Inhoudsopgave
Overheid en economie (§3.3 en 3.4) ....................................................................................................... 2
Redenen waarom de overheid bemoeit met de conjunctuur ............................................................. 2
Begrotingspolitiek................................................................................................................................ 2
Marktordening (H. 4) ............................................................................................................................... 4
Twee redenen voor de overheid om zich met het marktproces te bemoeien ................................... 4
Zes vormen van marktfalen (te denken aan energie en zorg)............................................................. 4
Overheidsfalen gebaseerd op ............................................................................................................. 5
Angelsaksische model en Rijnlandmodel ............................................................................................ 5
Marktordening .................................................................................................................................... 6
Toezicht ............................................................................................................................................... 6
Renterisicomanagement (H.13 en 14) .................................................................................................... 9
Samenvatting..................................................................................................................................... 11
Forward Rate Agreement (FRA) ....................................................................................................... 12
Renteoptie Cap (VRAGER) ................................................................................................................. 14
Renteoptie Floor (AANBIEDER) ......................................................................................................... 15
Koop Collar ........................................................................................................................................ 16
Interest Rate Swap ............................................................................................................................ 17
Valutarisicomanagement (H. 15 en 16)................................................................................................. 20
Risicosoorten (4 categorieën) ........................................................................................................... 21
Valutarisicobeheer ............................................................................................................................ 22
Interne instrumenten ........................................................................................................................ 22
Samenvatting..................................................................................................................................... 23
Externe instrumenten ....................................................................................................................... 25
Valutatermijnmarkt ....................................................................................................................... 25
Geldmarkttransactie ...................................................................................................................... 27
Valutaoptie Put (EXPORTEUR) ....................................................................................................... 29
Valutaoptie Call (IMPORTEUR) ...................................................................................................... 30
Valutaswap (a cross-currency interest rate swap) ........................................................................ 31
www.stuvia.com @LauraStudie
,Overheid en economie (§3.3 en 3.4)
Redenen waarom de overheid bemoeit met de conjunctuur
Redenen waarom de
overheid bemoeit met
de conjunctuur
Schommelingen in de Het op peil houden van
Schommelingen in de
economische de macro-economische
conjunctuur
bedrijvigheid vraag
Begrotingspolitiek
De overheid kan door middel van begrotingspolitiek proberen de conjunctuurgolven af te
zwakken. Dat kan op passieve wijze door middel van automatische stabilisatoren, op actieve
wijze en actief maar begrensd door een structurele norm.
Begrotingspolitiek
Automatische
stabilisatoren (passief)
Actieve
Onderdelen van de
begrotingspolitiek
overheidsbegroting die
(actief) Structurele norm (actief)
zonder speciaal beleid
conjunctuurgolven Verlagen van de In de structurele norm
verminderen. belastingen en verhogen staat echter niet de
van de conjunctuur centraal,
overheidsbestedingen. In maar de trendmatige
Voorbeelden: beide gevallen betekent onwtikkeling van de
werkloosheidswetgeving, dit dat er een tekort economie.
minimum loon, ontstaat op de
progressief overheidsbegroting.
(vooruitstrevend)
belastingstelsel.
Monetair beleid = rente- en geldhoeveelheidbeleid gericht op het handhaven van de waarde van de
munt.
Een ruim monetair beleid is niet in alle omstandigheden even doeltreffend. De conjuncturele situatie
heeft grote invloed op de doeltreffendheid van stimulerend begrotingsbeleid en monetair beleid.
Tabel 3.4 Effectiviteit van stimulerend begrotingsbeleid en monetair beleid (pag. 67)
Beleidsinstrument Laagconjunctuur Hoogconjunctuur
Monetair beleid Niet of vertraagd doeltreffend Doeltreffend
Begrotingsbeleid Doeltreffend Niet doeltreffend
www.stuvia.com @LauraStudie
, Begrotingsmultiplier
De begrotingsmultiplier meet het effect
van een begrotingsmaatregel van de
overheid op de economie, meestal
Voorbeeld 1 gemeten als het bruto binnenlands
product (bbp).
Als de overheid een bezuinigingspakket
doorvoert van 1% van het bbp, en de
economie krimpt als gevolg daarvan in
dat jaar met 0,5%, dan is de
begrotingsmultiplier voor dat jaar:
-0,5 % / -1,0 % = 0,5.
www.stuvia.com @LauraStudie
Overheid en economie (§3.3 en 3.4) ....................................................................................................... 2
Redenen waarom de overheid bemoeit met de conjunctuur ............................................................. 2
Begrotingspolitiek................................................................................................................................ 2
Marktordening (H. 4) ............................................................................................................................... 4
Twee redenen voor de overheid om zich met het marktproces te bemoeien ................................... 4
Zes vormen van marktfalen (te denken aan energie en zorg)............................................................. 4
Overheidsfalen gebaseerd op ............................................................................................................. 5
Angelsaksische model en Rijnlandmodel ............................................................................................ 5
Marktordening .................................................................................................................................... 6
Toezicht ............................................................................................................................................... 6
Renterisicomanagement (H.13 en 14) .................................................................................................... 9
Samenvatting..................................................................................................................................... 11
Forward Rate Agreement (FRA) ....................................................................................................... 12
Renteoptie Cap (VRAGER) ................................................................................................................. 14
Renteoptie Floor (AANBIEDER) ......................................................................................................... 15
Koop Collar ........................................................................................................................................ 16
Interest Rate Swap ............................................................................................................................ 17
Valutarisicomanagement (H. 15 en 16)................................................................................................. 20
Risicosoorten (4 categorieën) ........................................................................................................... 21
Valutarisicobeheer ............................................................................................................................ 22
Interne instrumenten ........................................................................................................................ 22
Samenvatting..................................................................................................................................... 23
Externe instrumenten ....................................................................................................................... 25
Valutatermijnmarkt ....................................................................................................................... 25
Geldmarkttransactie ...................................................................................................................... 27
Valutaoptie Put (EXPORTEUR) ....................................................................................................... 29
Valutaoptie Call (IMPORTEUR) ...................................................................................................... 30
Valutaswap (a cross-currency interest rate swap) ........................................................................ 31
www.stuvia.com @LauraStudie
,Overheid en economie (§3.3 en 3.4)
Redenen waarom de overheid bemoeit met de conjunctuur
Redenen waarom de
overheid bemoeit met
de conjunctuur
Schommelingen in de Het op peil houden van
Schommelingen in de
economische de macro-economische
conjunctuur
bedrijvigheid vraag
Begrotingspolitiek
De overheid kan door middel van begrotingspolitiek proberen de conjunctuurgolven af te
zwakken. Dat kan op passieve wijze door middel van automatische stabilisatoren, op actieve
wijze en actief maar begrensd door een structurele norm.
Begrotingspolitiek
Automatische
stabilisatoren (passief)
Actieve
Onderdelen van de
begrotingspolitiek
overheidsbegroting die
(actief) Structurele norm (actief)
zonder speciaal beleid
conjunctuurgolven Verlagen van de In de structurele norm
verminderen. belastingen en verhogen staat echter niet de
van de conjunctuur centraal,
overheidsbestedingen. In maar de trendmatige
Voorbeelden: beide gevallen betekent onwtikkeling van de
werkloosheidswetgeving, dit dat er een tekort economie.
minimum loon, ontstaat op de
progressief overheidsbegroting.
(vooruitstrevend)
belastingstelsel.
Monetair beleid = rente- en geldhoeveelheidbeleid gericht op het handhaven van de waarde van de
munt.
Een ruim monetair beleid is niet in alle omstandigheden even doeltreffend. De conjuncturele situatie
heeft grote invloed op de doeltreffendheid van stimulerend begrotingsbeleid en monetair beleid.
Tabel 3.4 Effectiviteit van stimulerend begrotingsbeleid en monetair beleid (pag. 67)
Beleidsinstrument Laagconjunctuur Hoogconjunctuur
Monetair beleid Niet of vertraagd doeltreffend Doeltreffend
Begrotingsbeleid Doeltreffend Niet doeltreffend
www.stuvia.com @LauraStudie
, Begrotingsmultiplier
De begrotingsmultiplier meet het effect
van een begrotingsmaatregel van de
overheid op de economie, meestal
Voorbeeld 1 gemeten als het bruto binnenlands
product (bbp).
Als de overheid een bezuinigingspakket
doorvoert van 1% van het bbp, en de
economie krimpt als gevolg daarvan in
dat jaar met 0,5%, dan is de
begrotingsmultiplier voor dat jaar:
-0,5 % / -1,0 % = 0,5.
www.stuvia.com @LauraStudie