verbintenissenrecht
Inleidend deel
Wat is een verbintenis?
Een verbintenis is een rechtsband op grond waarvan een schuldeiser van een schuldenaar in
rechte de uitvoering van een prestatie mag eisen (art. 5.1 BW)
Verbintenissen ontstaan uit een rechtshandeling, uit een oneigenlijk contract,
buitencontractuele aansprakelijkheid of uit de wet (art. 5.3 BW)
Def. Een verbintenis is een rechtsband tussen 2 of meer personen die in geld waardeerbare
aanspraak en in rechte afdwingbaar is.
Indien deze niet nagekomen is, volgt er een sanctie.
Schuldeiser heeft vorderingsrecht tegenover de schuldenaar.
Vriendschappelijke Natuurlijke verbintenis
Juridische verbintenis
afspraak (art. 5.2 BW)
Resultaatsverbintenis vs. Middelenverbintenis (art. 5.72 BW)
Resultaatsverbintenis = garantieverbintenis; schuldenaar verbindt zich tot een bepaald
resultaat
Middelenverbintenis = inspanningsverbintenis; schuldenaar verbindt zich ertoe de nodige
inspanningen te leveren, zonder garantie op een bepaald resultaat
Verbintenis om te doen, te geven of niet te doen
,Begrip en soorten overeenkomsten
Verbintenissen
ontstaan uit...
Rechtshandelingen Rechtsfeiten
Eenzijdige Meerzijdige Oneigenlijke Onrechtmatige
rechtshandelingen rechtshandelingen overeenkomsten daad
Def. Rechtshandeling = een rechtshandeling is een handeling die uitgevoerd wordt door een
rechtssubject met het oog op de daaraan verbonden gevolgen.
Def. Rechtsfeit = rechtsfeiten zijn feiten die juridische gevolgen hebben, maar je had niet de
bedoeling om er gevolgen aan te koppelen. Het is de wet of de rechtspraak die deze gevolgen
bepaalt.
Begrip rechtshandeling
Eenzijdig = de wil om juridische gevolgen te creëren
gaat uit van 1 persoon.
Meerzijdig = de wil om juridische gevolgen te creëren
gaat uit van meerdere personen/partijen.
Verbintenissen uit overeenkomsten
Een overeenkomst is een contract en dat betekent:
- Meerzijdige rechtshandeling
- Wilsovereenstemming
- Één of meerdere personen/partijen
- Ten aanzien van één of meerdere anderen
- Afdwingbare verbintenissen aangaan
Geldig aangegane overeenkomsten verbinden partijen tot de wet (‘pacta sunt servanda’) (art.
5.69 BW)
Er is een onderscheid tussen consensualisme, zakelijk contract en plechtig contract. Criterium
is de wijze van totstandkoming tussen partijen (art. 5.5 BW)
Consensualisme
Een principe naar Belgisch recht en komt tot stand door de loutere wilsovereenstemming.
Zakelijk contract
Een uitzondering op het consensualisme, het komt tot stand bij afgifte.
Het heeft niets te maken met zakelijke rechten.
Plechtig contract
Er zijn vormvereisten:
- Met oog op geldigheid
- Met oog op bewijs
- Met oog op tegenwerpelijkheid aan derden
, Soorten overeenkomsten
Eenzijdig vs. Wederkerig (art. 5.6 BW)
Criterium: hoeveel partijen nemen een verbintenis op zich?
Eenzijdig: slechts één partij moet verbintenis nakomen (bv bewaargeving)
Wederkerig: beide/alle partijen moeten zich over en weer verbinden (bv koop en verhuur)
Een belangrijk onderscheid is dat enkel wederkerige overeenkomsten ontbonden kunnen
worden.
Overeenkomsten om niet vs onder bezwarende titel (art. 5.7 BW)
Om niet: slechts één partij heef een economisch voordeel (schenking, …)
Bezwarende titel: economisch voordeel voor beide partijen
Kanscontracten (art. 5.8 BW)
= aleatoire overeenkomsten (onzekere)
- Afhankelijk van een onzekere gebeurtenis
- Omvang van prestatie is onzeker
<-> vergeldende overeenkomsten
Overeenkomst intuitu personae
- Aangegaan omwille van de persoon of de persoonlijke kwaliteiten van de tegenpartij
(bv profvoetballer)
- Is gedaan bij het overlijden van de persoon
Tegenovergestelde is intuitu pecunae: omwille van de waarde van de deal
Benoemde vs. Onbenoemde overeenkomsten
- Benoemde contracten: in de wet aangeduid en geregeld
- Onbenoemde contracten: niet in de wet aangeduid of geregeld -> algemene regelen
van contractenrecht van toepassing
- Gemengde contracten: bevatten elementen uit verschillende soorten contracten
o Absorptietheorie
Kijken wat het belangrijkste aspect is van het contract
o Combinatietheorie
De benoemde aspecten gaan toepassen
o Sui generis overeenkomst
met een eigen bestaansreden, op zichzelf staand, niet ogenblikkelijk
ergens onder te brengen.
Toetredingsovereenkomsten (art. 5.10 BW)
- een zwakkere partij heeft geen zeggenschap over inhoud overeenkomst
- inhoud wordt eenzijdig vastgelegd door andere partij
- enkel de vrijheid in al dan niet contracteren
- beschermingsmechanismes
Raamovereenkomst/kaderovereenkomst (art. 5.9 BW)
- is om een algemeen kader vast te stellen waarin andere, latere overeenkomsten in
kunnen gemaakt worden (bv concessie, CAO, …)
Inleidend deel
Wat is een verbintenis?
Een verbintenis is een rechtsband op grond waarvan een schuldeiser van een schuldenaar in
rechte de uitvoering van een prestatie mag eisen (art. 5.1 BW)
Verbintenissen ontstaan uit een rechtshandeling, uit een oneigenlijk contract,
buitencontractuele aansprakelijkheid of uit de wet (art. 5.3 BW)
Def. Een verbintenis is een rechtsband tussen 2 of meer personen die in geld waardeerbare
aanspraak en in rechte afdwingbaar is.
Indien deze niet nagekomen is, volgt er een sanctie.
Schuldeiser heeft vorderingsrecht tegenover de schuldenaar.
Vriendschappelijke Natuurlijke verbintenis
Juridische verbintenis
afspraak (art. 5.2 BW)
Resultaatsverbintenis vs. Middelenverbintenis (art. 5.72 BW)
Resultaatsverbintenis = garantieverbintenis; schuldenaar verbindt zich tot een bepaald
resultaat
Middelenverbintenis = inspanningsverbintenis; schuldenaar verbindt zich ertoe de nodige
inspanningen te leveren, zonder garantie op een bepaald resultaat
Verbintenis om te doen, te geven of niet te doen
,Begrip en soorten overeenkomsten
Verbintenissen
ontstaan uit...
Rechtshandelingen Rechtsfeiten
Eenzijdige Meerzijdige Oneigenlijke Onrechtmatige
rechtshandelingen rechtshandelingen overeenkomsten daad
Def. Rechtshandeling = een rechtshandeling is een handeling die uitgevoerd wordt door een
rechtssubject met het oog op de daaraan verbonden gevolgen.
Def. Rechtsfeit = rechtsfeiten zijn feiten die juridische gevolgen hebben, maar je had niet de
bedoeling om er gevolgen aan te koppelen. Het is de wet of de rechtspraak die deze gevolgen
bepaalt.
Begrip rechtshandeling
Eenzijdig = de wil om juridische gevolgen te creëren
gaat uit van 1 persoon.
Meerzijdig = de wil om juridische gevolgen te creëren
gaat uit van meerdere personen/partijen.
Verbintenissen uit overeenkomsten
Een overeenkomst is een contract en dat betekent:
- Meerzijdige rechtshandeling
- Wilsovereenstemming
- Één of meerdere personen/partijen
- Ten aanzien van één of meerdere anderen
- Afdwingbare verbintenissen aangaan
Geldig aangegane overeenkomsten verbinden partijen tot de wet (‘pacta sunt servanda’) (art.
5.69 BW)
Er is een onderscheid tussen consensualisme, zakelijk contract en plechtig contract. Criterium
is de wijze van totstandkoming tussen partijen (art. 5.5 BW)
Consensualisme
Een principe naar Belgisch recht en komt tot stand door de loutere wilsovereenstemming.
Zakelijk contract
Een uitzondering op het consensualisme, het komt tot stand bij afgifte.
Het heeft niets te maken met zakelijke rechten.
Plechtig contract
Er zijn vormvereisten:
- Met oog op geldigheid
- Met oog op bewijs
- Met oog op tegenwerpelijkheid aan derden
, Soorten overeenkomsten
Eenzijdig vs. Wederkerig (art. 5.6 BW)
Criterium: hoeveel partijen nemen een verbintenis op zich?
Eenzijdig: slechts één partij moet verbintenis nakomen (bv bewaargeving)
Wederkerig: beide/alle partijen moeten zich over en weer verbinden (bv koop en verhuur)
Een belangrijk onderscheid is dat enkel wederkerige overeenkomsten ontbonden kunnen
worden.
Overeenkomsten om niet vs onder bezwarende titel (art. 5.7 BW)
Om niet: slechts één partij heef een economisch voordeel (schenking, …)
Bezwarende titel: economisch voordeel voor beide partijen
Kanscontracten (art. 5.8 BW)
= aleatoire overeenkomsten (onzekere)
- Afhankelijk van een onzekere gebeurtenis
- Omvang van prestatie is onzeker
<-> vergeldende overeenkomsten
Overeenkomst intuitu personae
- Aangegaan omwille van de persoon of de persoonlijke kwaliteiten van de tegenpartij
(bv profvoetballer)
- Is gedaan bij het overlijden van de persoon
Tegenovergestelde is intuitu pecunae: omwille van de waarde van de deal
Benoemde vs. Onbenoemde overeenkomsten
- Benoemde contracten: in de wet aangeduid en geregeld
- Onbenoemde contracten: niet in de wet aangeduid of geregeld -> algemene regelen
van contractenrecht van toepassing
- Gemengde contracten: bevatten elementen uit verschillende soorten contracten
o Absorptietheorie
Kijken wat het belangrijkste aspect is van het contract
o Combinatietheorie
De benoemde aspecten gaan toepassen
o Sui generis overeenkomst
met een eigen bestaansreden, op zichzelf staand, niet ogenblikkelijk
ergens onder te brengen.
Toetredingsovereenkomsten (art. 5.10 BW)
- een zwakkere partij heeft geen zeggenschap over inhoud overeenkomst
- inhoud wordt eenzijdig vastgelegd door andere partij
- enkel de vrijheid in al dan niet contracteren
- beschermingsmechanismes
Raamovereenkomst/kaderovereenkomst (art. 5.9 BW)
- is om een algemeen kader vast te stellen waarin andere, latere overeenkomsten in
kunnen gemaakt worden (bv concessie, CAO, …)
