Bachelorscriptie
Transnational Legal Studies – Zeerecht
Faculteit der Rechtsgeleerdheid, VU Amsterdam
2 juli 2014
De veronderstelling van het begrip
‘moederschip’
Een onbetreden gebied bij de bestrijding van piraterij voor de
Somalische kust
Inhoudsopgave
,§1 Inleiding 3
§2 Regime rondom piraterij 4
A. Een historische invalshoek 4
B. Internationale regelgeving 5
C. Nederland 6
D. Eigenverantwoording reders 7
§3 Gerechtvaardigd vermoeden 8
A. UNCLOS 8
B. Jurisprudentie 9
§4 Slotsom 13
A. Conclusie 13
B. Aanbevelingen ter bestrijding van piraterij 14
Literatuurlijst 15
Jurisprudentielijst 17
§1 Inleiding
2
, Op 18 november 2005 is een Thaise vissersboot gekaapt die vanuit Oman, via de Golf van
Aden, op weg was naar Jemen. De kapitein van de vissersboot heeft de kaping, via een
zogenoemde ‘distress call’, bij het Internationale Maritieme Bureau (IMB) gemeld. Het IMB
heeft melding gedaan van de kaping bij marineschepen, die zich in de buurt van de
vissersboot bevonden. De Britse marine heeft na de melding van het IMB besloten om niet
direct actie te ondernemen en zodoende de bemanning van de vissersboot niet onnodig in
gevaar te brengen. Het Indiase marineschip, de INS Tabar die op 26 november in de Golf van
Aden voer, heeft de vissersboot waargenomen en het aangemerkt als een moederschip. Een
moederschip wordt door piraten gebruikt als uitvalsbasis of commandocentrum bij kapingen.
De INS Tabar naderde de vissersboot en heeft gerapporteerd dat er gewapende mannen met
machinegeweren en granaatwerpers op het dek stonden. Volgens de Indiase marine opende de
piraten het vuur, waarop de INS Tabar direct heeft gereageerd en het schip tot zinken heeft
gebracht. Achteraf is gebleken dat het schip slechts een Thaise gekaapte vissersboot was en
geen moederschip. Slechts één bemanningslid van de Thaise vissersboot heeft het incident
overleefd.
Dit incident weerspiegelt een dilemma dat de bestrijding van piraterij met zich meebrengt.
Het roept tal van vragen op omtrent de gewelddadige handelswijze van de Indiase marine. Is
er überhaupt wel sprake geweest van een gegrond vermoeden om de vissersboot aan te
merken als een moederschip? Heeft de INS Tabar niet buitensporig gehandeld door het schip
tot zinken te brengen, in plaats van de piraten te overmeesteren en te arresteren? En is er
wellicht een lacune in de internationale wetgeving, waardoor de INS Tabar de vissersboot
onterecht als moederschip heeft aangemerkt?
In deze bachelorscriptie worden de juridische aspecten van de bestrijding van piraterij voor de
Somalische kust geanalyseerd. Daarnaast wordt internationale jurisprudentie aangehaald en in
combinatie met internationale regelgeving wordt een antwoord gegeven op de centrale
probleemstelling van deze bachelorscriptie. Naar aanleiding van het hierboven geschetste
incident luidt de probleemstelling: ‘Was er een gerechtvaardigd vermoeden, dat de op 26
november 2008 door de Indiase marine tot zinking gebrachte vissersboot, als moederschip
kon worden aangemerkt?’.
In de eerste paragraaf wordt ingegaan op de nationale en internationale regelgeving omtrent
piraterij. De voornaamste redenen van de ontwikkeling van piraterij worden besproken en
wordt er een internationaal kader geschetst waarbinnen de bevoegdheden met betrekking tot
piraterij uiteen worden gezet. Daarnaast worden preventieve maatregelen ter bestrijding van
piraterij besproken. Vervolgens wordt er in de tweede paragraaf ingegaan op het begrip
‘gerechtvaardigd vermoeden’ bij het aanmerken van een vaartuig als moederschip. Dit wordt
herleid uit verdragen en uit de internationale jurisprudentie. Tot slot wordt in de laatste
paragraaf het optreden van de Indiase marine bij het tot zinking brengen van de vissersboot
behandeld en wordt er antwoord gegeven op de centrale probleemstelling.
§2. Regime rondom piraterij
3
Transnational Legal Studies – Zeerecht
Faculteit der Rechtsgeleerdheid, VU Amsterdam
2 juli 2014
De veronderstelling van het begrip
‘moederschip’
Een onbetreden gebied bij de bestrijding van piraterij voor de
Somalische kust
Inhoudsopgave
,§1 Inleiding 3
§2 Regime rondom piraterij 4
A. Een historische invalshoek 4
B. Internationale regelgeving 5
C. Nederland 6
D. Eigenverantwoording reders 7
§3 Gerechtvaardigd vermoeden 8
A. UNCLOS 8
B. Jurisprudentie 9
§4 Slotsom 13
A. Conclusie 13
B. Aanbevelingen ter bestrijding van piraterij 14
Literatuurlijst 15
Jurisprudentielijst 17
§1 Inleiding
2
, Op 18 november 2005 is een Thaise vissersboot gekaapt die vanuit Oman, via de Golf van
Aden, op weg was naar Jemen. De kapitein van de vissersboot heeft de kaping, via een
zogenoemde ‘distress call’, bij het Internationale Maritieme Bureau (IMB) gemeld. Het IMB
heeft melding gedaan van de kaping bij marineschepen, die zich in de buurt van de
vissersboot bevonden. De Britse marine heeft na de melding van het IMB besloten om niet
direct actie te ondernemen en zodoende de bemanning van de vissersboot niet onnodig in
gevaar te brengen. Het Indiase marineschip, de INS Tabar die op 26 november in de Golf van
Aden voer, heeft de vissersboot waargenomen en het aangemerkt als een moederschip. Een
moederschip wordt door piraten gebruikt als uitvalsbasis of commandocentrum bij kapingen.
De INS Tabar naderde de vissersboot en heeft gerapporteerd dat er gewapende mannen met
machinegeweren en granaatwerpers op het dek stonden. Volgens de Indiase marine opende de
piraten het vuur, waarop de INS Tabar direct heeft gereageerd en het schip tot zinken heeft
gebracht. Achteraf is gebleken dat het schip slechts een Thaise gekaapte vissersboot was en
geen moederschip. Slechts één bemanningslid van de Thaise vissersboot heeft het incident
overleefd.
Dit incident weerspiegelt een dilemma dat de bestrijding van piraterij met zich meebrengt.
Het roept tal van vragen op omtrent de gewelddadige handelswijze van de Indiase marine. Is
er überhaupt wel sprake geweest van een gegrond vermoeden om de vissersboot aan te
merken als een moederschip? Heeft de INS Tabar niet buitensporig gehandeld door het schip
tot zinken te brengen, in plaats van de piraten te overmeesteren en te arresteren? En is er
wellicht een lacune in de internationale wetgeving, waardoor de INS Tabar de vissersboot
onterecht als moederschip heeft aangemerkt?
In deze bachelorscriptie worden de juridische aspecten van de bestrijding van piraterij voor de
Somalische kust geanalyseerd. Daarnaast wordt internationale jurisprudentie aangehaald en in
combinatie met internationale regelgeving wordt een antwoord gegeven op de centrale
probleemstelling van deze bachelorscriptie. Naar aanleiding van het hierboven geschetste
incident luidt de probleemstelling: ‘Was er een gerechtvaardigd vermoeden, dat de op 26
november 2008 door de Indiase marine tot zinking gebrachte vissersboot, als moederschip
kon worden aangemerkt?’.
In de eerste paragraaf wordt ingegaan op de nationale en internationale regelgeving omtrent
piraterij. De voornaamste redenen van de ontwikkeling van piraterij worden besproken en
wordt er een internationaal kader geschetst waarbinnen de bevoegdheden met betrekking tot
piraterij uiteen worden gezet. Daarnaast worden preventieve maatregelen ter bestrijding van
piraterij besproken. Vervolgens wordt er in de tweede paragraaf ingegaan op het begrip
‘gerechtvaardigd vermoeden’ bij het aanmerken van een vaartuig als moederschip. Dit wordt
herleid uit verdragen en uit de internationale jurisprudentie. Tot slot wordt in de laatste
paragraaf het optreden van de Indiase marine bij het tot zinking brengen van de vissersboot
behandeld en wordt er antwoord gegeven op de centrale probleemstelling.
§2. Regime rondom piraterij
3
