Samenvatting stralingsdeskundigheid jaar 1 - themadag 3

SD – Stralingsdeskundigheid J1-P4




Doelen

• Activiteit radioactieve bron kunnen berekenen
• De juiste eenheid aan betreffende grootheid koppelen
• Basisformules te hanteren en om te zetten
Grootheden en eenheden: Activiteit P4
Om een andere grootheid daaruit te kunnen berekenen



Activiteit: 3 formules

Formule 1




• A = activiteit in Bq, kBq of MBq
• T1/2 = halveringstijd in s, min, uur, dag, jaar
• t = tijd tussen t=0 en t=t in s, min, uur, dag, jaar
• Zorg ervoor dat de eenheid tijd en T1/2 aan elkaar gelijk zijn, zodat ze later tegen elkaar weg
kunnen vallen



Formule 2



• Lijkt op de eerste
• Maar i.p.v. de halveringstijd gebruiken we de vervalconstante Labda λ
• λ = vervalconstante in s-1 (altijd!)
Zegt iets over de snelheid van het verval
• De tijd (t) moet dus ook altijd in seconde worden weergegeven
• λ is het natuurlijk logaritme (ln(2)?) / T1/2


•


Formule 3




• Eerst de bronactiviteit meten
• Vervolgens kunnen we m.b.v. het teltempo (R) de activiteit berekenen
• R = teltempo in cps (counts per seconde)
• Y = yield
• Ɛtot = totale rendement




1

,SD – Stralingsdeskundigheid J1-P4


Omzetten van formules met Activiteit

Aanpak:

1. Welke formule
2. We kijken naar de grootheden en de eenheden bij een bepaalde vraagstelling
3. Passen eventueel de eenheden aan
4. Berekenen de gevraagde grootheid
5. Vrijmaken van een andere grootheid
6. Berekenen van de andere grootheid



Voorbeeld 1




Hier wordt geen voorbeeld van gegeven in deze weblecture, doorverwezen naar Grootheden en
Eenheden – Basiscollege.

2 veel gemaakte fouten bij deze formule:

1. R moet in counts per seconde!
• De anderen hebben geen eenheden
• Activiteit is altijd in Bq = desintegraties per seconde
• Vaak is het teltempo gegeven in counts per minuut → omrekenen!

•

2. Rekenen met het rendement
• Ɛtot als absoluut getal, niet in procenten!
• Vaak wordt het rendement in procenten gegeven → rendement delen door 100

•
• Ɛtot kun je berekenen door het interesiek rendement en geometrisch rendement met
elkaar te vermenigvuldigen, MAAR! Wel met de absolute getallen
•


Voorbeeld 2

Vraag: Wat is de activiteit van Fluor-18 op tijdstip t=5 uur, bij een begin Activiteit van 220 MBq en een
halveringstijd van 109,7 min.




2

,SD – Stralingsdeskundigheid J1-P4


Voorbeeld 3

Vraag: Hoe lang duurt het nu om Fluor-18 met een activiteit van 220 MBq te laten vervallen tot een
activiteit van 50 MBq (T1/2 = 109.7 min).


De exponent willen we vrijmaken. Dit creëren we als volgt:

1. Delen door A(0)



2.
3. Links en rechts in het logaritme en maken er gebruik van dat we een macht binnen een
logaritme eruit mogen halen


4.
5. t vrijmaken →
- Macht mag eruit
- Links en rechts delen door log
- Vermenigvuldigen met – T1/2



-

6. Uitschrijven:
- Log (2) valt tegen elkaar weg
- T1/2 valt tegen elkaar weg
- En we krijgen:




7. Gegevens invullen


8.




3

, SD – Stralingsdeskundigheid J1-P4


Voorbeeld 4

Vraag: Wat is de vervalconstante van Fluor-18 gegeven een begin activiteit van 220 MBq en een
activiteit op t = 234,5 min van 50 MBq (T1/2 = 109.7 min).



• L = ??
• t = 234,5 min
• T1/2 = 109.7 min
• A(t) = 50 MBq
• A(0) = 220 MBq

1. Let op! labda altijd in s-1
2. Labda vrijmaken
Te maken met e → Links en rechts niet in het logaritme, maar in het natuurlijk logaritme

3. Delen door A(0)


4.

5. Links en rechts in het natuurlijk logaritme → macht mag buiten het logaritme vallen


6.

7. Ln(e) = gelijk aan 1 → verdwijnt uit de formule


8.

9. Labda vrijmaken door te delen door -t



10.

11. Wegstrepen
12. Invullen




➔ Je kunt je antwoord controleren door de formule te gebruiken



➔
➔ Kan ook controleren door het handboek van radionuclide erbij te pakken



4