Week 1 productietechniek 2
Spuitgieten bestaat uit 4 elementen:
- Klemmen (clamping): om een mal of materijs te klemmen is klemkracht nodig. Dit kan op de
hefboom manier of op hydrauliek druk, wat vaak met olie gebeurt
- Injectie (injection): Dit is de injectie fase, hier wordt het vloeibaar vulmateriaal ingespoten
(kan oplopen tot 300 bar of meer)
- Koelen (cooling): Koelen is vaak het langstdurende proces van het spuitgieten
- Uitwerpen (ejection): Uitwerpen gebeurt vaak met uitstoot pennen en hiervoor moet het
product wel voldoende uitgehard zijn.
1/3 van alle producten zijn spuitgegoten!
Om de koeltijd te bepalen is er een formule bedacht deze luid alvolgt: Koeltijd = 2,2* dikte
materiaal^2. De koeltijd neemt vaak 80/90% van het gehele productieproces in, bij grotere
producten kan dit zelfs meer zijn.
Het gebruik van een machine hangt af of bepaalde factoren goed zijn, dit zijn de sluit en spuit
eenheid. Dit heeft te maken met oppervlaktes, shotvolume en andere zaken. Wanneer een van deze
twee onvoldoende is moet je vaak naar een gotere spuitgiet machine.
Caviteit is niks anders dan uitlijning van je mal, hierdoor zal je altijd een product hebben zonder dat
je een trappetje krijg in het product of ander maatafwijkingen wat weer zorg voor koelproblemen.
Deze matrijsen hebben ook koelkanalen waar water doorheen loopt van ongeveer 15 graden.
Samenstellingen van matrijzen hebben ook invloed op de kwaliteit van je spuitgiet producten, alu is
over het algemeen zacht. Zink wordt vaak toegepast bij het verbeteren van bepaalde eigenschappen,
hierdoor wordt je alu kei en keihard.
Hoe groter een product wordt, hoe lastiger het is om dit proces te controleren. Dit komt omdat je
met veel verschillende parameters te maken krijgt. Hierdoor kan je verschillende meet instrumenten
in je mal toepassen, denk aan druk of temratuur sensors. Priamus is een bedrijf die dit soort dingen
maakt.
Vloeigedrag van een matrijs (fountain flow/jetting), zorg dat dit niet kan voorkopmen.
Uitleg Jetting:
Jetting verwijst naar een situatie waarin gesmolten kunststof niet aan het vormoppervlak blijft kleven
als gevolg van de injectiesnelheid. Omdat de gesmolten kunststof vloeibaar is, stolt het in een
toestand waarin de golvende plooien van de straalstroom op het oppervlak van het spuitgietproduct
te zien zijn.
Weldlines zijn naden waar bepaalde vloeistofstromen samen komen, daarnaast zijn weldilines ook
niet te voorkomen als er meerdere vloeistofstromen aanwezig zijn. Je kan wel de plek van de
weldline bepalen. Kunststoffen nemen ook altijd de weg van de minste weerstand, dit is duidelijk te
zien bij diktes. Hoe dikker de oppervlakte waar de vloeistof door heen moet stromen hoe minder
weerstand het heeft. Dus hij gaat ook mindersnel stromen. Sommige stukken kan je dus niet meer
gevuld krijgen omdat het product te snel afkoelt.
,Het PRE-Getal wordt onder andere bepaald door het percentage chroom.
Overpackcing is meer materiaal toevoegen dan eigenlijk is toegestaan, je spuit dus meer vloeistof in
met de hoop dat het allemaal goed vult.
Daarna heb je nog non-equal filling, dit is niet gelijkmatig vullen en hierdoor komen de volgende
problemen uit voort:
- Verschillende wanddikte
- Verschillende temperatuurverschillen in de mal
- Obstakels
Te weinig verpakkingsdruk:
- Zinken van materiaal
- Meer krimp
- Grotere variatie in afmetingen
- Oriëntatie in kern door terugvloeien van smelt
- Cavaties
Te veel druk op de verpakking:
- Oververpakking
- Minder krimp
- Flashing
- Meer inwendige spanning
- Moeilijker te lossen
,Week 2 Oppervlakte- en structuurveranderingen
Als een materiaal een ongewenste reactie aangaat met zijn omgeving dan noemen we dit corrosie,
het materiaal wil eigenlijk terug naar zijn oorspronkelijke vorm. PRE-waarde (Pitting Resistince
Equivalent). Hoe hoger deze waarde, hoe beter het materiaal bestand is tegen corrosie. Hiervoor
bestaan bepaalde gradaties:
- PRE groter of gelijk aan 23: Het materiaal is geschrikt voor gebruik in buitenlucht
- PRE groter dan 23: Het materiaal is geschrikt voor gebruik in zeewater
Er zijn veel verschillende soorten corrosie
denk aan de volgende soorten:
- Gelijkmatige corrosie
- Putcorrosie
- Spleetcorrosie
- Filiforme corrosie
- Galvanische corrosie
- Interkristallijne corrosie
- Spannigscorrosie
-
Gelijkmatige corrosie:
Gelijkmatige corrosie zie je vaak bij stalen platen die een tijdje buiten liggen, de corrosie loopt
gelijkmatig op.
Putcorrosie:
Putcorrosie is een gevaarlijke vorm van corrosie. Met name onder invloed van chloride kan het
materiaal plaatselijke putvormings gaten oplopen. Hierdoor kan het geperforeerd raken en zijn
functie verliezen. Denk aan leidingen en tanks
Spleetcorrosie:
Ontstaat in kleine kieren en spleten die groot genoeg zijn om vocht toe te laten en klein genoeg om
ervoor te zorgen dat er een stilstaand milieu ontstaat. Hierdoor kan er een zuurstoftekort ontstaan.
, Filiforme corrosie:
Is een speciale vorm van spleetcorrosie, het ontstaat in het scheidingsvlak tussen een coating en het
onderliggende metaal. Het ontstaat vaak bij een beschadiging van een coating, hierdoor kan er onder
bepaalde omstandigheden een chemische reactie plaatsvinden onder de coating wat zich uiteindelijk
uit in de vorm van dunne draadjes.
Galvanische corrosie:
Ontstaat als twee verschillende materialen met elkaar in contact staan in aanwezigheid van een
elektrolyt. Hierbij lost het minst edele metaal op om vervolgens het meest edele metaal vast te
zetten, dit kan ook gunstig zijn bij het maken van bepaalde coatings.
Interkristallijne corrosie
Materialen zijn opgebouwd uit kristallen. Daartussen bevinden zich de ristakgrenzen. Daarop kan het
materiaal net iets anders van samenstelling zijn dan in de rest van de kristallen. Dit kan
interkristallijne corrosie veroorzaken. Kan voorkomen bij lassen (microscopisch kleine gebiedjes van
een ander metaal)
Spuitgieten bestaat uit 4 elementen:
- Klemmen (clamping): om een mal of materijs te klemmen is klemkracht nodig. Dit kan op de
hefboom manier of op hydrauliek druk, wat vaak met olie gebeurt
- Injectie (injection): Dit is de injectie fase, hier wordt het vloeibaar vulmateriaal ingespoten
(kan oplopen tot 300 bar of meer)
- Koelen (cooling): Koelen is vaak het langstdurende proces van het spuitgieten
- Uitwerpen (ejection): Uitwerpen gebeurt vaak met uitstoot pennen en hiervoor moet het
product wel voldoende uitgehard zijn.
1/3 van alle producten zijn spuitgegoten!
Om de koeltijd te bepalen is er een formule bedacht deze luid alvolgt: Koeltijd = 2,2* dikte
materiaal^2. De koeltijd neemt vaak 80/90% van het gehele productieproces in, bij grotere
producten kan dit zelfs meer zijn.
Het gebruik van een machine hangt af of bepaalde factoren goed zijn, dit zijn de sluit en spuit
eenheid. Dit heeft te maken met oppervlaktes, shotvolume en andere zaken. Wanneer een van deze
twee onvoldoende is moet je vaak naar een gotere spuitgiet machine.
Caviteit is niks anders dan uitlijning van je mal, hierdoor zal je altijd een product hebben zonder dat
je een trappetje krijg in het product of ander maatafwijkingen wat weer zorg voor koelproblemen.
Deze matrijsen hebben ook koelkanalen waar water doorheen loopt van ongeveer 15 graden.
Samenstellingen van matrijzen hebben ook invloed op de kwaliteit van je spuitgiet producten, alu is
over het algemeen zacht. Zink wordt vaak toegepast bij het verbeteren van bepaalde eigenschappen,
hierdoor wordt je alu kei en keihard.
Hoe groter een product wordt, hoe lastiger het is om dit proces te controleren. Dit komt omdat je
met veel verschillende parameters te maken krijgt. Hierdoor kan je verschillende meet instrumenten
in je mal toepassen, denk aan druk of temratuur sensors. Priamus is een bedrijf die dit soort dingen
maakt.
Vloeigedrag van een matrijs (fountain flow/jetting), zorg dat dit niet kan voorkopmen.
Uitleg Jetting:
Jetting verwijst naar een situatie waarin gesmolten kunststof niet aan het vormoppervlak blijft kleven
als gevolg van de injectiesnelheid. Omdat de gesmolten kunststof vloeibaar is, stolt het in een
toestand waarin de golvende plooien van de straalstroom op het oppervlak van het spuitgietproduct
te zien zijn.
Weldlines zijn naden waar bepaalde vloeistofstromen samen komen, daarnaast zijn weldilines ook
niet te voorkomen als er meerdere vloeistofstromen aanwezig zijn. Je kan wel de plek van de
weldline bepalen. Kunststoffen nemen ook altijd de weg van de minste weerstand, dit is duidelijk te
zien bij diktes. Hoe dikker de oppervlakte waar de vloeistof door heen moet stromen hoe minder
weerstand het heeft. Dus hij gaat ook mindersnel stromen. Sommige stukken kan je dus niet meer
gevuld krijgen omdat het product te snel afkoelt.
,Het PRE-Getal wordt onder andere bepaald door het percentage chroom.
Overpackcing is meer materiaal toevoegen dan eigenlijk is toegestaan, je spuit dus meer vloeistof in
met de hoop dat het allemaal goed vult.
Daarna heb je nog non-equal filling, dit is niet gelijkmatig vullen en hierdoor komen de volgende
problemen uit voort:
- Verschillende wanddikte
- Verschillende temperatuurverschillen in de mal
- Obstakels
Te weinig verpakkingsdruk:
- Zinken van materiaal
- Meer krimp
- Grotere variatie in afmetingen
- Oriëntatie in kern door terugvloeien van smelt
- Cavaties
Te veel druk op de verpakking:
- Oververpakking
- Minder krimp
- Flashing
- Meer inwendige spanning
- Moeilijker te lossen
,Week 2 Oppervlakte- en structuurveranderingen
Als een materiaal een ongewenste reactie aangaat met zijn omgeving dan noemen we dit corrosie,
het materiaal wil eigenlijk terug naar zijn oorspronkelijke vorm. PRE-waarde (Pitting Resistince
Equivalent). Hoe hoger deze waarde, hoe beter het materiaal bestand is tegen corrosie. Hiervoor
bestaan bepaalde gradaties:
- PRE groter of gelijk aan 23: Het materiaal is geschrikt voor gebruik in buitenlucht
- PRE groter dan 23: Het materiaal is geschrikt voor gebruik in zeewater
Er zijn veel verschillende soorten corrosie
denk aan de volgende soorten:
- Gelijkmatige corrosie
- Putcorrosie
- Spleetcorrosie
- Filiforme corrosie
- Galvanische corrosie
- Interkristallijne corrosie
- Spannigscorrosie
-
Gelijkmatige corrosie:
Gelijkmatige corrosie zie je vaak bij stalen platen die een tijdje buiten liggen, de corrosie loopt
gelijkmatig op.
Putcorrosie:
Putcorrosie is een gevaarlijke vorm van corrosie. Met name onder invloed van chloride kan het
materiaal plaatselijke putvormings gaten oplopen. Hierdoor kan het geperforeerd raken en zijn
functie verliezen. Denk aan leidingen en tanks
Spleetcorrosie:
Ontstaat in kleine kieren en spleten die groot genoeg zijn om vocht toe te laten en klein genoeg om
ervoor te zorgen dat er een stilstaand milieu ontstaat. Hierdoor kan er een zuurstoftekort ontstaan.
, Filiforme corrosie:
Is een speciale vorm van spleetcorrosie, het ontstaat in het scheidingsvlak tussen een coating en het
onderliggende metaal. Het ontstaat vaak bij een beschadiging van een coating, hierdoor kan er onder
bepaalde omstandigheden een chemische reactie plaatsvinden onder de coating wat zich uiteindelijk
uit in de vorm van dunne draadjes.
Galvanische corrosie:
Ontstaat als twee verschillende materialen met elkaar in contact staan in aanwezigheid van een
elektrolyt. Hierbij lost het minst edele metaal op om vervolgens het meest edele metaal vast te
zetten, dit kan ook gunstig zijn bij het maken van bepaalde coatings.
Interkristallijne corrosie
Materialen zijn opgebouwd uit kristallen. Daartussen bevinden zich de ristakgrenzen. Daarop kan het
materiaal net iets anders van samenstelling zijn dan in de rest van de kristallen. Dit kan
interkristallijne corrosie veroorzaken. Kan voorkomen bij lassen (microscopisch kleine gebiedjes van
een ander metaal)
