Samenvatting De Leefbaarheid en Waterproblemen in Nederland, Aardrijkskunde de Wereld Van voor havo/vwo bovenbouw

Aardrijkskunde Leefomgeving
Paragraaf 1

Natuurlijke kustprocessen
nederlandse kust voortdurend afgebroken/aangevuld door verschillende kustprocessen zand v
bodem wordt aangevoerd door rivieren- zeestroming verplaatst dit zand richting de kust
zeestroming grotendeels bepaald door getijdenstroming= resultaat v vloed-eb stroom, onstaan door
de invloed v de aantrekkingskracht vd maan op het zeewater

- Tijdens vloed: stijgt de zeespiegel van laagste waterstand (laagwater)  hoogste waterstand
(hoogwater)
Zee komt landinwaarts
 In nederland worden deze vloedstromingen vaak versterkt door zuid westenwinden die
stuwen het water nog meer landinwaarts
 Springtij= extra hoogwater, veroorzaakt
doordat de zwaartekracht van de zon en de
maan elkaar versterken, hoger dan bij normale
vloed (die vrijwel alleen door maan wordt
veroorzaakt)

- Tijdens eb: daalt zeespiegel v hoogwater naar
laagwater
Zeewaartse stroming
 Doodtij= als de aantrekkingskracht vd maan
wordt tegengewerkt door die van de zon

Tijdens vloed en eb zand geërodeerd (erosie) en verderop gesedimenteerd (ophopen en bij elkaar
gedrukt )

- Zand wordt naar strand toegewerpt door golven waar de zee
ondieper wordt (brandingrug) golven afgeremd door afremming
slaan de golven over en ontstaat een branding.
 Brandingsgolven werpen deel v zand op strand
 Wind brengt richting duinen
- Ontstaat zo zachte kusten= strand, duin en genoeg zand aanvoer
waardoor zeewering goed is

3 soorten kusten

Waddenkunst

- Noord nederland
- Aan zeezijde v waddenkust liggen eilanden m duinen
 tijdens vloed stroomt water vanuit noordzee via geulen tussen deze waddeneilanden de
waddenzee binnen- zandplaten naast geulen komen onder water te staan
 tijdens eb stroomt water terug naar noordzee- en valt gedeelte v waddenzee weer
droog: de wadden= kustgebieden dat wordt gekenmerkt door zandplaten die m eb
droogvallen

, aan landkant v waddenzee wordt kust beschermd door zeedijken= door de mens aangelegde
waterkeringen langs de kust= harde kust = kunstmatige kustverdediging met zeedijken

Duinenkust

- duinen v den Helder tot Hoek v Holland

Estuaria

= trechtervormige riviermonding in zee

- Ontstaat doordat zeestroming krachtiger is dan rivierstroming
en de rivier te weinig sediment aanvoert door de
uitschurende werking v eb en vloed zijn de mondingen verbreed
tot een estuaria gevormd
- Ten zuiden v Hoek v Holland

Ingrepen om kustlijn in stand te houden

- Als duinen niet genoeg bescherming bieden dijken(duur)

In economisch belangrijkere gebieden bescherm door dijken met een hogere veiligheidsnorm

- Sommige plekken hulpdijken: bij badplaatsen- v beton/ asfalt m daarop aangelegde natuur
lijkende duinen

Harde kusten beschermen de kust (op korte termijn) vaak beter tegen erosie dan zacht kusten

 Hierdoor steken harde kusten (erosiebestendig) vaak iets verder uit in zee dan
aangrenzende zachte kusten, proces= bolwerkvorming

--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Paragraaf 2

Stroomgebieden vergelijken

De rijn: stroomgebied v rijn 4.5x opp v NL
bronnen v rivier in 2km in de hoogte v zwitserse alpen vanwege hoogte is de rijn een ‘gemengde
rivier’ deel v water v smeltend gletsjers en deel v neerslag/ grondwater

Het stroomstelsel v rijn = vertakt

 Grote zijrivieren zijn: main, moezel, ruhr – in Nl: ijssel, waal, neder-rijn



De maas: kleinere rivier (>5 x)
Maas bron in frankrijk op 410 hoogte stroomt via belgië naar NL
in de bovenloop (gedeelte dicht bij bron) lopen geen gletsjers dus Maas is regenrivier



Stroomgebieden worden gescheiden door een waterscheiding= hogere delen in het landschap

 (grond) water loopt vanaf deze delen naar lagere delen waar het stroomstelsel (het
stelsel v hoofdrivier en zijn zijrevieren) ligt
- Stroomgebieden v rijn en maas onder meer gescheiden door Ardennen en Zwarte Woud