Samenvatting Hoorcolleges 1A1 week 3

Week 3



HC.2 Vorm-functie relatie in
weefsel: huid
De huid
Epitheel
 Typen epitheel
 Bedekkend epitheel
- Eenlagig Plaveisel-, Kubisch, Cilindrisch
- Meerlagig Plaveisel-, Kubisch, Cilindrisch, Overgangs-
 Secretoir/klierepitheel
 Grens tussen binnen- en buitenwereld

Functies van de huid
 Bescherming  mechanisch, afweer
 Opvang van signalen  tast, druk, temperatuur, pijn, afweer
 Thermoregulatie  zweten, vasoconstrictie, -dilatatie
 Metabool  vitamine D, zweet, talg, melk
 Communicatie  teint (blozen, bleek, geelzucht, spots), geur (seksuele signalering)
 Absorptie  licht (zichtbaar, IR, UV), farmaca

Schematische opbouw
 Histologisch
 Epitheel, bindweefsel
 Micro-anatomisch
 Epidermis, dermis, hypodermis

Lagen van de epidermis: verhoorning
 Stratum basale: celdeling
 Stratum spinosum: keratinocyten
 Stratum granulosum: granula  keratinekorrels
 Stratum lucidum: geen celkern meer
 Stratum corneum: hoornlaag

Kenmerken epidermis – keratinocyten
 Cell renewal: opbouw vanuit stamcellen
 Samenhang en verbinding: desmosomen
 Nauwelijks tussenstof, geen bloedvaten
 Opbouw in lagen: fasen in keratinisatie/verhoorning
 Ondoordringbaarheid
 Vitamine D productie: str. Basale + spinosum
 7-dehydrocholesterol  vitamine D3

Cellulaire samenstelling van de epidermis
 Keratinocyten
 Langerhanscellen
 Netwerk in epidermis: cellichaam in str. Spinosum
 Type dendritische cel

, Week 3


 Migreert uit de epidermis bij (schade)prikkel  lymfeklier
 Immunologische sensor

Pigmentatie (afweer)
 Melanocyten
 Exocytose van melanine korrels
 Melanine productie gestimuleerd door UV
 Melanine granula
 Endocytose van melanine korrels door keratinocyten
 Gelocaliseerd als cap boven de kern
 Schade door uv-straling  DNA-schade
 Bescherming  ontstekingsreactie, DNA repair, pigmentatie stijgt, dikkere huid, factor smeren

Samenstelling van de dermis
 Papillaire dermis
 Reticulaire dermis
 Bindweefsel: cellen, vezels, amorfe matrix, weefselvloeistof

Sensoren in de huid
 Merkel cellen
 Lichaampjes van Vater-pacini:
 Dermis
 Hypodermis
 Inwendige organen

Vascularisatie van de huid
Capillairen in de dermis

Veroudering
 Huid wordt dunner
 Hoornlaag wordt dunner
 Papillen worden vlakker
 Huid bevat minder collageen
 Elasticiteit neemt af (elastine aggregeert)
 Verdwijnen glycosaminoglycanen (water)

Samenvatting
 4 basistypen weefsel: epitheel, bindweefsel, spierweefsel, zenuwweefsel
 Bedekkend epitheel heeft diverse verschijningsvormen afhankelijk van de functie
 Huid: meerlagig verhoornd plaveiselepitheel  epidermis
losmazig + vezelig bindweefsel  dermis
 Lagen epidermis opgebouwd vanuit stamcellen (cell renewal)
 Huidfuncties: bescherming, signaalopvang, thermoregulatie, communicatie, secretie, absorptie
 Adaptatie van de huid aan uitwendige omstandigheden is een nauwkeurig gereguleerd proces


HC.3 Bindweefsel

, Week 3


Functies bindweefsel
 Structuur, vorm, ondersteuning, bescherming
 Verbinding – cellen en andere weefsels
 (geleiding bv bloedvaten en zenuwen)
 Transport – nutriënten en afvalstoffen
 Cellen bloed

Vier componenten in alle typen bindweefsel
 Cells, cellen
 Fibers, vezels
 Ground substance, tussenstof
 Tissue fluid, weefselvloeistof
 Relatieve hoeveelheden en kwaliteit bepalen eigenschappen van bindweefsel

Cellen in bindweefsel
 Fibroblasten, adipocyten
 Komen uit mesenchym, blijven in weefsel
 Plasmacellen, macrofagen, mestcellen, neutrofielen, eosinofielen, basofielen, lymfocyten
 Komen uit beenmerg, transiënt, migreren van/naar bloed en lymfe

Fibroblast (actief) vs Fibrocyt (rust)
Fibroblast met actieve synthese van vezels en tussenstof moleculen hebben grote ovale kern, veel
ruw endoplasmatisch reticulum, goed ontwikkeld Golgi-apparaat, cytoplasmatische uitlopers in
vergelijking tot fibrocyten

Typen vezels
 Collagene vezels – collageen
 Dik (I) weerstaan tractie, frictie
 Dunner (III) geven/behouden van structuur in weefsels/organen
 Collageen type I vormt vezels en bundels
 Reticulaire vezels – collageen type III, sterk geglycoliseerd
 Elastische vezels – elastine

Tussenstof (grondsubstantie)
 Vult ruimten tussen vezels en cellen in het bindweefsel
 Sterk gehydrateerd, kleurloos mengsel van macromoleculen
 Visceus – smeermiddel, en barrière voor indringers
 Bevordert diffusie van nutriënten en afvalstoffen in bindweefsel
 Reservoir groeifactoren (rol bij herstel weefselschade)

Glycosaminoglycanen
 (GAG) is een onvertakt lang polymeer opgebouwd uit repeterende disaccharide eenheden
 Hyaluronan, dermataan-sulfaat, chondroïtine-sulfaat, kerataan-sulfaat, heparaan-sulfaat
 Sterk hydrofiel: sterk waterbindend vermogen

Proteoglycanen
Een eiwitkernstructuur waaraan glycosaminoglycaan (GAGs; de gesulfateerde varianten) moleculen
covalent zijn gebonden

Multi-adhesieve glycoproteinen
 Faciliteren adhesie van cellen aan ECM molculen