Internationaal bestuursrecht
Aanbestedingsrecht
Boek van 2016 -2018 mag ook.
Boom basics.
College 1:
Niet in het college: de rechtsbescherming in hoofdstuk 4 van de aanbestedingswet
Wat is aanbesteden?
Gereguleerde inkoop
Optimale marktwerking
Waarborgen mededingen tussen aanbieders
Beste prijs/kwaliteitsverhouding
Het aanbestedingsrecht is van toepassing als een aanbesteding de vorm heeft van een
overheidsopdracht (of van een concessieovereenkomst)
Beide zijn gedefinieerd als een schriftelijke overeenkomst onder bezwarende titel tussen een
of meer ondernemers en een of meerdere aanbestedende diensten.
Art. 1.4 en 1.5 zijn Toegevoegd door maatschappelijke overwegingen
Art. 1.4 lid 2: objectiviteit, dat je alleen de inschrijvingen mag kiezen op basis van objectieve
criterium.
Art. 1.5: kleine MKB-bedrijven ook kans maken op aanbesteding, nieuw toegevoegd in 2016.
Er is in dit artikel terecht gekomen dat opdrachten niet onnodig samengevoegd mogen
worden en als je dat wel doet moet je dit goed motiveren.
Wetgevende kader
Nationaal niveau: Gewijzigde Aanbestedingswet 2012 (1.7.2016)
¡ Deel 1: algemene bepalingen
¡ Deel 2: overheidsopdrachten
¡ Deel 2a: concessieopdrachten
¡ Deel 3: speciale sectoropdrachten
¡ Deel 4: overige bepalingen (o.a. Rechtsbescherming)
¡ Doel: (…) Art. 1.4 lid 2: ‘de aanbestedende dienst draagt zorg voor het leveren
van zo veel mogelijk maatschappelijke waarde voor de publieke middelen
(…)’.
Flankerend beleid
Aanbestedingsbesluit
Gids proportionaliteit (1.4.2016)
Uniform Aanbestedingsdocument (dec 2016)
Aanbestedingsreglement Werken 2016
Instellingsbesluit Cie. Aanbestedingsexperts
Klachtafhandeling bij aanbesteden
Aanbestedingsrecht
, Hoofdstuk 1 relevant voor álle aanbestedingen
¡ Artikel 1.4
¡ Artikel 1.5
¡ Aanbestedingsrechtelijke beginselen
¡ Hoofdstuk 2 alleen relevant voor Europese aanbestedingen
Aanbestedingsrechtelijke algemene beginselen:
1. Art. 1.8 gelijkheid, non- discriminatie
2. Art. 1.9 Transparantie
3. Art. 1.10 Proportionaliteit
Gelijkheidsbeginsel = partijen op gelijke wijze behandelen
Transparant= over de criteria die je hanteert.
Proportionaliteit= dat wat je vraagt moet in verhouding zijn met de opdracht.
Gelijkheidsbeginsel art. 1.8 AW 2012: Een aanbestedende dienst behandelt ondernemers
op gelijke en niet-discriminerende wijze.
Ondernemers moeten een gelijke kans krijgen op het verwerven van de opdracht
Mag ik 4 architecten uitnodigen? Ja dat mag
Mag 1 van de inschrijvers al in een eerder stadium betrokken zijn geweest met die
opdracht? Nee dat is niet geoorloofd en in strijd met het gelijkheidsbeginsel
Transparantiebeginsel art. 1.9 AW 2012: Een aanbestedende dienst handelt transparant.
Ondernemers moeten kunnen begrijpen wat van hem verwacht wordt
‘’redelijk denkende ondernemer’’
Ondernemers moeten kunnen controleren of de aanbesteder de gestelde
voorschriften correct heeft toegepast.
Ik weet nog niet precies hoe ik de beste architect ga selecteren, maar ik zal elke
inschrijver daar, ruim voordat de gunning sluit, over informeren, mag dat? Een
aanbestedinginsendienst moet de gunningscriteria van tevoren helder hebben.
Op moment van inschrijving moeten de gunningscriteria helder zijn.
Proportionaliteitsbeginsel art. 1.10 AW 2012: Een aanbestedende dienst mag uitsluitend
eisen, voorwaarden en criteria stellen aan inschrijvers en inschrijvingen die in een redelijke
verhouding staan tot het voorwerp van de opdracht.
Stel dat jij laat een school bouwen van een miljoen, en stelt de eis dat een bepaald
percentage van de aanneemsom met aannemen van mensen met een afstand tot de
arbeidsmarkt. Dan zeg je ineens dat 25% van de aanneemsom moet besteed worden aan
social-return, dat is niet proportioneel, de hoogte van het bedrag is niet in verhouding van
de aanneemsom/ totale omvang van het project.
Mag ik als eis stellen dat een interieurarchitect volgens het duurzaamheidskeurmerk “X” zijn
bureau heeft ingericht? Nee want het moet in relatie staan met het voorwerp van de
opdracht. Het gaat dan niet om de inschrijving maar om de inschrijver.
Wc-college week 2:
,Wanneer moet opdracht (Europees) aanbesteed worden?
1. Is de organisatie aanbestedingsplichtig?
Art.1.1: aanbestedende dienst is..
Publiekrechtelijke instelling is..
Het drempelbedrag geeft aan of je te maken hebt met een Europese aanbesteding of niet.
Maar ook onder de drempel bestaat er een aanbestedingsplicht! Voor de aanbestedingswet
werd dat redelijk vrijgelaten nu is er de Gids Proportionaliteit en die geeft aan wat een
goede procedure is bij welk bedrag.
Welke vereisten moet een organisatie voldoen om een publiekrechtelijke organisatie te
zijn?
1e plaats: Algemeen belang (louter commerciële organisatie kan nooit een
publiekrechtelijke instelling zijn)
2e plaats: Rechtspersoonlijkheid
3e plaats: Afhankelijkheid van aanbestedende diensten:
¡ Overheidsfinanciering of
¡ Toezicht op het beheer of (Amphia ziekenhuis arrest)
¡ Bestuurders worden benoemd door andere aanbestedingsdienst.
Amphia ziekenhuis arrest:
Verder geeft de voorzieningenrechter op basis van het arrest Commissie/Frankrijk 12 een
functionele uitleg aan de definitie 'toezicht op beheer'. Het moet gaan 'om een sterke
afhankelijkheid van de instelling van de staat of een andere aanbestedende dienst' en het
toezicht moet zodanig zijn 'dat het de staat of een andere aanbestedende dienst in staat
stelt invloed uit te oefenen op beslissingen van de instelling op het gebied van
overheidsopdrachten'. Bovendien moet het niet gaan om een loutere controle achteraf
omdat de overheid daarmee de besluiten van de instelling ter zake van overheidsopdrachten
per definitie niet kan beïnvloeden.
Voorbeeld: Zorgverzekeraar, Zorgverzekering, lijkt een organisatie voor algemeen belang,
het heeft rechtspersoonlijkheid, Schimmig gebied over de 3e criteria. Op dit moment de
mening dat ze niet aanbestedingsplichtig zijn.
Eerst waren ze lange tijd niet aanbestedingsplichtig. Circa een jaar geleden kwam het
verassende vonnis (CZ – Hollister inzake de inkoop van stoma-materiaal) dat ze wél
aanbestedingsplichtig zijn. Vervolgens was het lang wachten totdat in deze zaak in hoger
beroep uitspraak zou worden gedaan. Inmiddels is het zover. Volgens het Hof Den Bosch zijn
zorgverzekeraars CZ, Delta Lloyd en Ohra géén aanbestedende diensten.
Aanbestedingsplichtig?
Google? Nee
Woningbouwcorporatie Nijestee? Nee, zit er aan te komen dat ze het wel worden maar nu
niet. Schimmig gebied
Ziekenhuizen? Sommige ziekenhuizen worden wel gefinancierd door de overheid, vooral de
academische ziekenhuizen en die zijn aanbestedingsplichtig maar gewone ziekenhuizen niet.
Shell? Nee commerciële organisatie net als de nam
, Hanze hogeschool? Is een aanbestedingsdienst, afhankelijk van overheidsfinanciering.
Onderwijs is bijna altijd een aanbestedingsdienst.
Bijlage 1 op blz. 111 van richtlijn 2-14/24: Centrale overheidsdiensten. Lijst van
Publiekrechtelijke instellingen
Decentrale overheidsdiensten staan op BB.
Tentamen goed de criteria toepassen. Aanname doet omdat je het niet weet omdat je het
wel of niet weet. Zolang dan je redenering goed is dan is het goed.
Art. 2.38 en 2.39, uitwerking van art. 74 richtlijn 2014/24, zie ook bijlage XIV
Voor sociale en andere specifieke diensten geldt een vereenvoudigde procedure, gezien de
beperkte grensoverschrijdende dimensie van deze dienst.
¡ Onderwijs, gezondheidszorg, maatschappelijke dienstverlening
¡ NB. Drempelwaarde van 1.000.000 Euro. Boven deze waarde moet de
opdracht verplicht worden aangekondigd
¡ Benieuwd of de opdracht valt onder de vereenvoudigde procedure? Gebruik
de CPV-zoektool van PIANOo
Moet een opdracht aanbesteed worden of niet? Dan eerst kijken hebben we überhaupt te
maken met een aanbestedende dienst?
Private ondernemingen toch aanbestedinsplichtig?
Vrijwillig hieraan te houden.
Uitgezonderde overheidsopdrachten:
Opdrachten waarbij de veiligheid in het geding is. Die hoef je niet aan te besteden.
¡ Defensieopdrachten art. 2.23 AW
¡ Geheime opdrachten
¡ Bijzondere veiligheidsmaatregelen
¡ Wezenlijke belangen van Nederland Art. 2.23 lid 1 sub b AW
¡ Specifieke procedures van internationale organisaties
¡ Onderzoek en ontwikkeling art. 2.24 AW
Vanuit het transparantiebeginsel is het gek dat je alle specificaties van de beveiliging van
bijv. het binnenhof op Tendernet zet. Zou voor de hele wereld te zien zijn hoe de beveiliging
van het binnenhof is geregeld.
Inbesteden: Iets aan een dienst van een eigen organisatie uitbesteedt.
Inhouse projecten:
Jurisprudentie:
Teckal- Arrest: een Ad mag zonder de aanbestedingsregels in acht te nemen een opdracht
rechtsreeks gunnen aan (verticaal):
¡ Een entiteit waarover de
¡ \AD-toezicht uitoefent als over zijn eigen diensten (toezichtcriterium)
¡ Merendeelcriterium: en deze entiteit moet het merendeel van haar activiteiten
uitvoeren t.b.v. de AD
Aanbestedingsrecht
Boek van 2016 -2018 mag ook.
Boom basics.
College 1:
Niet in het college: de rechtsbescherming in hoofdstuk 4 van de aanbestedingswet
Wat is aanbesteden?
Gereguleerde inkoop
Optimale marktwerking
Waarborgen mededingen tussen aanbieders
Beste prijs/kwaliteitsverhouding
Het aanbestedingsrecht is van toepassing als een aanbesteding de vorm heeft van een
overheidsopdracht (of van een concessieovereenkomst)
Beide zijn gedefinieerd als een schriftelijke overeenkomst onder bezwarende titel tussen een
of meer ondernemers en een of meerdere aanbestedende diensten.
Art. 1.4 en 1.5 zijn Toegevoegd door maatschappelijke overwegingen
Art. 1.4 lid 2: objectiviteit, dat je alleen de inschrijvingen mag kiezen op basis van objectieve
criterium.
Art. 1.5: kleine MKB-bedrijven ook kans maken op aanbesteding, nieuw toegevoegd in 2016.
Er is in dit artikel terecht gekomen dat opdrachten niet onnodig samengevoegd mogen
worden en als je dat wel doet moet je dit goed motiveren.
Wetgevende kader
Nationaal niveau: Gewijzigde Aanbestedingswet 2012 (1.7.2016)
¡ Deel 1: algemene bepalingen
¡ Deel 2: overheidsopdrachten
¡ Deel 2a: concessieopdrachten
¡ Deel 3: speciale sectoropdrachten
¡ Deel 4: overige bepalingen (o.a. Rechtsbescherming)
¡ Doel: (…) Art. 1.4 lid 2: ‘de aanbestedende dienst draagt zorg voor het leveren
van zo veel mogelijk maatschappelijke waarde voor de publieke middelen
(…)’.
Flankerend beleid
Aanbestedingsbesluit
Gids proportionaliteit (1.4.2016)
Uniform Aanbestedingsdocument (dec 2016)
Aanbestedingsreglement Werken 2016
Instellingsbesluit Cie. Aanbestedingsexperts
Klachtafhandeling bij aanbesteden
Aanbestedingsrecht
, Hoofdstuk 1 relevant voor álle aanbestedingen
¡ Artikel 1.4
¡ Artikel 1.5
¡ Aanbestedingsrechtelijke beginselen
¡ Hoofdstuk 2 alleen relevant voor Europese aanbestedingen
Aanbestedingsrechtelijke algemene beginselen:
1. Art. 1.8 gelijkheid, non- discriminatie
2. Art. 1.9 Transparantie
3. Art. 1.10 Proportionaliteit
Gelijkheidsbeginsel = partijen op gelijke wijze behandelen
Transparant= over de criteria die je hanteert.
Proportionaliteit= dat wat je vraagt moet in verhouding zijn met de opdracht.
Gelijkheidsbeginsel art. 1.8 AW 2012: Een aanbestedende dienst behandelt ondernemers
op gelijke en niet-discriminerende wijze.
Ondernemers moeten een gelijke kans krijgen op het verwerven van de opdracht
Mag ik 4 architecten uitnodigen? Ja dat mag
Mag 1 van de inschrijvers al in een eerder stadium betrokken zijn geweest met die
opdracht? Nee dat is niet geoorloofd en in strijd met het gelijkheidsbeginsel
Transparantiebeginsel art. 1.9 AW 2012: Een aanbestedende dienst handelt transparant.
Ondernemers moeten kunnen begrijpen wat van hem verwacht wordt
‘’redelijk denkende ondernemer’’
Ondernemers moeten kunnen controleren of de aanbesteder de gestelde
voorschriften correct heeft toegepast.
Ik weet nog niet precies hoe ik de beste architect ga selecteren, maar ik zal elke
inschrijver daar, ruim voordat de gunning sluit, over informeren, mag dat? Een
aanbestedinginsendienst moet de gunningscriteria van tevoren helder hebben.
Op moment van inschrijving moeten de gunningscriteria helder zijn.
Proportionaliteitsbeginsel art. 1.10 AW 2012: Een aanbestedende dienst mag uitsluitend
eisen, voorwaarden en criteria stellen aan inschrijvers en inschrijvingen die in een redelijke
verhouding staan tot het voorwerp van de opdracht.
Stel dat jij laat een school bouwen van een miljoen, en stelt de eis dat een bepaald
percentage van de aanneemsom met aannemen van mensen met een afstand tot de
arbeidsmarkt. Dan zeg je ineens dat 25% van de aanneemsom moet besteed worden aan
social-return, dat is niet proportioneel, de hoogte van het bedrag is niet in verhouding van
de aanneemsom/ totale omvang van het project.
Mag ik als eis stellen dat een interieurarchitect volgens het duurzaamheidskeurmerk “X” zijn
bureau heeft ingericht? Nee want het moet in relatie staan met het voorwerp van de
opdracht. Het gaat dan niet om de inschrijving maar om de inschrijver.
Wc-college week 2:
,Wanneer moet opdracht (Europees) aanbesteed worden?
1. Is de organisatie aanbestedingsplichtig?
Art.1.1: aanbestedende dienst is..
Publiekrechtelijke instelling is..
Het drempelbedrag geeft aan of je te maken hebt met een Europese aanbesteding of niet.
Maar ook onder de drempel bestaat er een aanbestedingsplicht! Voor de aanbestedingswet
werd dat redelijk vrijgelaten nu is er de Gids Proportionaliteit en die geeft aan wat een
goede procedure is bij welk bedrag.
Welke vereisten moet een organisatie voldoen om een publiekrechtelijke organisatie te
zijn?
1e plaats: Algemeen belang (louter commerciële organisatie kan nooit een
publiekrechtelijke instelling zijn)
2e plaats: Rechtspersoonlijkheid
3e plaats: Afhankelijkheid van aanbestedende diensten:
¡ Overheidsfinanciering of
¡ Toezicht op het beheer of (Amphia ziekenhuis arrest)
¡ Bestuurders worden benoemd door andere aanbestedingsdienst.
Amphia ziekenhuis arrest:
Verder geeft de voorzieningenrechter op basis van het arrest Commissie/Frankrijk 12 een
functionele uitleg aan de definitie 'toezicht op beheer'. Het moet gaan 'om een sterke
afhankelijkheid van de instelling van de staat of een andere aanbestedende dienst' en het
toezicht moet zodanig zijn 'dat het de staat of een andere aanbestedende dienst in staat
stelt invloed uit te oefenen op beslissingen van de instelling op het gebied van
overheidsopdrachten'. Bovendien moet het niet gaan om een loutere controle achteraf
omdat de overheid daarmee de besluiten van de instelling ter zake van overheidsopdrachten
per definitie niet kan beïnvloeden.
Voorbeeld: Zorgverzekeraar, Zorgverzekering, lijkt een organisatie voor algemeen belang,
het heeft rechtspersoonlijkheid, Schimmig gebied over de 3e criteria. Op dit moment de
mening dat ze niet aanbestedingsplichtig zijn.
Eerst waren ze lange tijd niet aanbestedingsplichtig. Circa een jaar geleden kwam het
verassende vonnis (CZ – Hollister inzake de inkoop van stoma-materiaal) dat ze wél
aanbestedingsplichtig zijn. Vervolgens was het lang wachten totdat in deze zaak in hoger
beroep uitspraak zou worden gedaan. Inmiddels is het zover. Volgens het Hof Den Bosch zijn
zorgverzekeraars CZ, Delta Lloyd en Ohra géén aanbestedende diensten.
Aanbestedingsplichtig?
Google? Nee
Woningbouwcorporatie Nijestee? Nee, zit er aan te komen dat ze het wel worden maar nu
niet. Schimmig gebied
Ziekenhuizen? Sommige ziekenhuizen worden wel gefinancierd door de overheid, vooral de
academische ziekenhuizen en die zijn aanbestedingsplichtig maar gewone ziekenhuizen niet.
Shell? Nee commerciële organisatie net als de nam
, Hanze hogeschool? Is een aanbestedingsdienst, afhankelijk van overheidsfinanciering.
Onderwijs is bijna altijd een aanbestedingsdienst.
Bijlage 1 op blz. 111 van richtlijn 2-14/24: Centrale overheidsdiensten. Lijst van
Publiekrechtelijke instellingen
Decentrale overheidsdiensten staan op BB.
Tentamen goed de criteria toepassen. Aanname doet omdat je het niet weet omdat je het
wel of niet weet. Zolang dan je redenering goed is dan is het goed.
Art. 2.38 en 2.39, uitwerking van art. 74 richtlijn 2014/24, zie ook bijlage XIV
Voor sociale en andere specifieke diensten geldt een vereenvoudigde procedure, gezien de
beperkte grensoverschrijdende dimensie van deze dienst.
¡ Onderwijs, gezondheidszorg, maatschappelijke dienstverlening
¡ NB. Drempelwaarde van 1.000.000 Euro. Boven deze waarde moet de
opdracht verplicht worden aangekondigd
¡ Benieuwd of de opdracht valt onder de vereenvoudigde procedure? Gebruik
de CPV-zoektool van PIANOo
Moet een opdracht aanbesteed worden of niet? Dan eerst kijken hebben we überhaupt te
maken met een aanbestedende dienst?
Private ondernemingen toch aanbestedinsplichtig?
Vrijwillig hieraan te houden.
Uitgezonderde overheidsopdrachten:
Opdrachten waarbij de veiligheid in het geding is. Die hoef je niet aan te besteden.
¡ Defensieopdrachten art. 2.23 AW
¡ Geheime opdrachten
¡ Bijzondere veiligheidsmaatregelen
¡ Wezenlijke belangen van Nederland Art. 2.23 lid 1 sub b AW
¡ Specifieke procedures van internationale organisaties
¡ Onderzoek en ontwikkeling art. 2.24 AW
Vanuit het transparantiebeginsel is het gek dat je alle specificaties van de beveiliging van
bijv. het binnenhof op Tendernet zet. Zou voor de hele wereld te zien zijn hoe de beveiliging
van het binnenhof is geregeld.
Inbesteden: Iets aan een dienst van een eigen organisatie uitbesteedt.
Inhouse projecten:
Jurisprudentie:
Teckal- Arrest: een Ad mag zonder de aanbestedingsregels in acht te nemen een opdracht
rechtsreeks gunnen aan (verticaal):
¡ Een entiteit waarover de
¡ \AD-toezicht uitoefent als over zijn eigen diensten (toezichtcriterium)
¡ Merendeelcriterium: en deze entiteit moet het merendeel van haar activiteiten
uitvoeren t.b.v. de AD
