Uitwerking voedingskundige analyse voedingsleer (periode 2)
Inhoudsopgave
Natrium.................................................................................................................................................................................................................................................... 2
Kalium...................................................................................................................................................................................................................................................... 5
Vetten....................................................................................................................................................................................................................................................... 7
Fytochemicaliën........................................................................................................................................................................................................................................ 9
Koolhydraten, fysieke activiteit en type-2-diabetes mellitus.................................................................................................................................................................... 12
Magnesium............................................................................................................................................................................................................................................. 17
Alcohol................................................................................................................................................................................................................................................... 20
Vitamine B1............................................................................................................................................................................................................................................ 29
,Natrium
Wat is de functie, waar is het voor? Functies:
Wat is de chemische structuur? - Natrium werkt samen met kalium en chloride om de vochtbalans en bloeddruk in
het lichaam te reguleren.
- Helpt de zuur-base balans te reguleren.
Hoe wordt deze stof in het lichaam verwerkt? Natrium wordt gemakkelijk geabsorbeerd door het darmkanaal en wordt in het bloed
- Vertering getransporteerd. Bij de nieren wordt het zout uit het bloed gefilterd en de nieren stoppen
- Absorptie weer precies zoveel zout in het bloed als het lichaam nodig heeft.
- Transport
- Metabolisme
- Opslag
- Uitscheiding
Wat is de wisselwerking met andere Kalium is de tegenhanger van natrium.
voedingsstoffen? Ze werken bijvoorbeeld samen bij de natrium-kalium pomp: dit gebeurd door een enzym
wat in het celmembraan zit. Natrium wordt de cel uitgepompt, kalium de cel in (in
verhouding van 3:2). Dit kost energie omdat beide ionen tegen hun concentratiegradiënt
in worden gepompt.
Wat is de: Geen AH, ADH of AI.
- Gemiddelde behoefte AB: 6 gram zout/dag = 2,4 gram natrium/dag
- Aanbevolen hoeveelheid (ADH) of
- Adequate inname (AI) Van natrium zout = de natrium x 2,5
- Bovengrens (AB) 1 gram keukenzout bevat 0,4 gram natrium
Welke factoren zijn van invloed op de behoefte Bij nierpatiënten gaat de natriumbehoefte omlaag.
aan deze voedingsstof?
EN
Hoe zijn deze factoren van invloed?
EN
Welke aanpassingen zijn hierdoor nodig bij
ADH/AI en AB?
,Bij een tekort van deze voedingsstof: Een te lage zoutconsumptie:
- Welke ziekten/symptomen ontstaan er? - Verhoogd het risico op hart- en vaatziekten.
- Op welke ziekten heb je een verhoogd - Veroorzaakt hyponatriëmie (= te weinig natrium in het bloed), symptomen hiervan
risico? kunnen hoofdpijn, verwardheid, verdoving en coma zijn.
Hyponatriëmie komt voor tijdens intense activiteiten, waar de sporter veel
natrium verliest en daar veel water bij drinkt (maar niet het natriumgehalte
aanvult).
Een te lage zoutconsumptie komt niet voor bij een normaal dieet. Het zoutgehalte in het
bloed kan zakken door overgeven, diarree of veel zweten, in deze gevallen moet zowel het
vocht als het zout worden aangevuld.
Bij een overmaat van deze voedingsstof: Een hoge zoutconsumptie:
- Welke ziekten/symptomen ontstaan er? - Het eerste signaal van een klein beetje te veel zout is dorst, dit zodat je meer gaat
- Op welke ziekten heb je een verhoogd drinken om het zout-vocht gehalte weer in balans te krijgen. De nieren scheiden
risico? dan het overtollige zout en water uit.
- Hangt samen met een hogere bloeddruk (hypertensie) verhoogd risico op hart-
en vaatziekten.
In combinatie met te weinig kalium: verhoogde kans op hypertensie (meer kalium
en minder natrium consumeren voorkomt hypertensie en kan dit corrigeren).
- Hangt samen met een verhoogde calcium uitscheiding, een verhoogde kalium
inname verlaagt de calcium uitscheiding.
- In combinatie met te weinig vocht kan zorgen voor uitdroging.
Welke cliëntgroepen lopen risico op tekorten of Risico op te veel:
teveel? - Nierpatiënten (het is voor hun beter om minder zout te eten, want anders
Welke cliëntgroepen doen het juist goed? verslechteren de nieren nog sneller)
Risico op te weinig:
- Ondervoede mensen
Welke voedingspatronen lopen risico op Risico op te veel:
tekorten of teveel? - Het ‘standaard’ voedingspatroon
, Welke voedingsmiddelen doen het juist goed? Risico op te weinig:
- Komt bijna niet voor
Het mediterrane voedingspatroon doet het beter dan het westerse voedingspatroon. Hier
worden namelijk minder bewerkte producten geconsumeerd.
In welke voedingsmiddelen komt dit nutriënt Keukenzout (natriumchloride) is de belangrijkste, maar niet de enige bron. In de meeste
voor? onbewerkte plantaardige en dierlijk producten komt van nature een kleine hoeveelheid
Benoem per relevant voedingspatroon. natrium voor. Het word ook niet alleen als keukenzout toegevoegd, maar ook in andere
vormen zoals natriumbicarbonaat (zit in bakpoeder), natriumlactaat (word toegevoegd in
vleeswaren) en mononatriumglutamaat (bekend als MSG of ve-tsin). De zogenoemde zout
vervangers zijn mengsels van natriumchloride met kaliumchloride en/of
magnesiumchloride.
Naar schatting word 20% van de zoutinname zelf toegevoegd en is 80% afkomstig uit
levensmiddelen.
Belangrijkste zoutbronnen: brood, vleesproducten, kaas
Wat is de inname van deze voedingsstof volgens Volwassen mannen eten gemiddeld 9,9 gram zout per dag.
voedselconsumptie onderzoek? Volwassen vrouwen eten gemiddeld 7,5 gram zout per dag.
Wat is de voedingsstatus van deze voedingsstof Er wordt te veel zout/natrium ingenomen.
volgens voedingsstatusonderzoek?
Inhoudsopgave
Natrium.................................................................................................................................................................................................................................................... 2
Kalium...................................................................................................................................................................................................................................................... 5
Vetten....................................................................................................................................................................................................................................................... 7
Fytochemicaliën........................................................................................................................................................................................................................................ 9
Koolhydraten, fysieke activiteit en type-2-diabetes mellitus.................................................................................................................................................................... 12
Magnesium............................................................................................................................................................................................................................................. 17
Alcohol................................................................................................................................................................................................................................................... 20
Vitamine B1............................................................................................................................................................................................................................................ 29
,Natrium
Wat is de functie, waar is het voor? Functies:
Wat is de chemische structuur? - Natrium werkt samen met kalium en chloride om de vochtbalans en bloeddruk in
het lichaam te reguleren.
- Helpt de zuur-base balans te reguleren.
Hoe wordt deze stof in het lichaam verwerkt? Natrium wordt gemakkelijk geabsorbeerd door het darmkanaal en wordt in het bloed
- Vertering getransporteerd. Bij de nieren wordt het zout uit het bloed gefilterd en de nieren stoppen
- Absorptie weer precies zoveel zout in het bloed als het lichaam nodig heeft.
- Transport
- Metabolisme
- Opslag
- Uitscheiding
Wat is de wisselwerking met andere Kalium is de tegenhanger van natrium.
voedingsstoffen? Ze werken bijvoorbeeld samen bij de natrium-kalium pomp: dit gebeurd door een enzym
wat in het celmembraan zit. Natrium wordt de cel uitgepompt, kalium de cel in (in
verhouding van 3:2). Dit kost energie omdat beide ionen tegen hun concentratiegradiënt
in worden gepompt.
Wat is de: Geen AH, ADH of AI.
- Gemiddelde behoefte AB: 6 gram zout/dag = 2,4 gram natrium/dag
- Aanbevolen hoeveelheid (ADH) of
- Adequate inname (AI) Van natrium zout = de natrium x 2,5
- Bovengrens (AB) 1 gram keukenzout bevat 0,4 gram natrium
Welke factoren zijn van invloed op de behoefte Bij nierpatiënten gaat de natriumbehoefte omlaag.
aan deze voedingsstof?
EN
Hoe zijn deze factoren van invloed?
EN
Welke aanpassingen zijn hierdoor nodig bij
ADH/AI en AB?
,Bij een tekort van deze voedingsstof: Een te lage zoutconsumptie:
- Welke ziekten/symptomen ontstaan er? - Verhoogd het risico op hart- en vaatziekten.
- Op welke ziekten heb je een verhoogd - Veroorzaakt hyponatriëmie (= te weinig natrium in het bloed), symptomen hiervan
risico? kunnen hoofdpijn, verwardheid, verdoving en coma zijn.
Hyponatriëmie komt voor tijdens intense activiteiten, waar de sporter veel
natrium verliest en daar veel water bij drinkt (maar niet het natriumgehalte
aanvult).
Een te lage zoutconsumptie komt niet voor bij een normaal dieet. Het zoutgehalte in het
bloed kan zakken door overgeven, diarree of veel zweten, in deze gevallen moet zowel het
vocht als het zout worden aangevuld.
Bij een overmaat van deze voedingsstof: Een hoge zoutconsumptie:
- Welke ziekten/symptomen ontstaan er? - Het eerste signaal van een klein beetje te veel zout is dorst, dit zodat je meer gaat
- Op welke ziekten heb je een verhoogd drinken om het zout-vocht gehalte weer in balans te krijgen. De nieren scheiden
risico? dan het overtollige zout en water uit.
- Hangt samen met een hogere bloeddruk (hypertensie) verhoogd risico op hart-
en vaatziekten.
In combinatie met te weinig kalium: verhoogde kans op hypertensie (meer kalium
en minder natrium consumeren voorkomt hypertensie en kan dit corrigeren).
- Hangt samen met een verhoogde calcium uitscheiding, een verhoogde kalium
inname verlaagt de calcium uitscheiding.
- In combinatie met te weinig vocht kan zorgen voor uitdroging.
Welke cliëntgroepen lopen risico op tekorten of Risico op te veel:
teveel? - Nierpatiënten (het is voor hun beter om minder zout te eten, want anders
Welke cliëntgroepen doen het juist goed? verslechteren de nieren nog sneller)
Risico op te weinig:
- Ondervoede mensen
Welke voedingspatronen lopen risico op Risico op te veel:
tekorten of teveel? - Het ‘standaard’ voedingspatroon
, Welke voedingsmiddelen doen het juist goed? Risico op te weinig:
- Komt bijna niet voor
Het mediterrane voedingspatroon doet het beter dan het westerse voedingspatroon. Hier
worden namelijk minder bewerkte producten geconsumeerd.
In welke voedingsmiddelen komt dit nutriënt Keukenzout (natriumchloride) is de belangrijkste, maar niet de enige bron. In de meeste
voor? onbewerkte plantaardige en dierlijk producten komt van nature een kleine hoeveelheid
Benoem per relevant voedingspatroon. natrium voor. Het word ook niet alleen als keukenzout toegevoegd, maar ook in andere
vormen zoals natriumbicarbonaat (zit in bakpoeder), natriumlactaat (word toegevoegd in
vleeswaren) en mononatriumglutamaat (bekend als MSG of ve-tsin). De zogenoemde zout
vervangers zijn mengsels van natriumchloride met kaliumchloride en/of
magnesiumchloride.
Naar schatting word 20% van de zoutinname zelf toegevoegd en is 80% afkomstig uit
levensmiddelen.
Belangrijkste zoutbronnen: brood, vleesproducten, kaas
Wat is de inname van deze voedingsstof volgens Volwassen mannen eten gemiddeld 9,9 gram zout per dag.
voedselconsumptie onderzoek? Volwassen vrouwen eten gemiddeld 7,5 gram zout per dag.
Wat is de voedingsstatus van deze voedingsstof Er wordt te veel zout/natrium ingenomen.
volgens voedingsstatusonderzoek?
