Samenvatting Biologie - Ecologie

SAMENVATTING BIOLOGIE - Ecologie
Biotisch: voedselaanbod, parasieten,
predatie
Abiotisch: licht, wind, zuurstofgehalte,
grondsoort, neerslag, pH, temp




 Organisme = individueel levend wezen
 Populatie = groep organismen van zelfde soort in
bepaald gebied, met gezamenlijke
voortplantingsgemeenschap (bijvoorbeeld alle
madeliefjes in weiland)
 Ecosysteem = natuurlijk begrensd deel van
biosfeer, met kenmerkende biotische en abiotische
factoren (bijvoorbeeld vijver)
 Biotoop = alle abiotische factoren in ecosysteem
 Levensgemeenschap = alle organismen in
ecosysteem (meerdere populaties)
 Biosfeer = deel van aarde en atmosfeer door
organismen bewoond




Emergente eigenschappen = nieuwe eigenschappen die op elk hoger organisatieniveau
verschijnen
Voorbeelden per organisatieniveau
• Organismen  ademen, eten, scheiden stoffen uit, voortplanten
• Populatie  dichtheid (aantal organismen per vierkante meter)
• Ecosysteem  energiestromen, relaties populaties
• Biosfeer  samenstelling dampkring
Environmental DNA  spoor waar de diersoort zich bevindt (nauwkeurig, geen natuurverstoring,
lab nodig, dier kan inmiddels weg zijn).
Macroklimaat  grote gebieden met zelfde klimaat, Microklimaat  eigen biotische en abiotische
factoren in de directe omgeving die verschillen van macroklimaat. (microklimaat binnen een
macroklimaat).

, Belangrijke abiotische factoren:
 Licht  levert energie voor fotosynthese, zonplanten (optimum bij hoge verlichting),
schaduwplanten (optimum bij lage verlichting)  grote bladeren met veel chlorfyl).
 Temperatuur  beïnvloedt enzymactiviteit bij celprocessen (lage temp = geen enzymen,
hoge temp = wel enzymen maar te hoog is kapot), klimaatverandering verandert temp en
zal biodiversiteit veranderen.
 Verdamping bij hoge temp  snelle diffusie.
 poikilotherme dieren = koudbloedig, wisselende lichaamstemperatuur en zijn bij lage
temp minder actief (hoe kouder hoe slecht functionerender).
 homoiotherme dieren = warmbloedig, constante lichaamstemp en kunnen koude temp
wel verdragen (vogels en zoogdieren).
 Water  landplanten in vochtig milieu hebben veel huidmondjes en dunne cuticula
(waslaagje), in droog milieu  minder huidmondjes en dikke cuticula
 Bodem  zand grove korrels houdt water slecht vast, klei kleine deeltjes dus houdt water
goed vast, humus geeft mineralen, zuurgraad ook belangrijk.
Tolerantie  vermogen van organismen om schommelingen in abiotische factoren te verdragen
(woestijnplant hoge en lage temp). Verspreidingsgebied (areaal) = gebied op aarde waar
bepaalde soort organismen voorkomen.
Beperkende factor = hoeveel organismen in bepaald gebied kunnen overleven dus factor die
minst gunstig is
Tolerantiegrenzen = min en max waarde waarbij individuen kunnen overleven
Tolerantiegebied = traject tussen min en max, Optimum = meest gunstige waarde

De drie belangrijkste vormen van symbiose (samenleven van verschillende soorten) zijn:

 Mutualisme: beide organismen hebben voordeel  vogeltje maakt krokodilgebit schoon
 Commensalisme: één heeft voordeel, één heeft geen voordeel en geen nadeel 
zuigvissen bij haaien eten restjes eten op
 Parasitisme: één heeft voordeel, één heeft nadeel  lintwormen eet voedingsstoffen in
mensendarmen, vlo op hond, boomalgen op boom, bladluis op blad