiders
- Sommige afvoerwegen van nier
1.2.1.4 pseudomeerlagig of meerrijig epitheel
Bouw:
