Informatiekunde
Inhoudsopgave
Hoorcollege 1................................................................................................................................................ 1
Cyclus 1.1..............................................................................................................................................................1
Cyclus 1.2..............................................................................................................................................................2
Cyclus 1.3..............................................................................................................................................................2
Bawden hoofdstuk 1t/m4....................................................................................................................................3
Hoofdstuk 1: What is information science?....................................................................................................3
Werkcollege 1.......................................................................................................................................................3
Hoorcollege 2................................................................................................................................................ 5
Cyclus 2.1..............................................................................................................................................................5
Cyclus 2.2..............................................................................................................................................................5
Cyclus 2.3..............................................................................................................................................................6
Bawden H6.......................................................................................................................................................7
Bawden h9.......................................................................................................................................................9
Hoorcollege 3................................................................................................................................................ 9
Cyclus 3.1..............................................................................................................................................................9
Cyclus 3.2 Interfaces en cybernetische aannames.............................................................................................10
Cyclus 3.3 Interface-metaforen..........................................................................................................................11
Bawden h10........................................................................................................................................................11
Artikel Haider & Sudin........................................................................................................................................13
Werkcollege 13 dec............................................................................................................................................15
Cyclus 4....................................................................................................................................................... 16
H13.....................................................................................................................................................................16
Hoorcollege 1
Cyclus 1.1
Informatie-> geen misverstanden? Informatie leidt in onze verwachtingen tot verbetering.
Je zal veel met elkaar moeten communiceren om te connecten met elkaar.
Communicatie-> komt van communicare (delen, gemeenschappelijk maken). Communicatie
gaat over overdracht (transmissie). Iets wordt overgedragen, wat goed moet gebeuren.
Maar communicatie gaat ook over de rituele kant, bijvoorbeeld elkaar gedag zeggen in de
ochtend. Je draagt hier geen echte informatie mee over.
Informatie-> informare (vormen, vormgeven aan). Informeren is een handeling. Pas als we
een vorm geven aan data spreken we van informatie. Die informatie wordt pas kennis als we
,data met elkaar gaan combineren. In de historie heeft informatie de naam data gekregen, is
dus niet zo! En leidt niet automatisch tot kennis.
Cyclus 1.2
Historisering communicatie en informatie:
- Door de eeuwen heen zijn de betekenissen van de begrippen veranderd.
1920-1940 scholen:
Chicago school
- John Dewey, Cooley, Mead-> zolang we maar goed communiceren dan komt het
goed. Dan kunnen we onze ideale samenleving scheppen. Propaganda kwam toen
op. (dit model is nu niet meer aangehangen door de ‘injectie’ van ideeën), maar in de
media nog wel.
- Harold Lasswell-> hoe komen boodschappen tot mensen? Wie maken de
boodschappen? Voor wie en met welk effect? ‘The Lasswell formula’. Dit model is
nog vrij deterministisch, houdt amper rekening met ruis en de rol van mensen in de
verspreiding van boodschappen.
- Lazarsfeld en Katz-> er is niet 1 organisatie maar er is altijd sprake van een paar
tussenstappen (two-step flow).
Frankfurt school
- Max Horkheimer, Adorna-> alle mediaboodschappen zijn vaker te vinden op
meerdere platformen, dit zou zorgen voor het ontstaan van een massacultuur. (klik
op sterretje naar andere clip)
- Walter Benjamin-> zorgen voor een verschuivende blik op onze wereld. Is het goed
voor instagram? Kijken vanuit een bepaalde lens naar de wereld.
Na 1940:
- Uses & Gratifications-> waarom gebruiken mensen bepaalde
communicatietechnieken? Er zijn bepaalde behoeftes om te communiceren.
Communicatie en informatie zijn geen wiskundig model, maar er zou meer aandacht
moeten zijn voor wensen en behoeftes.
- Media Ecology-> (beetje zoals Benjamin) communicatie en informatie is telkens in
beweging, maar wel vanuit een bepaalde blik door media. (laptop wordt onderdeel
van milieu waarin we leven waardoor onze omgang met elkaar verandert)
- Agenda-setting theory-> hoe worden boodschappen gecreëerd en met welk doel
komen ze tot ons? De info die we tot ons krijgen kent een vorm van selectie.
Journalisten, organisaties etc. bepalen niet wat we denken, maar maken wel een
voorselectie waarover we nadenken. Voorgrond/ achtergrond. We kunnen zelf geen
dingen/ onderwerpen toevoegen.
- Active audiences, cultural studies-> meest recent. Sterke nadruk op
communicatietechnieken die manipuleerbaar zijn door communicatieverstrekker.
Actief nadenken over de betekenis van de boodschap. Je hebt zelf
handelingsvermogen.
Cyclus 1.3
Na 1940 groeiende aandacht naar technologische overdracht van informatie ipv de
deterministische blik over informatie en communicatie.
, Norbert Wiener-> cybernetics, cybernetica
Informatie is een pakketje wat je zo door kunt geven-> Shannon en Weaver. Je kan het
doorsturen van gever naar ontvanger. ‘The mathematical theory of communication’. Was
wel op de hoogte van stoorzenders en ruis. Lineaire en deterministische opvatting.
Informatie was voor Shannon heel wiskundig (entropie). Voor Weaver was informatie-
entropie (mate van ruis) vooral belangrijk, de efficiëntie van overdacht. Niet over de inhoud.
Hoe lager de entropie, hoe minder ruis en hoe efficiënt mogelijk. Ze keken niet naar de
inhoud van een bericht.
Hoofdstuk 3 handboek:
Er zijn verschillende vormen en filosofieën over informatie, data en kennis. Er is een
interdisciplinaire aanpak nodig over informatie en communicatie.
Verlichting (18e en 19e eeuw):
Samen komen we tot een beter begrip van elkaar etc.
Belle epoque: we zien de opkomst van de ‘First unified electric sphere’. Spoorwegbedrijven,
globalisering, etc. grote doorbraak en optimisme over de meet- en maakbaarheid van de
toekomst. Zolang je het maar kan meten en opslaan is het perfect verwerkbaar en een
voedingsbodem voor maakbaarheid.
Paul Otlet-> grondleggers van informatiekunde. Totstandkoming van ‘league of nations’ VN
en Unesco. Hoe meer kennis we hebben en hoe meer we dat delen, hoe beter dat is. Dit is
een verlichtingsgeloof-> dat er alleen maar positieve gevolgen zijn van het delen van kennis.
En het is noodzakelijk om informatietechnologieën in te zetten voor dit doel. Hij dacht: maak
een enorme bieb van alle kennis (zoals Wikipedia van nu), dit zou alleen maar helpen om
elkaar beter te begrijpen. Als alles goed zou zijn, en iedereen alle informatie heeft en
begrijpt en deelt etc. wordt men ‘God zelf’.
Arman Mattelart: Deze droom bestaat nog steeds-> man van Google Ray Krzweil (zodat we
de toren van Babel weer kunnen bereiken).
Bawden hoofdstuk 1t/m4
Hoofdstuk 1: What is information science?
Information science is the science and practice dealing with the effective collection, storage,
retrieval and use of information. It is concerned with recordable information and knowledge,
and the technologies and related services that facilitate their management and use.
Werkcollege 1
Opdracht 1:
- Agenda-setting theory (McCombs & Shaw) -> hoe worden boodschappen gecreëerd
en met welk doel komen ze tot ons? De info die we tot ons krijgen kent een vorm van
selectie. Journalisten, organisaties etc bepalen niet wat we denken, maar maken wel
een voorselectie waarover we nadenken. Voorgrond/ achtergrond.
Inhoudsopgave
Hoorcollege 1................................................................................................................................................ 1
Cyclus 1.1..............................................................................................................................................................1
Cyclus 1.2..............................................................................................................................................................2
Cyclus 1.3..............................................................................................................................................................2
Bawden hoofdstuk 1t/m4....................................................................................................................................3
Hoofdstuk 1: What is information science?....................................................................................................3
Werkcollege 1.......................................................................................................................................................3
Hoorcollege 2................................................................................................................................................ 5
Cyclus 2.1..............................................................................................................................................................5
Cyclus 2.2..............................................................................................................................................................5
Cyclus 2.3..............................................................................................................................................................6
Bawden H6.......................................................................................................................................................7
Bawden h9.......................................................................................................................................................9
Hoorcollege 3................................................................................................................................................ 9
Cyclus 3.1..............................................................................................................................................................9
Cyclus 3.2 Interfaces en cybernetische aannames.............................................................................................10
Cyclus 3.3 Interface-metaforen..........................................................................................................................11
Bawden h10........................................................................................................................................................11
Artikel Haider & Sudin........................................................................................................................................13
Werkcollege 13 dec............................................................................................................................................15
Cyclus 4....................................................................................................................................................... 16
H13.....................................................................................................................................................................16
Hoorcollege 1
Cyclus 1.1
Informatie-> geen misverstanden? Informatie leidt in onze verwachtingen tot verbetering.
Je zal veel met elkaar moeten communiceren om te connecten met elkaar.
Communicatie-> komt van communicare (delen, gemeenschappelijk maken). Communicatie
gaat over overdracht (transmissie). Iets wordt overgedragen, wat goed moet gebeuren.
Maar communicatie gaat ook over de rituele kant, bijvoorbeeld elkaar gedag zeggen in de
ochtend. Je draagt hier geen echte informatie mee over.
Informatie-> informare (vormen, vormgeven aan). Informeren is een handeling. Pas als we
een vorm geven aan data spreken we van informatie. Die informatie wordt pas kennis als we
,data met elkaar gaan combineren. In de historie heeft informatie de naam data gekregen, is
dus niet zo! En leidt niet automatisch tot kennis.
Cyclus 1.2
Historisering communicatie en informatie:
- Door de eeuwen heen zijn de betekenissen van de begrippen veranderd.
1920-1940 scholen:
Chicago school
- John Dewey, Cooley, Mead-> zolang we maar goed communiceren dan komt het
goed. Dan kunnen we onze ideale samenleving scheppen. Propaganda kwam toen
op. (dit model is nu niet meer aangehangen door de ‘injectie’ van ideeën), maar in de
media nog wel.
- Harold Lasswell-> hoe komen boodschappen tot mensen? Wie maken de
boodschappen? Voor wie en met welk effect? ‘The Lasswell formula’. Dit model is
nog vrij deterministisch, houdt amper rekening met ruis en de rol van mensen in de
verspreiding van boodschappen.
- Lazarsfeld en Katz-> er is niet 1 organisatie maar er is altijd sprake van een paar
tussenstappen (two-step flow).
Frankfurt school
- Max Horkheimer, Adorna-> alle mediaboodschappen zijn vaker te vinden op
meerdere platformen, dit zou zorgen voor het ontstaan van een massacultuur. (klik
op sterretje naar andere clip)
- Walter Benjamin-> zorgen voor een verschuivende blik op onze wereld. Is het goed
voor instagram? Kijken vanuit een bepaalde lens naar de wereld.
Na 1940:
- Uses & Gratifications-> waarom gebruiken mensen bepaalde
communicatietechnieken? Er zijn bepaalde behoeftes om te communiceren.
Communicatie en informatie zijn geen wiskundig model, maar er zou meer aandacht
moeten zijn voor wensen en behoeftes.
- Media Ecology-> (beetje zoals Benjamin) communicatie en informatie is telkens in
beweging, maar wel vanuit een bepaalde blik door media. (laptop wordt onderdeel
van milieu waarin we leven waardoor onze omgang met elkaar verandert)
- Agenda-setting theory-> hoe worden boodschappen gecreëerd en met welk doel
komen ze tot ons? De info die we tot ons krijgen kent een vorm van selectie.
Journalisten, organisaties etc. bepalen niet wat we denken, maar maken wel een
voorselectie waarover we nadenken. Voorgrond/ achtergrond. We kunnen zelf geen
dingen/ onderwerpen toevoegen.
- Active audiences, cultural studies-> meest recent. Sterke nadruk op
communicatietechnieken die manipuleerbaar zijn door communicatieverstrekker.
Actief nadenken over de betekenis van de boodschap. Je hebt zelf
handelingsvermogen.
Cyclus 1.3
Na 1940 groeiende aandacht naar technologische overdracht van informatie ipv de
deterministische blik over informatie en communicatie.
, Norbert Wiener-> cybernetics, cybernetica
Informatie is een pakketje wat je zo door kunt geven-> Shannon en Weaver. Je kan het
doorsturen van gever naar ontvanger. ‘The mathematical theory of communication’. Was
wel op de hoogte van stoorzenders en ruis. Lineaire en deterministische opvatting.
Informatie was voor Shannon heel wiskundig (entropie). Voor Weaver was informatie-
entropie (mate van ruis) vooral belangrijk, de efficiëntie van overdacht. Niet over de inhoud.
Hoe lager de entropie, hoe minder ruis en hoe efficiënt mogelijk. Ze keken niet naar de
inhoud van een bericht.
Hoofdstuk 3 handboek:
Er zijn verschillende vormen en filosofieën over informatie, data en kennis. Er is een
interdisciplinaire aanpak nodig over informatie en communicatie.
Verlichting (18e en 19e eeuw):
Samen komen we tot een beter begrip van elkaar etc.
Belle epoque: we zien de opkomst van de ‘First unified electric sphere’. Spoorwegbedrijven,
globalisering, etc. grote doorbraak en optimisme over de meet- en maakbaarheid van de
toekomst. Zolang je het maar kan meten en opslaan is het perfect verwerkbaar en een
voedingsbodem voor maakbaarheid.
Paul Otlet-> grondleggers van informatiekunde. Totstandkoming van ‘league of nations’ VN
en Unesco. Hoe meer kennis we hebben en hoe meer we dat delen, hoe beter dat is. Dit is
een verlichtingsgeloof-> dat er alleen maar positieve gevolgen zijn van het delen van kennis.
En het is noodzakelijk om informatietechnologieën in te zetten voor dit doel. Hij dacht: maak
een enorme bieb van alle kennis (zoals Wikipedia van nu), dit zou alleen maar helpen om
elkaar beter te begrijpen. Als alles goed zou zijn, en iedereen alle informatie heeft en
begrijpt en deelt etc. wordt men ‘God zelf’.
Arman Mattelart: Deze droom bestaat nog steeds-> man van Google Ray Krzweil (zodat we
de toren van Babel weer kunnen bereiken).
Bawden hoofdstuk 1t/m4
Hoofdstuk 1: What is information science?
Information science is the science and practice dealing with the effective collection, storage,
retrieval and use of information. It is concerned with recordable information and knowledge,
and the technologies and related services that facilitate their management and use.
Werkcollege 1
Opdracht 1:
- Agenda-setting theory (McCombs & Shaw) -> hoe worden boodschappen gecreëerd
en met welk doel komen ze tot ons? De info die we tot ons krijgen kent een vorm van
selectie. Journalisten, organisaties etc bepalen niet wat we denken, maar maken wel
een voorselectie waarover we nadenken. Voorgrond/ achtergrond.
