Orthopedagogiek samenvatting

Orthopedagogiek samenvatting
Ortho-ped-agogie-k
Orthos = recht

Pais = kind

Agogein = voeren/leiden

K = theorie

 Rechttrekken wat gebogen was

Definitie:
Orthopedagogiek verwijst naar het zo goed mogelijk opvoeden, begeleiden, ondersteunen, helpen,
assisteren, ... van kinderen en volwassenen die vanuit een bepaalde interpretatie of standpunt als
‘bijzonder’ kunnen worden omschreven binnen een bepaalde context en tijd.


Conclusie:

Orthopedagogiek is een holistische theorie (->holistisch werken: een theorie die werkt vanuit het
geheel, en dus rekening houdt met somatisch, psychologisch, biologisch, spiritueel en sociaal vlak)

,De geschiedenis van de orthopedagogiek tweevoudige sprong:
 Onderwijs aan kinderen met een handicap

 Opvoedingsinrichtingen voor kinderen met gedragsproblemen



1. Onderwijs aan kinderen met een handicap

 Eerste ‘orthopedagogen’ : Pedro Ponche de Leon, Triest, Guislain,…

 Ze gebruikten Heilpedagogiek
Deze richt zich vooral op het medische

 Opvoeding van doven, blinden, zwakzinnigen,.. onder leiding van artsen op systematische
manier



2. Opvoedingsinrichtingen voor kinderen met gedragsproblemen

 Aandacht ging naar bestrijden van kinderfehler ( ondeugden van kinderen )
zoals: liegen, stelen, nagelbijten, bedplassen en brutaal zijn

 Deze werden bekeken als een soort ‘ziekte’
Het wordt bekeken alsof het kind ziek is.

 Alfred Adler schreef het boek ‘het moeilijke kind’ en beschreef hierin 20 opvoedkundige
studies: het vreesachtige kind, het domme kind, het driftige kind, het luie kind,…
=> ook wel kinderzielkunde

 Ontstaan kinderwetten (1905)

 Denkwijze in eerste helft van de eeuw:
haal het kind weg uit zijn verderfelijke omgeving, houdt hem in deze nieuwe, reine
omgeving, weg van mogelijk nieuwe besmettingsbronnen. ( Weijner )

, De historische identiteit van orthopedagogie
1. Pedagogie als deel van de psychologie

 Binnen de Griekse filosofie

 Pedagogie was geen aparte discipline

 Plato bestudeerde wel pedagogische vragen:
klassiek probleem van leren

→ pedagogie was voorlopig een theoretische wetenschap op basis van ‘denken’

2. Pedagogie onder theologie

 Gebeurde in de tijd van de middeleeuwen

 Het was Christelijk geïnspireerd

 Er waren veel religieuze dogma’s aan verbonden
(vooral biechten, maar ook bidden, naar de kerk gaan,…)

→ pedagogie werd een onderdeel van de theologie

3. Pedagogie werd een eigen discipline

 Renaissance : tijd om zichzelf te worden

 Het werd een moderne wetenschap ( verklaringen zoeken )

 Periode van verlichting: pedagogisch onderzoek en opleiding
-> het werd voor het eerst een richting aan de universiteit
-> daarna verdween de richting weer

 1880: terugkeer naar universiteiten

 Door de experimentele psychologie van Wundt kwam er een relatie tussen psychologie en
pedagogie

→ de toepassing van psychologische kennis op educationele/opvoedingsproblemen
-> maar wel nog steeds een deel van de filosofie

 Psychologie gaat naar een pure empirische wetenschap
het scheurt af van pedagogie ( in de praktijk )

 Hammer bedacht 3soorten pedagogie:
- het doel van opvoeding: wijsgerige pedagogie
- het opvoedingsproces: psychologische pedagogie
- opvoeding als sociaal fenomeen: sociale pedagogie
→ eerste vorm van erkenning: universiteiten professoren pedagogie