Kennisclip bij HC 5: Ik Opa Making en de heffing van erfbelasting
De Ik Opa Making vindt zijn oorzaak in de kleinkindvrijstelling. Het
kleinkind heeft sinds 2010 recht op een vrijstelling voor de heffing
van erfbelasting ter grootte van ±€20.000 (in 2016: €20.148, zie
art. 32 lid 1 onder 4 sub d SW). Hierdoor zal opa het leuk vinden
om het kleinkind €20.000 na te laten. Dat is immers een onbelaste
vermogensovergang naar de volgende generatie.
Dit betekent wel dat er cash over moet naar het kleinkind en daar
kunnen om allerlei redenen bezwaren tegen bestaan. Bijvoorbeeld:
- Er is nog een oma. Als er dan bijvoorbeeld 5 kleinkinderen
zijn, dan moet oma als opa is overleden aan ieder van die
kleinkinderen €20.000 (dus in totaal €100.000) uitkeren.
Dat is misschien niet handig voor oma.
- Ook kan opa denken dat hij liever wil dat zijn geld eerst bij zijn kind terecht kom en dan
te zijner tijd bij het kleinkind.
Voor die bezwaren is een oplossing bedacht in de
zogenoemde Ik Opa Making. Wanneer gebruik
wordt gemaakt van een Ik Opa Making, benoemt
opa zijn kind tot enig erfgenaam, maar legt hij aan
dat kind de last op om bedragen schuldig te
erkennen aan zijn kinderen. Het is dus een
vordering die het kleinkind krijgt op het kind. Die
vordering is pas opeisbaar als het kind is
overleden en die vordering is renteloos. De Ik Opa
Making kan op twee manieren plaatsvinden,
namelijk (i) via een schuldigerkenning of (ii) via een legaat. Dat heeft verschillende gevolgen
voor de toepassing van de Successiewet.
Ik opa making door middel van schuldigerkenning
Opa benoemt zijn kind als erfgenaam en zegt tegen zijn kind dat hij/zij zijn enig erfgenaam is,
maar dat hij aan hem/haar de last oplegt om een bedrag schuldig te erkennen aan jouw kind
(dus aan opa’s kleinkind). Daardoor krijgt het kleinkind een vordering op het kind. Die vordering
is renteloos en opeisbaar bij het overlijden van het kind. Dat wil zeggen dat de vordering een
contante waarde heeft op het moment dat opa overlijdt. Die contante waarde is gelijk aan de
kleinkindvrijstelling.
Cijfervoorbeeld
Stel: kleinkindvrijstelling is €20.000. De
nalatenschap van opa is €300.000. Dan
bepaalt opa in zijn testament dat zijn
kind een bedrag aan het kleinkind moet
schuldig erkennen ter grootte van de
kleinkindvrijstelling (dus ter grootte van
€20.000) op het moment van overlijden
van opa. Dat bedrag is voor kleinkind
eerst opeisbaar als het kind overlijdt en
dat bedrag is renteloos.
Hoe werkt dat dan uit?
We gaan ervan uit dat opa 80 jaar is, het kind 55 jaar en het kleinkind 20 jaar. Opa laat de hele
nalatenschap van €300.000 na aan zijn kind. Zijn kind erkent schuldig aan het kleinkind een
vordering waarvan de contante waarde nu € 20.000 is. De verkrijging van het kind bedraagt
dan per saldo €280.000, namelijk €300.000 -/- €20.000 (nalatenschap -/- de schuld aan het
kleinkind). De verkrijging van het kleinkind bedraagt €20.000. Dat is de waarde van de
vordering van het kleinkind op het moment dat opa overlijdt.
De Ik Opa Making vindt zijn oorzaak in de kleinkindvrijstelling. Het
kleinkind heeft sinds 2010 recht op een vrijstelling voor de heffing
van erfbelasting ter grootte van ±€20.000 (in 2016: €20.148, zie
art. 32 lid 1 onder 4 sub d SW). Hierdoor zal opa het leuk vinden
om het kleinkind €20.000 na te laten. Dat is immers een onbelaste
vermogensovergang naar de volgende generatie.
Dit betekent wel dat er cash over moet naar het kleinkind en daar
kunnen om allerlei redenen bezwaren tegen bestaan. Bijvoorbeeld:
- Er is nog een oma. Als er dan bijvoorbeeld 5 kleinkinderen
zijn, dan moet oma als opa is overleden aan ieder van die
kleinkinderen €20.000 (dus in totaal €100.000) uitkeren.
Dat is misschien niet handig voor oma.
- Ook kan opa denken dat hij liever wil dat zijn geld eerst bij zijn kind terecht kom en dan
te zijner tijd bij het kleinkind.
Voor die bezwaren is een oplossing bedacht in de
zogenoemde Ik Opa Making. Wanneer gebruik
wordt gemaakt van een Ik Opa Making, benoemt
opa zijn kind tot enig erfgenaam, maar legt hij aan
dat kind de last op om bedragen schuldig te
erkennen aan zijn kinderen. Het is dus een
vordering die het kleinkind krijgt op het kind. Die
vordering is pas opeisbaar als het kind is
overleden en die vordering is renteloos. De Ik Opa
Making kan op twee manieren plaatsvinden,
namelijk (i) via een schuldigerkenning of (ii) via een legaat. Dat heeft verschillende gevolgen
voor de toepassing van de Successiewet.
Ik opa making door middel van schuldigerkenning
Opa benoemt zijn kind als erfgenaam en zegt tegen zijn kind dat hij/zij zijn enig erfgenaam is,
maar dat hij aan hem/haar de last oplegt om een bedrag schuldig te erkennen aan jouw kind
(dus aan opa’s kleinkind). Daardoor krijgt het kleinkind een vordering op het kind. Die vordering
is renteloos en opeisbaar bij het overlijden van het kind. Dat wil zeggen dat de vordering een
contante waarde heeft op het moment dat opa overlijdt. Die contante waarde is gelijk aan de
kleinkindvrijstelling.
Cijfervoorbeeld
Stel: kleinkindvrijstelling is €20.000. De
nalatenschap van opa is €300.000. Dan
bepaalt opa in zijn testament dat zijn
kind een bedrag aan het kleinkind moet
schuldig erkennen ter grootte van de
kleinkindvrijstelling (dus ter grootte van
€20.000) op het moment van overlijden
van opa. Dat bedrag is voor kleinkind
eerst opeisbaar als het kind overlijdt en
dat bedrag is renteloos.
Hoe werkt dat dan uit?
We gaan ervan uit dat opa 80 jaar is, het kind 55 jaar en het kleinkind 20 jaar. Opa laat de hele
nalatenschap van €300.000 na aan zijn kind. Zijn kind erkent schuldig aan het kleinkind een
vordering waarvan de contante waarde nu € 20.000 is. De verkrijging van het kind bedraagt
dan per saldo €280.000, namelijk €300.000 -/- €20.000 (nalatenschap -/- de schuld aan het
kleinkind). De verkrijging van het kleinkind bedraagt €20.000. Dat is de waarde van de
vordering van het kleinkind op het moment dat opa overlijdt.
