Samenvatting Introduction to veterinary anatomy

Hoofdstuk 6 Hormoonstelsel

Hormonen worden door het bloed vervoerd naar de juiste plek in het lichaam.
Endocriene klieren zitten verspreid door het gehele lichaam en kunnen meerdere soorten hormonen
afgeven. De endocriene klieren zijn:
o De hypofyse
o De schildklier
o Bijschildklieren
o Alvleesklier
o Eierstokken
o Testikels
o Bijnieren

Het aanmaken van een hormoon vindt plaats als reactie op een prikkel. Prikkels kunnen zijn:
- Zenuw impulsen: adrenaline
- Een ander stimulerend hormoon
- Hoogte van bepaalde stoffen in het bloed: glucose
- Terug koppeling op de aanmaak van een ander hormoon: oestrogeen

Sommige hormonen worden geproduceerd in weefsel of in andere organen:
o Gastrine: wordt geproduceerd in de wand van de maag, stimulatie van de
maagzuurproductie
o Secretine: wordt gemaakt in de wand van de dunne darm, helpt bij het verteren van voedsel
o Chorion gonadotrofine: wordt aangemaakt tijdens de zwangerschap door de placenta
o Erythropoïntine (EPO): wordt gemaakt in de nieren, als reactie op te weinig zuurstof in het
bloed

Hypofyse: is een kleine klier gelegen onder de hersenen met een voorste en een achterste deel. De
hypofyse wordt ook wel de hoofdklier genoemd, omdat deze hormonen afgeeft die andere klieren
aan spoort tot de aanmaak van hormonen. Zoals:
o Groeihormoon
o FSH (follikel stimulerend hormoon)
o Endorfine
o Oxythorfine

Voorste deel hypofyse (hypofyse voorkwab) produceert:
o Schildklier stimulerend hormoon (TSH)
o Groeihormoon
 Regelt de groei van de botten
 Betrokken bij de eiwitproductie van aminozuren
 Gebruik van energie en opslag
o Bijnierschorsstimulerend hormoon (ACTH), de bijnieren maken het stresshormoon en
geslachtshormoon aan.
o Prolactine: zorgt voor de melkproductie
o Follikel stimulerend hormoon (FSH)
 Eicellen groeien bij het vrouwelijke geslacht
 Helpt het vormen van zaadcellen bij het mannelijk geslacht
o Luteïniserend hormoon (LH): stimuleert de eisprong en zorgt ervoor dat het eitje zich kan
nestelen in de baarmoeder

, o Luteïniserend hormoon (ICSH): stimuleert de aanmaak van testosteron, mannelijke vorm van
LH
Achterste deel hypofyse (hypofyse achterkwab) produceert:
o ADH: zorgt ervoor dat er vocht wordt opgenomen in het lichaam
o Oxytocine
 Zorgt dat er melk uit de spenen komt
 Wekt weeën op tijdens de bevalling, de gladde spieren van de baarmoeder
trekken samen

Schildklier hormoon: wordt aangestuurd door TSH en geeft drie hormonen af
 Thyrocine (T4): groei en ontwikkeling
 Tri-jodothyronine (T3): stofwisseling, energie verbruik
- T3 en T4 zorgen voor de opname van zuurstof in het bloed
 Calcitonine: zorgt dat er niet te veel calcium en kalk in het bloed komt

Bijschildklier hormoon zorgt ervoor dat het calcium op pijl blijft in het bloed. Bij hyperparathyreoïde
werken de bijschildklieren te hard, daardoor kan er een te hoge bloeddruk ontstaan, te veel calcium
in het bloed, nierstenen, bot ontkalking.

De alvleesklier maakt drie hormonen:
o Insuline: regelt de suikerspiegel in het bloed, zorgt dat suiker wordt opgenomen in het bloed
o Glucagon: verhoogt de hoeveelheid glucose in het bloed
o Somatostatine: remt insuline en glucagon af en zorgt dat de suikerspiegel gelijk blijft

De eierstokken
Het vrouwelijke geslacht heeft twee eierstokken. Ze produceren twee soorten hormonen:
o Oestrogeen
 Zorgt voor geslachtskenmerken
 Rijpen van eicellen
o Progesteron
 Kalmerend hormoon
 Klaarmaken van de baarmoeder

De testikels (mannelijk geslacht) maken twee soorten hormonen aan:
o Testosteron
 Zorgt voor geslachtskenmerken
 Aanmaak van sperma
 Spiermassa
o Oestrogeen
 Sperma productie reguleren

Bijnieren zorgen ervoor dat je goed op stress kan reageren en voor een goede bloeddruk.

Bijnierschors maakt de hormonen van de bijnieren:
o Cortisol, stress
o Aldosteron, bloeddruk
o geslachtshormonen