Maud Scholten 1
Examenmatrijs Strafrecht
,Maud Scholten 2
1.1 : Belangrijke rollen/ personen in het strafrecht : K
Verdachte = Als de politie en de officier van justitie denken dat iemand een strafbaar feit heeft
gepleegd, is hij een verdachte. Die verdenking mag niet zomaar uit de lucht vallen. De politie
moet een goede aanleiding hebben om te vermoeden dat iemand zich schuldig heeft gemaakt
aan een strafbaar feit.
Rechter = De taak om te beslissen of de OvJ met wettig en overtuigend bewijs heeft aangetoond
dat de verdachte het ten laste gelegde feit heeft gepleegd en of hij daar voor gestraft moet
worden. De rechter bepaald de straf/ maatregel. De alleen sprekende rechter bij de rechtbank
wordt de politierechter genoemd. De politierechter behandeld relatief eenvoudige misdrijven.
Hij mag een maximale straf opleggen van 1 jaar gevangenis. Als de zaak ingewikkeld is, dan wordt
de zaak behandeld door een meervoudige kamer van de rechtbank. Dit wil zeggen dat 3 rechters
de zaak behandelen. Overtredingen (bijv. leerplichtwet.) worden behandeld door de alleen
sprekende kantonrechter van de rechtbank. Jongeren van 12 tot 18 jaar die verdacht worden
komen bij de kinderrechter, ook wel jeugdrechter genoemd.
Officieer van Justitie (OvJ) =
OvJ vertegenwoordigd het OM. Hij geeft leiding aan de politie tijdens het opsporingsonderzoek
en zorgt dat dit zorgvuldig en volgens de wet gebeurt. De OvJ kan voor lichte strafbare feiten zelf
een straf opleggen. Bij verdenking van het plegen van een ernstige misdrijf wordt de verdachte
door de officieer van justitie gedagvaard om zich voor de rechter te verantwoorden. De OvJ kan
ook besluiten om een zaak niet in behandeling te nemen (= seponeren.) Een reden ervan kan zijn
dat er te weinig bewijs is. In de rechtszaal treedt de OvJ op als aanklager. Hij verteld aan het
begin van de zitting waarvoor de verdachte terecht staat (=tenlastelegging.) De rechter stelt
hierna vragen aan de verdachte en evt. getuigen. Hij eist een requisitoir. (= strafeisen.)
Na de ondervragingen op de terechtzitting houdt de officier van justitie zijn requisitoir. Hierin zet
hij de feiten op een rij, geeft zijn mening over het bewijs en eist op grond daarvan een bepaalde
straf. Als de officier van justitie klaar is, begint de advocaat met het pleidooi.
Rechter-commissaris =
Het is een rechter die tijdelijk een andere rol invult. Hij houdt toezicht op een zorgvuldige gang
van zaken tijdens een vooronderzoek. Hij neemt alle feiten mee in een onderzoek.
Advocaat =
Iedereen die wordt verdacht van een strafbaar feit heeft het recht om zich te verdedigen. Wie als
verdachte in voorarrest/ voorlopige hechtenis zit krijgt een advocaat toegewezen. Ook als je niet
in voorarrest/ voorlopige hechtenis zit kan je een advocaat inschakelen. Dan moet je er zelf voor
betalen. De advocaat staat de verdachte bij op het politiebureau, al voor het 1 e verhoor. Volgt er
een rechtszaak, dan verdedigt de advocaat de verdachte op de zitting. Een advocaat weet meer
van juridische zaken als de gemiddelde mens. In jeugdstrafzaken wordt er altijd een advocaat aan
verdachten toegevoegd. Dat geldt niet voor leerplichtzaken: dat zijn overtredingen.
In een pleidooi zet een advocaat of gemachtigde van een partij in een juridisch geschil uiteen hoe
de rechter volgens hem zou moeten oordelen. Een pleidooi eindigt vaak met een vordering: wat
wil je gedaan krijgen en wat vind je dat de rechter moet beslissen.
, Maud Scholten 3
Slachtoffer =
Het slachtoffer wordt meestal ook gehoord door de politie. Zijn verhaald wordt, net zoals de
verdachte, opgeschreven in een proces-verbaal. De verdachte is de hoofdrol. Een slachtoffer kan
zich met zijn schadeclaim voegen in de zaak, zodat de rechter ook een rechtspraak doet over de
vergoeding die de veroordeelde aan het slachtoffer moet betalen. De strafrechter kan het
vergoeden vd schade aan het slachtoffer ook als maatregel opleggen. Zo houd de verdachte zich
aan de afspraak omdat het van de rechter is opgelegd. Een slachtoffer waar een zwaar misdrijf
heeft diegene spreekrecht. Zo kan de rechter en OvJ laten horen wat bijvoorbeeld de gevolgen
zijn.
Getuigen/deskundigen =
Getuigen zijn mensen die in een zaak iets hebben gezien of gehoord. Meetsal hoeven zij dit niet
in de rechtszaal te vertellen, want dit staat al in het proces-verbaal. Deskundigen zijn mensen die
veel verstand hebben van een bepaald onderwerp en daarover een rapport voor de rechter
schrijven.
Bode=
De bode regelt alles in en rond de rechtszaal. Hij noteert evt namen van de mensen die hij kan
verwachten.
Het bureau voor slachtofferhulp =
Slachtofferhulp Nederland helpt na misdrijven, verkeersongevallen, rampen en calamiteiten. Je
kunt er terecht met emotionele steun, ze ondersteunen ook in het strafproces en helpen evt om
schade vergoed te krijgen.
(Jeugd) reclassering =
Als een verdachte in verzekering ingesteld, wordt niet alleen de piketdienst vd advocatuur
gebeld, maar ook de reclassering. Deze instelling biedt vroeghulp aan verdachten die langer dan
6 uur op het politiebureau worden vastgehouden. De medewerker van het reclassering heeft als
taak om de persoonlijke belangen vd client te behartigen. Hij legt bijv. contact op met familie en
geeft schone kleding. De reclassering kan op verzoek vd rechter of vd OvJ een rapport over de
verdachte, zodat er een goed oordeel kan worden gemaakt over de persoonlijke
omstandigheden. Bij de jeugdreclassering heeft als taak om de minderjarige steun te bieden. De
OvJ kan beslissen of de minderjarige niet verder wordt vervolgd als hij zich laat begeleiden door
de jeugd reclassering. De nazorg is erop gericht om de jongere zijn gewone leven weer op te
laten pakken zonder problemen en zonder problemen in de toekomst.
1.2 : Materieel strafrecht of formeel strafrecht : T.
Alle regels van het strafrecht kunnen worden ingedeeld in materieel en formeel strafrecht.
Formeel strafrecht wordt ook wel strafprocesrecht genoemd.
Wet in materiele zin= Algemene werking
Wet in formele zin= Wie is de maker?
Materieel strafrecht =
Bestaat uit de strafbepalingen en de straffen en maatregelen die kunnen worden opgelegd.
Examenmatrijs Strafrecht
,Maud Scholten 2
1.1 : Belangrijke rollen/ personen in het strafrecht : K
Verdachte = Als de politie en de officier van justitie denken dat iemand een strafbaar feit heeft
gepleegd, is hij een verdachte. Die verdenking mag niet zomaar uit de lucht vallen. De politie
moet een goede aanleiding hebben om te vermoeden dat iemand zich schuldig heeft gemaakt
aan een strafbaar feit.
Rechter = De taak om te beslissen of de OvJ met wettig en overtuigend bewijs heeft aangetoond
dat de verdachte het ten laste gelegde feit heeft gepleegd en of hij daar voor gestraft moet
worden. De rechter bepaald de straf/ maatregel. De alleen sprekende rechter bij de rechtbank
wordt de politierechter genoemd. De politierechter behandeld relatief eenvoudige misdrijven.
Hij mag een maximale straf opleggen van 1 jaar gevangenis. Als de zaak ingewikkeld is, dan wordt
de zaak behandeld door een meervoudige kamer van de rechtbank. Dit wil zeggen dat 3 rechters
de zaak behandelen. Overtredingen (bijv. leerplichtwet.) worden behandeld door de alleen
sprekende kantonrechter van de rechtbank. Jongeren van 12 tot 18 jaar die verdacht worden
komen bij de kinderrechter, ook wel jeugdrechter genoemd.
Officieer van Justitie (OvJ) =
OvJ vertegenwoordigd het OM. Hij geeft leiding aan de politie tijdens het opsporingsonderzoek
en zorgt dat dit zorgvuldig en volgens de wet gebeurt. De OvJ kan voor lichte strafbare feiten zelf
een straf opleggen. Bij verdenking van het plegen van een ernstige misdrijf wordt de verdachte
door de officieer van justitie gedagvaard om zich voor de rechter te verantwoorden. De OvJ kan
ook besluiten om een zaak niet in behandeling te nemen (= seponeren.) Een reden ervan kan zijn
dat er te weinig bewijs is. In de rechtszaal treedt de OvJ op als aanklager. Hij verteld aan het
begin van de zitting waarvoor de verdachte terecht staat (=tenlastelegging.) De rechter stelt
hierna vragen aan de verdachte en evt. getuigen. Hij eist een requisitoir. (= strafeisen.)
Na de ondervragingen op de terechtzitting houdt de officier van justitie zijn requisitoir. Hierin zet
hij de feiten op een rij, geeft zijn mening over het bewijs en eist op grond daarvan een bepaalde
straf. Als de officier van justitie klaar is, begint de advocaat met het pleidooi.
Rechter-commissaris =
Het is een rechter die tijdelijk een andere rol invult. Hij houdt toezicht op een zorgvuldige gang
van zaken tijdens een vooronderzoek. Hij neemt alle feiten mee in een onderzoek.
Advocaat =
Iedereen die wordt verdacht van een strafbaar feit heeft het recht om zich te verdedigen. Wie als
verdachte in voorarrest/ voorlopige hechtenis zit krijgt een advocaat toegewezen. Ook als je niet
in voorarrest/ voorlopige hechtenis zit kan je een advocaat inschakelen. Dan moet je er zelf voor
betalen. De advocaat staat de verdachte bij op het politiebureau, al voor het 1 e verhoor. Volgt er
een rechtszaak, dan verdedigt de advocaat de verdachte op de zitting. Een advocaat weet meer
van juridische zaken als de gemiddelde mens. In jeugdstrafzaken wordt er altijd een advocaat aan
verdachten toegevoegd. Dat geldt niet voor leerplichtzaken: dat zijn overtredingen.
In een pleidooi zet een advocaat of gemachtigde van een partij in een juridisch geschil uiteen hoe
de rechter volgens hem zou moeten oordelen. Een pleidooi eindigt vaak met een vordering: wat
wil je gedaan krijgen en wat vind je dat de rechter moet beslissen.
, Maud Scholten 3
Slachtoffer =
Het slachtoffer wordt meestal ook gehoord door de politie. Zijn verhaald wordt, net zoals de
verdachte, opgeschreven in een proces-verbaal. De verdachte is de hoofdrol. Een slachtoffer kan
zich met zijn schadeclaim voegen in de zaak, zodat de rechter ook een rechtspraak doet over de
vergoeding die de veroordeelde aan het slachtoffer moet betalen. De strafrechter kan het
vergoeden vd schade aan het slachtoffer ook als maatregel opleggen. Zo houd de verdachte zich
aan de afspraak omdat het van de rechter is opgelegd. Een slachtoffer waar een zwaar misdrijf
heeft diegene spreekrecht. Zo kan de rechter en OvJ laten horen wat bijvoorbeeld de gevolgen
zijn.
Getuigen/deskundigen =
Getuigen zijn mensen die in een zaak iets hebben gezien of gehoord. Meetsal hoeven zij dit niet
in de rechtszaal te vertellen, want dit staat al in het proces-verbaal. Deskundigen zijn mensen die
veel verstand hebben van een bepaald onderwerp en daarover een rapport voor de rechter
schrijven.
Bode=
De bode regelt alles in en rond de rechtszaal. Hij noteert evt namen van de mensen die hij kan
verwachten.
Het bureau voor slachtofferhulp =
Slachtofferhulp Nederland helpt na misdrijven, verkeersongevallen, rampen en calamiteiten. Je
kunt er terecht met emotionele steun, ze ondersteunen ook in het strafproces en helpen evt om
schade vergoed te krijgen.
(Jeugd) reclassering =
Als een verdachte in verzekering ingesteld, wordt niet alleen de piketdienst vd advocatuur
gebeld, maar ook de reclassering. Deze instelling biedt vroeghulp aan verdachten die langer dan
6 uur op het politiebureau worden vastgehouden. De medewerker van het reclassering heeft als
taak om de persoonlijke belangen vd client te behartigen. Hij legt bijv. contact op met familie en
geeft schone kleding. De reclassering kan op verzoek vd rechter of vd OvJ een rapport over de
verdachte, zodat er een goed oordeel kan worden gemaakt over de persoonlijke
omstandigheden. Bij de jeugdreclassering heeft als taak om de minderjarige steun te bieden. De
OvJ kan beslissen of de minderjarige niet verder wordt vervolgd als hij zich laat begeleiden door
de jeugd reclassering. De nazorg is erop gericht om de jongere zijn gewone leven weer op te
laten pakken zonder problemen en zonder problemen in de toekomst.
1.2 : Materieel strafrecht of formeel strafrecht : T.
Alle regels van het strafrecht kunnen worden ingedeeld in materieel en formeel strafrecht.
Formeel strafrecht wordt ook wel strafprocesrecht genoemd.
Wet in materiele zin= Algemene werking
Wet in formele zin= Wie is de maker?
Materieel strafrecht =
Bestaat uit de strafbepalingen en de straffen en maatregelen die kunnen worden opgelegd.
