Hoofdstuk 8 Scheikunde - Zuren
Wat je moet weten:
pH waardes
Sterke en zwakke zuren
pH berekeningen
8.1 De pH van een oplossing
Zuur
Basisch
Neutraal
Zuurgraad
pH
Indicatoren
Lakmoes
Universeel indicatorpapier
Omslagtraject
Smaak is een stofeigenschap. Een oplossing kan zuur, basisch of neutraal zijn. Om het
verschil in zuurgraad weer te geven, gebruiken we pH waardes. Als de pH lager is dan 7, is
de oplossing zuur. Als de pH hoger is dan 7, is de oplossing basisch. Als de pH gelijk is aan 7,
is de oplossing neutraal.
Indicatoren zijn stoffen die van kleur veranderen als de pH waarde verandert. Vaak ligt de
pH tussen de 0-14, maar het is ook mogelijk om een oplossing te hebben met een pH van -1,
deze is dan heel zuur.
Indicatoren
Er zijn verschillende soorten indicatoren.
Lakmoes
Lakmoespapier is papier waarop de stof lakmoes is aangebracht. Het komt voor in
twee kleuren, rood en blauw. In een zure oplossing kleurt het blauwe papier rood, in
een basische oplossing kleurt het rode papier blauw. Bij een neutrale waarde blijft de
kleur gelijk, hierdoor is lakmoes niet nauwkeurig.
, Universeelindicator
Om het nauwkeurig te bepalen gebruik je universeel indicatorpapier. Op dit papier
zijn verschillende indicatoren aangebracht die samen een continu kleurenreeks
weergeven bij pH waardes. Op het doosje kunnen de waardes afgelezen worden.
Oplossingen
Ook oplossingen van kleurstoffen kan je gebruiken voor pH waardes. In tabel 52A
staan verschillende pH waardes met aangegeven kleuren. Het pH-gebied waarin de
indicator van kleur verandert noem je het omslagtraject.
Voorbeeld
Broomfenolrood: geel - 5,2-6,8 - paarsrood
Thymolblauw: rood - 1,2-2,8 - geel
geel - 8,0-9,6 - blauw
Bij de oplossing wordt broomfenolrood paarsrood en thymolblauw geel.
Broomfenolrood: pH > 6,8
Thymolblauw: 2,8 < pH < 8,0
De oplossing heeft een pH van 6,8 < pH < 8,0
8.2 Zuren in water
Oxoniumion
Sterke zuren
Zwakke zuren
Zuren geleiden geen stroom, het zijn moleculaire
stoffen en bevatten geen geladen deeltjes. Bij het
toevoegen van water blijken zuren echter wel stroom
te geleiden. Dit komt door het ontstaan van ionen bij
het oplossen van zuren in water. Het zuur geeft een
H+-ion af aan een watermolecuul, hierbij ontstaan
H3O+-ionen. Dit is een oxoniumion.
HZ + H2O (l) → H3O+ (aq) + Z- (aq)
Waterstofchloride is een moleculaire stof en geleidt geen stroom, een oplossing van
waterstofchloride (zoutzuur) doet dat wel.
HCl (g) + H2O (l) → H3O+ (aq) + Cl- (aq)
Wat je moet weten:
pH waardes
Sterke en zwakke zuren
pH berekeningen
8.1 De pH van een oplossing
Zuur
Basisch
Neutraal
Zuurgraad
pH
Indicatoren
Lakmoes
Universeel indicatorpapier
Omslagtraject
Smaak is een stofeigenschap. Een oplossing kan zuur, basisch of neutraal zijn. Om het
verschil in zuurgraad weer te geven, gebruiken we pH waardes. Als de pH lager is dan 7, is
de oplossing zuur. Als de pH hoger is dan 7, is de oplossing basisch. Als de pH gelijk is aan 7,
is de oplossing neutraal.
Indicatoren zijn stoffen die van kleur veranderen als de pH waarde verandert. Vaak ligt de
pH tussen de 0-14, maar het is ook mogelijk om een oplossing te hebben met een pH van -1,
deze is dan heel zuur.
Indicatoren
Er zijn verschillende soorten indicatoren.
Lakmoes
Lakmoespapier is papier waarop de stof lakmoes is aangebracht. Het komt voor in
twee kleuren, rood en blauw. In een zure oplossing kleurt het blauwe papier rood, in
een basische oplossing kleurt het rode papier blauw. Bij een neutrale waarde blijft de
kleur gelijk, hierdoor is lakmoes niet nauwkeurig.
, Universeelindicator
Om het nauwkeurig te bepalen gebruik je universeel indicatorpapier. Op dit papier
zijn verschillende indicatoren aangebracht die samen een continu kleurenreeks
weergeven bij pH waardes. Op het doosje kunnen de waardes afgelezen worden.
Oplossingen
Ook oplossingen van kleurstoffen kan je gebruiken voor pH waardes. In tabel 52A
staan verschillende pH waardes met aangegeven kleuren. Het pH-gebied waarin de
indicator van kleur verandert noem je het omslagtraject.
Voorbeeld
Broomfenolrood: geel - 5,2-6,8 - paarsrood
Thymolblauw: rood - 1,2-2,8 - geel
geel - 8,0-9,6 - blauw
Bij de oplossing wordt broomfenolrood paarsrood en thymolblauw geel.
Broomfenolrood: pH > 6,8
Thymolblauw: 2,8 < pH < 8,0
De oplossing heeft een pH van 6,8 < pH < 8,0
8.2 Zuren in water
Oxoniumion
Sterke zuren
Zwakke zuren
Zuren geleiden geen stroom, het zijn moleculaire
stoffen en bevatten geen geladen deeltjes. Bij het
toevoegen van water blijken zuren echter wel stroom
te geleiden. Dit komt door het ontstaan van ionen bij
het oplossen van zuren in water. Het zuur geeft een
H+-ion af aan een watermolecuul, hierbij ontstaan
H3O+-ionen. Dit is een oxoniumion.
HZ + H2O (l) → H3O+ (aq) + Z- (aq)
Waterstofchloride is een moleculaire stof en geleidt geen stroom, een oplossing van
waterstofchloride (zoutzuur) doet dat wel.
HCl (g) + H2O (l) → H3O+ (aq) + Cl- (aq)
