Samenvatting onderzoek 2
Hoofdstuk 3: Methoden voor informatieverzameling
Beschrijvend onderzoek – onderzoek waarbij je een situatie in kaart wilt brengen. Je
voorkennis is veelal lager dan bij de andere vormen. Veel beschrijvend onderzoek is
kwantitatief van aard. Dit onderzoek is vaak de eerste stap. Als de variabelen in kaart zijn
gebracht, volgt vaak exploratief onderzoek. De centrale vraag bij beschrijvend onderzoek is
vaak een variant op: ‘hoe is het gesteld met..?’ of ‘wat is in deze situatie de waarde van
variabele x?’
Exploratief onderzoek – onderzoek waarbij je op zoek bent naar verbanden en/of
verklaringen. Het gaat hierbij om onderzoek dat ideeën moet genereren over hoe zaken met
elkaar samenhangen en waarom. Dit onderzoek mondt uit in hypotheses die getoetst
kunnen gaan worden. Dit onderzoek vindt zowel kwantitatief als kwalitatief onderzoek
plaats. De centrale vraag is vaak een variant op: ‘wat zijn de oorzaken?’, ‘welke relatie is er
tussen … en …?’ of ‘welke verklaring is er voor..?’
Toetsend onderzoek – onderzoek waarbij je een theorie of verwachting (hypothese) wilt
toetsen. In het geval van praktijkonderzoek evalueer je of een ingestelde maatregel het
gewenste effect heeft gehad. Bij toetsend onderzoek wordt meestal gebruik gemaakt van
kwantitatieve methoden van onderzoek. De centrale vraag is dan bijv. ‘heeft maatregel X
gezorgd voor …?’
Deskresearch – maak je gebruik van bestaande gegevens in vorm van bijvoorbeeld algemene
literatuur, voorgaande onderzoeken of databases. Voorbeeld: projectgroep studenten die
onderzoek doet naar mogelijke doelgroepen voor energie-efficiënte gebouwen. Raadzaam is
in dat geval te beginnen met deskresearch.
Fieldresearch – ga je zelf gegevens verzamelen door eigen onderzoek op te zetten en uit te
voeren. De projectgroep zou dan interviews kunnen gaan houden met makelaars,
projectontwikkelaars etc.
Meestal gaat de keuze tussen of alleen deskresearch of een combinatie van desk- en
fieldresearch.
Fieldresearch kost relatief veel geld en tijd.
Deskresearch kan ook helpen achterhalen wat de geschiktste doelgroep voor je
onderzoek is: de onderzoekspopulatie.
De volgende zaken kun je met expertinterviews achterhalen:
- Goede zoektermen voor bibliotheek en internet
- Recente publicaties of onderzoeksrapporten
- Relevante tijdschriften en/of websites om te scannen
- Theorieën die voor je onderwerp behulpzaam kunnen zijn
- Andere experts die je kunt interviewen via hun netwerk
, In de praktijk zie je vaak de volgende volgorde in een onderzoek:
Fieldresearch deskresearch fieldresearch
Er is een groei in kwalitatieve internettoepassing te zien met name in:
- Onlinefocusgroepen
- Social-mediaonderzoek
- Online kwalitatief chatonderzoek
- Onlineplatforms
Voordelen online onderzoek:
1. Snel = bijv. bij bijzondere gebeurtenissen kun je via een panel razendsnel in kaart
brengen wat de mening van de bevolking is.
2. Multimediaal = binnen een online-vragenlijst kunnen afbeeldingen, filmpjes en
geluidsfragmenten worden getoond. Voorbeeld: onderzoek van Polland, die voor
aantal radiostations luisteronderzoeken uitvoert. Ze laten onderzoeken dat
respondenten een twintigtal fragmenten horen van bekende hits. Deze moeten ze
becijferen.
3. Goedkoop = variabele kosten zijn laag.
4. Makkelijk internationaal toepasbaar = je moet rekening houden met het aanbieden
van de vragenlijst in verschillende talen. Ook zijn buitenlandse mailadressen niet
altijd even goed. Het aantal bouncers (onbestelbare mails) neemt toe, zodra je ook
buitenlandse mailadressen toevoegt aan de maillijst.
5. Gebruiksvriendelijk = respondenten kiezen zelf uit wanneer ze lijst invullen, zo zijn ze
erbij met hun aandacht.
6. Geen sprake van interview-bias = interview-bias houdt in dat een interviewer die
een telefonische of face-to-face-vragenlijst afneemt, bewust of onbewust
antwoorden van een respondent kan sturen. De interviewer doet dan uitspraken als:
‘maar u vindt toch ook dat…’ of ‘u bent toch ook van mening…’. Bij een
onlinevragenlijst is dit niet aan de orde, mits de vragen zelf neutraal zijn
geformuleerd.
7. Minder fouten = doordat respondent zelf antwoorden intypt, bestaat er geen kans
meer op ruis en interpretatiefouten bij het overtypen of inlezen van antwoorden
door interviewer.
8. Eerlijker antwoorden = wordt eerlijker antwoord gegeven op vragen waarbij
gevoelige informatie moet worden verstrekt.
Nadelen onlineonderzoek:
1. Technische kennis en afhankelijkheid van apparatuur = onderzoeker moet bekend
zijn met en toegang hebben tot apparatuur om online enquêteren mogelijk te
maken.
2. Onbetrouwbaarheid van de identiteit van de respondent = een websurvey gericht
aan iemand, kan door zijn collega of familielid worden ingevuld zonder dat de
onderzoeker daarachter kan komen.
3. Lagere respons = lage respons leidt tot een minder representatieve steekproef.
4. Niet altijd afspiegeling van de werkelijke populatie = niet iedereen is aangesloten op
het internet, bijv. 70-plussers.
Hoofdstuk 3: Methoden voor informatieverzameling
Beschrijvend onderzoek – onderzoek waarbij je een situatie in kaart wilt brengen. Je
voorkennis is veelal lager dan bij de andere vormen. Veel beschrijvend onderzoek is
kwantitatief van aard. Dit onderzoek is vaak de eerste stap. Als de variabelen in kaart zijn
gebracht, volgt vaak exploratief onderzoek. De centrale vraag bij beschrijvend onderzoek is
vaak een variant op: ‘hoe is het gesteld met..?’ of ‘wat is in deze situatie de waarde van
variabele x?’
Exploratief onderzoek – onderzoek waarbij je op zoek bent naar verbanden en/of
verklaringen. Het gaat hierbij om onderzoek dat ideeën moet genereren over hoe zaken met
elkaar samenhangen en waarom. Dit onderzoek mondt uit in hypotheses die getoetst
kunnen gaan worden. Dit onderzoek vindt zowel kwantitatief als kwalitatief onderzoek
plaats. De centrale vraag is vaak een variant op: ‘wat zijn de oorzaken?’, ‘welke relatie is er
tussen … en …?’ of ‘welke verklaring is er voor..?’
Toetsend onderzoek – onderzoek waarbij je een theorie of verwachting (hypothese) wilt
toetsen. In het geval van praktijkonderzoek evalueer je of een ingestelde maatregel het
gewenste effect heeft gehad. Bij toetsend onderzoek wordt meestal gebruik gemaakt van
kwantitatieve methoden van onderzoek. De centrale vraag is dan bijv. ‘heeft maatregel X
gezorgd voor …?’
Deskresearch – maak je gebruik van bestaande gegevens in vorm van bijvoorbeeld algemene
literatuur, voorgaande onderzoeken of databases. Voorbeeld: projectgroep studenten die
onderzoek doet naar mogelijke doelgroepen voor energie-efficiënte gebouwen. Raadzaam is
in dat geval te beginnen met deskresearch.
Fieldresearch – ga je zelf gegevens verzamelen door eigen onderzoek op te zetten en uit te
voeren. De projectgroep zou dan interviews kunnen gaan houden met makelaars,
projectontwikkelaars etc.
Meestal gaat de keuze tussen of alleen deskresearch of een combinatie van desk- en
fieldresearch.
Fieldresearch kost relatief veel geld en tijd.
Deskresearch kan ook helpen achterhalen wat de geschiktste doelgroep voor je
onderzoek is: de onderzoekspopulatie.
De volgende zaken kun je met expertinterviews achterhalen:
- Goede zoektermen voor bibliotheek en internet
- Recente publicaties of onderzoeksrapporten
- Relevante tijdschriften en/of websites om te scannen
- Theorieën die voor je onderwerp behulpzaam kunnen zijn
- Andere experts die je kunt interviewen via hun netwerk
, In de praktijk zie je vaak de volgende volgorde in een onderzoek:
Fieldresearch deskresearch fieldresearch
Er is een groei in kwalitatieve internettoepassing te zien met name in:
- Onlinefocusgroepen
- Social-mediaonderzoek
- Online kwalitatief chatonderzoek
- Onlineplatforms
Voordelen online onderzoek:
1. Snel = bijv. bij bijzondere gebeurtenissen kun je via een panel razendsnel in kaart
brengen wat de mening van de bevolking is.
2. Multimediaal = binnen een online-vragenlijst kunnen afbeeldingen, filmpjes en
geluidsfragmenten worden getoond. Voorbeeld: onderzoek van Polland, die voor
aantal radiostations luisteronderzoeken uitvoert. Ze laten onderzoeken dat
respondenten een twintigtal fragmenten horen van bekende hits. Deze moeten ze
becijferen.
3. Goedkoop = variabele kosten zijn laag.
4. Makkelijk internationaal toepasbaar = je moet rekening houden met het aanbieden
van de vragenlijst in verschillende talen. Ook zijn buitenlandse mailadressen niet
altijd even goed. Het aantal bouncers (onbestelbare mails) neemt toe, zodra je ook
buitenlandse mailadressen toevoegt aan de maillijst.
5. Gebruiksvriendelijk = respondenten kiezen zelf uit wanneer ze lijst invullen, zo zijn ze
erbij met hun aandacht.
6. Geen sprake van interview-bias = interview-bias houdt in dat een interviewer die
een telefonische of face-to-face-vragenlijst afneemt, bewust of onbewust
antwoorden van een respondent kan sturen. De interviewer doet dan uitspraken als:
‘maar u vindt toch ook dat…’ of ‘u bent toch ook van mening…’. Bij een
onlinevragenlijst is dit niet aan de orde, mits de vragen zelf neutraal zijn
geformuleerd.
7. Minder fouten = doordat respondent zelf antwoorden intypt, bestaat er geen kans
meer op ruis en interpretatiefouten bij het overtypen of inlezen van antwoorden
door interviewer.
8. Eerlijker antwoorden = wordt eerlijker antwoord gegeven op vragen waarbij
gevoelige informatie moet worden verstrekt.
Nadelen onlineonderzoek:
1. Technische kennis en afhankelijkheid van apparatuur = onderzoeker moet bekend
zijn met en toegang hebben tot apparatuur om online enquêteren mogelijk te
maken.
2. Onbetrouwbaarheid van de identiteit van de respondent = een websurvey gericht
aan iemand, kan door zijn collega of familielid worden ingevuld zonder dat de
onderzoeker daarachter kan komen.
3. Lagere respons = lage respons leidt tot een minder representatieve steekproef.
4. Niet altijd afspiegeling van de werkelijke populatie = niet iedereen is aangesloten op
het internet, bijv. 70-plussers.
