Samenvatting thema 2.8
Parodontologie
Evaluatie
Het beste moment waarop de evaluatie plaatsvindt, rekening houden met
de verschillende fases van genezing van het parodontium
- Na het scalen en rootplanen hecht het epitheel zich weer aan het
tandoppervlak in 1 a 2 weken
- Evaluatie binnen 2 weken is te vroeg
- Na het scalen en rootplanen duurt het genezen van het bindweefsel
4-8 weken. De collageenvezels worden in deze tijd weer aangemaakt
waardoor de aanhechting steviger wordt en verbetert (pockets
reduceren)
- Als er geen optimale plaquecontrole is ontstaat er subgingivale
microbiële repopulatie in 2 maanden na instrumentatie in de pocket
o Langer wachten dan 2 maanden met de evaluatie heeft geen
zin
- Op basis van literatuur is het ideale moment voor evaluatie tussen
4-8 weken
- Deze periode is ook voldoende voor het bijhouden van de zelfzorg
- Afname van BOP, roodheid en zwelling ontstaat ook tussen 4-8
weken
- Evaluatie van mobiliteit en verbetering na therapie kan pas na 6-12
maanden zichtbaar zijn
o PPS zegt evaluatie 3-6 maanden
Het beste moment van evaluatie na initiële therapie van de volgende
parameters; BOP, roodheid, zwelling en mobiliteit
- Afname van BOP, roodheid en zwelling ontstaat ook tussen 4-8
weken
- De evaluatie van mobiliteit en de verbetering hiervan kan pas
gemeten worden na 6-12 maanden
Wanneer je als mondhygiënist tevreden bent met het behaalde
behandelresultaat na initiële therapie
Als er uit de evaluatie blijkt dat er eliminatie (afstoting) van de
parodontale ontsteking is bereikt. Dit is te zien aan:
- Pocketreductie
- Afname van bloeding na sonderen
- Afwezigheid van pusafvloed
Deze resultaten vormen de basis voor een nieuw zorgplan
Wat is een goed behandelresultaat?
- Pockets zijn gereduceerd volgens de vuistregel: Pocket : 2 + 1
(8:2+1= 5mm)
- Bloeding en plaque onder de 15%
- Geen pusafvloed
- De patiënt is geïnformeerd over de situatie
,Samenvatting thema 2.8
- De patiënt volgt de instructies op en is in staat dit vol te houden
tijdens minder intensieve therapie
Factoren die het parodontium beïnvloeden
- Onder- en bovenstaande restauraties
- Pockets
o Ontwikkeling van meet anaerobe (zonder zuurstof) plaque
meer pathogeen
- Plaqueretentie factoren
o Wortelgroeven
o Wortelsplitsingen
o Dikke fibreuze/odemateuze gingiva
o Recessie van de ginigiva
- Trauma aan gingiva of parodontium
o Traumatische occlusie of articulatie die aanwezige parodontitis
kan versnellen
- Beschadiging van het parodontium bij tandheelkundige behandeling
o Restaureren van gebitselementen
o Aanbrengen van vaste apparatuur ten behoeve van
orthodontische apparatuur
Furcatie
De klinische onderverdeling van furcaties
De 2 factoren die invloed kunnen hebben op de toe- en doorgankelijkheid
van furcaties
- Variaties in de vorm van de wortels en groeven in de furcatiezone
maken dat vooral bi- en trifurcaties gevoelig zijn voor
plaqueaccumulatie en progressie van furcaties
- Roken bevordert de incidentie van furcatielaesies
De 4 factoren die een negatief effect hebben op het behandelresultaat van
furcatie toe- en doorgankelijkheid
,Samenvatting thema 2.8
- Rokers
- Brede toegang tot de furcatiezone
- Als de initiële verticale of horizontale botlaesie groter is dan 4/5mm
- Bij een lange wortelstam met een fornix coronaal van de resterende
alveolaire botkam
De reden waarom furcaties een ongunstig effect hebben op de non
chirurgische therapie
Een gemiddelde curette heeft een werkblad tussen de 0,75-1,1mm. De
furcatie toegang is meestal een stuk groter. Hierdoor komt het gemiddelde
instrument niet in de furcatie en kan dit niet gereinigd worden. De patiënt
kan het zelf ook niet schoonhouden, omdat het moeilijk toegankelijk is en
soms onder de gingiva ligt.
Benoemd de anatomische structuren rondom de furcatie
Molaren
onderkaak
Wortels - Twee wortels mesiaal en distaal
Furcaties - Buccaal en linguaal een diepe insnoering van de wortel van de furcatie tot de
glazuurcementgrens.
- Furcatie bevindt zich op 3-4mm van de glazuurcementgrens.
Molaren
bovenkaak
Wortels - Drie wortels twee buccaal (distaal en mesiaal) en een palatinale wortel. Palatinale
wortel is erg groot in vergelijking met de mesio-buccale wortel.
Furcaties - Buccaal diepe insnoering van de wortel van de furcatie tot de glazuurcementgrens,
wordt dieper richting furcatieregio.
- Furcatie kan het gemakkelijkst vanaf palatinaal bereikt worden.
Wortelgroeven - Bij wortelversmelting diepe wortelgroeven.
, Samenvatting thema 2.8
1e premolaar
bovenkaak
Wortels - Vaak twee wortels buccaal en palatinaal.
Furcaties - Furcatie bevindt zich in het midden van de wortel.
Concaviteit - Mesiaal een diepe concaviteit tot in de furcatie.
- Soms heeft het element maar één wortel, in dat geval zijn er distaal en mesiaal diepe
concaviteiten aanwezig over de hele wortellengte, door samensmelting.
Diepe concaviteiten over de gehele wortellengte kan je vaak zien
bij de volgende elementen:
Onderkaak Bovenkaak
- Centrale/ laterale incisieven - Laterale incisieven
- Cuspidaat - Cuspidaat
- 1e premolaar
Glazuuruitlopers en glazuurparels:
- Komen met name voor bij de molaren in de bovenkaak
- Risico = gingiva hecht niet aan glazuur. Dit zorgt voor
plaqueaccumulatie tot ver onder de gingiva
Nazorg
Legt verbanden met de verkregen informatie uit de evaluatie en het
behandelresultaat
Het is belangrijk om het risico op verdere parodontale afbraak voor iedere
patiënt afzonderlijk te bepalen. Alleen hierdoor kun je de frequentie en
uitgebreidheid van de vervolgbehandelingen bepalen en samen met de
patiënt naar een stabiele/gezonde situatie werken. Door het bepalen van
het risico voorkom je onder- en overbehandeling
Legt de juiste verbanden tussen de verkregen informatie uit de evaluatie
daarbij rekening houdend met de parameters op patiëntniveau,
elementniveau en siteniveau
Patiëntniveau
- Mondhygiëne (% plaque)
Parodontologie
Evaluatie
Het beste moment waarop de evaluatie plaatsvindt, rekening houden met
de verschillende fases van genezing van het parodontium
- Na het scalen en rootplanen hecht het epitheel zich weer aan het
tandoppervlak in 1 a 2 weken
- Evaluatie binnen 2 weken is te vroeg
- Na het scalen en rootplanen duurt het genezen van het bindweefsel
4-8 weken. De collageenvezels worden in deze tijd weer aangemaakt
waardoor de aanhechting steviger wordt en verbetert (pockets
reduceren)
- Als er geen optimale plaquecontrole is ontstaat er subgingivale
microbiële repopulatie in 2 maanden na instrumentatie in de pocket
o Langer wachten dan 2 maanden met de evaluatie heeft geen
zin
- Op basis van literatuur is het ideale moment voor evaluatie tussen
4-8 weken
- Deze periode is ook voldoende voor het bijhouden van de zelfzorg
- Afname van BOP, roodheid en zwelling ontstaat ook tussen 4-8
weken
- Evaluatie van mobiliteit en verbetering na therapie kan pas na 6-12
maanden zichtbaar zijn
o PPS zegt evaluatie 3-6 maanden
Het beste moment van evaluatie na initiële therapie van de volgende
parameters; BOP, roodheid, zwelling en mobiliteit
- Afname van BOP, roodheid en zwelling ontstaat ook tussen 4-8
weken
- De evaluatie van mobiliteit en de verbetering hiervan kan pas
gemeten worden na 6-12 maanden
Wanneer je als mondhygiënist tevreden bent met het behaalde
behandelresultaat na initiële therapie
Als er uit de evaluatie blijkt dat er eliminatie (afstoting) van de
parodontale ontsteking is bereikt. Dit is te zien aan:
- Pocketreductie
- Afname van bloeding na sonderen
- Afwezigheid van pusafvloed
Deze resultaten vormen de basis voor een nieuw zorgplan
Wat is een goed behandelresultaat?
- Pockets zijn gereduceerd volgens de vuistregel: Pocket : 2 + 1
(8:2+1= 5mm)
- Bloeding en plaque onder de 15%
- Geen pusafvloed
- De patiënt is geïnformeerd over de situatie
,Samenvatting thema 2.8
- De patiënt volgt de instructies op en is in staat dit vol te houden
tijdens minder intensieve therapie
Factoren die het parodontium beïnvloeden
- Onder- en bovenstaande restauraties
- Pockets
o Ontwikkeling van meet anaerobe (zonder zuurstof) plaque
meer pathogeen
- Plaqueretentie factoren
o Wortelgroeven
o Wortelsplitsingen
o Dikke fibreuze/odemateuze gingiva
o Recessie van de ginigiva
- Trauma aan gingiva of parodontium
o Traumatische occlusie of articulatie die aanwezige parodontitis
kan versnellen
- Beschadiging van het parodontium bij tandheelkundige behandeling
o Restaureren van gebitselementen
o Aanbrengen van vaste apparatuur ten behoeve van
orthodontische apparatuur
Furcatie
De klinische onderverdeling van furcaties
De 2 factoren die invloed kunnen hebben op de toe- en doorgankelijkheid
van furcaties
- Variaties in de vorm van de wortels en groeven in de furcatiezone
maken dat vooral bi- en trifurcaties gevoelig zijn voor
plaqueaccumulatie en progressie van furcaties
- Roken bevordert de incidentie van furcatielaesies
De 4 factoren die een negatief effect hebben op het behandelresultaat van
furcatie toe- en doorgankelijkheid
,Samenvatting thema 2.8
- Rokers
- Brede toegang tot de furcatiezone
- Als de initiële verticale of horizontale botlaesie groter is dan 4/5mm
- Bij een lange wortelstam met een fornix coronaal van de resterende
alveolaire botkam
De reden waarom furcaties een ongunstig effect hebben op de non
chirurgische therapie
Een gemiddelde curette heeft een werkblad tussen de 0,75-1,1mm. De
furcatie toegang is meestal een stuk groter. Hierdoor komt het gemiddelde
instrument niet in de furcatie en kan dit niet gereinigd worden. De patiënt
kan het zelf ook niet schoonhouden, omdat het moeilijk toegankelijk is en
soms onder de gingiva ligt.
Benoemd de anatomische structuren rondom de furcatie
Molaren
onderkaak
Wortels - Twee wortels mesiaal en distaal
Furcaties - Buccaal en linguaal een diepe insnoering van de wortel van de furcatie tot de
glazuurcementgrens.
- Furcatie bevindt zich op 3-4mm van de glazuurcementgrens.
Molaren
bovenkaak
Wortels - Drie wortels twee buccaal (distaal en mesiaal) en een palatinale wortel. Palatinale
wortel is erg groot in vergelijking met de mesio-buccale wortel.
Furcaties - Buccaal diepe insnoering van de wortel van de furcatie tot de glazuurcementgrens,
wordt dieper richting furcatieregio.
- Furcatie kan het gemakkelijkst vanaf palatinaal bereikt worden.
Wortelgroeven - Bij wortelversmelting diepe wortelgroeven.
, Samenvatting thema 2.8
1e premolaar
bovenkaak
Wortels - Vaak twee wortels buccaal en palatinaal.
Furcaties - Furcatie bevindt zich in het midden van de wortel.
Concaviteit - Mesiaal een diepe concaviteit tot in de furcatie.
- Soms heeft het element maar één wortel, in dat geval zijn er distaal en mesiaal diepe
concaviteiten aanwezig over de hele wortellengte, door samensmelting.
Diepe concaviteiten over de gehele wortellengte kan je vaak zien
bij de volgende elementen:
Onderkaak Bovenkaak
- Centrale/ laterale incisieven - Laterale incisieven
- Cuspidaat - Cuspidaat
- 1e premolaar
Glazuuruitlopers en glazuurparels:
- Komen met name voor bij de molaren in de bovenkaak
- Risico = gingiva hecht niet aan glazuur. Dit zorgt voor
plaqueaccumulatie tot ver onder de gingiva
Nazorg
Legt verbanden met de verkregen informatie uit de evaluatie en het
behandelresultaat
Het is belangrijk om het risico op verdere parodontale afbraak voor iedere
patiënt afzonderlijk te bepalen. Alleen hierdoor kun je de frequentie en
uitgebreidheid van de vervolgbehandelingen bepalen en samen met de
patiënt naar een stabiele/gezonde situatie werken. Door het bepalen van
het risico voorkom je onder- en overbehandeling
Legt de juiste verbanden tussen de verkregen informatie uit de evaluatie
daarbij rekening houdend met de parameters op patiëntniveau,
elementniveau en siteniveau
Patiëntniveau
- Mondhygiëne (% plaque)
