2013-2014
Beroepsproduct LA11 – Gezondheidsbevordering
Eenzaamheid bij thuiswonende ouderen
1
,Inhoudsopgave
Onderdeel bladzijde
Inleiding…………………………………….…………..………..…………………..3
Analyse van de volksgezondheid…..………………………………………4
Gedragsanalyse………………………………………………………..……...…..6
Doelstelling………………………………..………………………………….….....7
Analyse determinanten van gedrag…..……….……………………......8
Interventie-ontwikkeling…………………..……………….…………………11
Evaluatie…………………………………………………………………………...…17
Implementatie………………………………………………………………………17
Conclusie……………………………………………………………….…..…….….18
Reflectie……………………………………………………………………………….19
Literatuurlijst………………………………………..……………….……………..20
Bijlagen:
Bijlage 1: goedkeuringg door werkbegeleider
2
, Inleiding
Eenzaamheid wordt door De Jong- Gierveld (2007) gedefinieerd als: “het subjectief ervaren van een
onplezierig of ontoelaatbaar gemis aan (kwaliteit van) bepaalde sociale relaties”.
Eenzaamheid kan per persoon namelijk een verschillende betekenis hebben. Zo kunnen mensen die
veel familie en vrienden hebben, zich toch eenzaam voelen door bijvoorbeeld een verbroken relatie.
Andersom kunnen mensen die weduwe zijn en geen kinderen hebben, zich helemaal niet eenzaam
voelen door bijvoorbeeld liefhebbende buren.
Uit cijfers over eenzaamheid 2012 van het Nationaal Kompas Volksgezondheid (2013) is af te lezen
dat in de leeftijdscategorie 75-84 jaar, 49,5% aangeeft zich eenzaam te voelen. Bij de
leeftijdscategorie 85+ is dit percentage al gestegen naar 59,2%. Dit betekent dat meer van de helft
van de mensen in deze leeftijdscategorie zich eenzaam voelt. Ik vond dit schrikbarend hoog en heb
daarom besloten mijn beroepsproduct over de bestrijding van eenzaamheid te schrijven.
Mijn doelgroep in dit beroepsproduct zijn de cliënten in de thuiszorg die gevoelens van eenzaamheid
hebben. Eenzaamheid is niet van buitenaf van iemand af te lezen, zoals hierboven staat beschreven
in het voorbeeld. Het is hierbij de taak van de verpleegkundige die bij de cliënten thuiskomt, dit te
kunnen signaleren en met de cliënt in gesprek te gaan over dit onderwerp.
Signalen van eenzaamheid kunnen zijn:
1. De cliënt krijgt nooit bezoek of post en wordt nooit gebeld.
2. De cliënt verwaarloost zichzelf of zijn/haar omgeving.
3. De cliënt geeft aan zich eenzaam te voelen.
4. Lichamelijke kenmerken van eenzaamheid, zoals: gezondheidsklachten, medicijngebruik,
lusteloosheid, slapeloosheid en depressiviteit.
5. Een gespannen lichaamshouding, een lichte frons, neergetrokken mondhoeken die soms een
trilling hebben.
6. Claimgedrag. De cliënt probeert je zolang mogelijk bij je te houden, vraagt negatieve
aandacht of houdt je aan de praat.
(Tijdschrift voor verzorgenden, 2008)
De opbouw van dit beroepsproduct zal bestaan uit het model voor Planmatige
Gezondheidsvoorlichting en Gedragsverandering. Ik zal hierbij alle punten beschrijven, waarbij ik
begin met een analyse van de volksgezondheid, gevolgd door een analyse van gedrag waarin ik ook
mijn doelen zal formuleren. Hierna volgt een analyse van determinanten van gedrag. Daarna
beschrijf ik de interventie-ontwikkeling en ik beschrijf op welke wijze de interventie wordt
geëvalueerd. Daarna beschrijf ik op welke wijze de interventie wordt geïmplementeerd en ik eindig
met een conclusie en een reflectie op de werkwijze en uitvoering van de interventie.
3
Beroepsproduct LA11 – Gezondheidsbevordering
Eenzaamheid bij thuiswonende ouderen
1
,Inhoudsopgave
Onderdeel bladzijde
Inleiding…………………………………….…………..………..…………………..3
Analyse van de volksgezondheid…..………………………………………4
Gedragsanalyse………………………………………………………..……...…..6
Doelstelling………………………………..………………………………….….....7
Analyse determinanten van gedrag…..……….……………………......8
Interventie-ontwikkeling…………………..……………….…………………11
Evaluatie…………………………………………………………………………...…17
Implementatie………………………………………………………………………17
Conclusie……………………………………………………………….…..…….….18
Reflectie……………………………………………………………………………….19
Literatuurlijst………………………………………..……………….……………..20
Bijlagen:
Bijlage 1: goedkeuringg door werkbegeleider
2
, Inleiding
Eenzaamheid wordt door De Jong- Gierveld (2007) gedefinieerd als: “het subjectief ervaren van een
onplezierig of ontoelaatbaar gemis aan (kwaliteit van) bepaalde sociale relaties”.
Eenzaamheid kan per persoon namelijk een verschillende betekenis hebben. Zo kunnen mensen die
veel familie en vrienden hebben, zich toch eenzaam voelen door bijvoorbeeld een verbroken relatie.
Andersom kunnen mensen die weduwe zijn en geen kinderen hebben, zich helemaal niet eenzaam
voelen door bijvoorbeeld liefhebbende buren.
Uit cijfers over eenzaamheid 2012 van het Nationaal Kompas Volksgezondheid (2013) is af te lezen
dat in de leeftijdscategorie 75-84 jaar, 49,5% aangeeft zich eenzaam te voelen. Bij de
leeftijdscategorie 85+ is dit percentage al gestegen naar 59,2%. Dit betekent dat meer van de helft
van de mensen in deze leeftijdscategorie zich eenzaam voelt. Ik vond dit schrikbarend hoog en heb
daarom besloten mijn beroepsproduct over de bestrijding van eenzaamheid te schrijven.
Mijn doelgroep in dit beroepsproduct zijn de cliënten in de thuiszorg die gevoelens van eenzaamheid
hebben. Eenzaamheid is niet van buitenaf van iemand af te lezen, zoals hierboven staat beschreven
in het voorbeeld. Het is hierbij de taak van de verpleegkundige die bij de cliënten thuiskomt, dit te
kunnen signaleren en met de cliënt in gesprek te gaan over dit onderwerp.
Signalen van eenzaamheid kunnen zijn:
1. De cliënt krijgt nooit bezoek of post en wordt nooit gebeld.
2. De cliënt verwaarloost zichzelf of zijn/haar omgeving.
3. De cliënt geeft aan zich eenzaam te voelen.
4. Lichamelijke kenmerken van eenzaamheid, zoals: gezondheidsklachten, medicijngebruik,
lusteloosheid, slapeloosheid en depressiviteit.
5. Een gespannen lichaamshouding, een lichte frons, neergetrokken mondhoeken die soms een
trilling hebben.
6. Claimgedrag. De cliënt probeert je zolang mogelijk bij je te houden, vraagt negatieve
aandacht of houdt je aan de praat.
(Tijdschrift voor verzorgenden, 2008)
De opbouw van dit beroepsproduct zal bestaan uit het model voor Planmatige
Gezondheidsvoorlichting en Gedragsverandering. Ik zal hierbij alle punten beschrijven, waarbij ik
begin met een analyse van de volksgezondheid, gevolgd door een analyse van gedrag waarin ik ook
mijn doelen zal formuleren. Hierna volgt een analyse van determinanten van gedrag. Daarna
beschrijf ik de interventie-ontwikkeling en ik beschrijf op welke wijze de interventie wordt
geëvalueerd. Daarna beschrijf ik op welke wijze de interventie wordt geïmplementeerd en ik eindig
met een conclusie en een reflectie op de werkwijze en uitvoering van de interventie.
3
