De
zieke
mens
Introductie
college
Hartziekten
komt
het
meeste
voor
bij
40
plussers,
daarna
diabetes,
kanker,
COPD
en
parkinson
De
zieke
mens
Hoorcollege
anesthesie
Lokale
anesthesie
medisch
bekeken
Kennis
en
begrip
-‐ medische
anamnese
-‐ bijwerkingen/allergische
reacties
-‐ dosering
-‐ absolute
en
relatieve
contra-‐indicaties
-‐ interacties
-‐ systemische
effecten
-‐ zwangeren
medische
anamnese:
moet
goed
weten
wat
voor
patiënt
je
hebt,
krijgt
geen
info
door
van
huisarts
relevante
vragen
locale
anesthesie:
-‐ allergieën?
o Verdoving
o Conserveringsmiddelen
o Andere
stoffen
-‐ Astma
-‐ Hart-‐en
vaatziekten
-‐ Hoge
bloeddruk
-‐ Schildklierziekte
-‐ Ernstige
bloedingsneiging
-‐ Zwangerschap/borstvoeding
Wat
te
doen
als
patiënten
flauwvallen:
-‐ A
airway:
luchtweg
vrijmaken/houden
-‐ B
breahting:
ademhaling
-‐ C
circulation:
beoordelen
-‐ D
disability:
bewustzijn
Patiënt
ademt
maar
voelt
zich
onwel
à
paniekaanval
of
flauwvallen(bloedleegte
in
hersenen
doordat
de
vaten
open
zijn
gaan
staan)
-‐ patiënt
achterover
leggen
en
bloed
naar
hoofd
stromen
-‐ dus:
niet
reanimeren
-‐ als
je
het
niet
vertrouwt
volgens
ABCD
dan:
reanimeren
,lokaal
anesthesie
lokaal
anestheticum:
-‐ amide
(vroeger
nu
bijna
niet
meer)of
ester
-‐ pijnstillling
-‐ verdoving
vasoconstrictor:
-‐ adrenalineà
arteriolen
trekken
samen
of
felypressine
à
veneuze
vaat
trekt
samen
(langere
werkingsduur)
-‐ verlenging
werkingsduur
-‐ hartkloppingen,
bloeddrukverhoging
conserveermiddelen:
-‐ natriummetabisulfiet(sulfiet
of
methylparahydroxybenzoaat
(parabenen)
-‐ verlenging
houdbaarheid
-‐ antibacterieel
-‐ allergische
reacties
-‐ uitlokken
astma-‐aanval
overdosering
teveel
toegediend
(absoluut/relatief)
-‐ max.
Dosis
aticaïne
gezonde
volwassene:
o 7
mg/kg
lichaamsgewicht/
dag
o in
1
carpule
zit
72
mg
articaïne
o man
70
kg:
6,8
carpule
(12,5
ml)
-‐ max
dosis
lager
bij
patiënten
met
leverziekte
-‐ max.
Dosis
bij
kinderen
lager
(5
mg/kg)
o bij
kind
van
15
kg
max
1
carpule
toxische
verschijnselen
bij
overdosering
prikkeling
van
CZS
-‐ gapen,
rusteloosheid,
duizeligheid,
braken,
gek
praten,
gehoorstoornissen,
visusstoornissen
-‐ spiertrekkingen,
epileptische
aanval,
bewustzijnsdaling,
ademhalingsdepressie,
coma
-‐ hartrimtme
stoornis
Intravasaal
spuiten:
-‐ SC=
subcutaan
-‐ IV
=
intravasaal
-‐ IM=
intra
musculair
Intravasaal
spuiten
-‐ vloeistof
direct
in
bloedvat:
intraveneus,
intravasaal
-‐ meteen
heftige
verschijnselen
(hartkloppingen,
duizeligheid,
diplopie
-‐ ‘blanching’
-‐ klachten
verdwijnen
allergie
-‐ sensibilisatie
-‐ ernstige
reactie:
anafylactische
shock
-‐ zeldzaam!
-‐ Zeer
snel,
binnen
sec-‐min
-‐ Histamine
Urticaria,
rash,
netelroos,
galbulten
,Allergie
(acute
opvang)
Symptomen:
-‐ ontstaan
zeer
snel
na
contact
met
allergeen
-‐ jeuk,
roodheid,
zwelling
gelaat
-‐ kortademig,
piepen
bij
ademhaling
-‐ klamme
huid,
zwakke
snelle
pols,
lage
bloeddruk
-‐ bewustzijnsverlies
wat
te
doen:
-‐ leg
patiënt
plat
neer
-‐ meet
bloeddruk
en
pols
en
schrijf
op
-‐ geef
adrenaline
(epipen)
intramusculair
in
bovenbeen
-‐ bel
112
indien
nodig
-‐ ademweg-‐obstructie
-‐ shock
à
bloeddruk
te
laag
waardoor
de
onvoldoende
zuurstofvoorziening
voor
hersenen
en
hart
bij
verdenking
op
allergische
reactie:
-‐ latex
-‐ antibiotica
-‐ lokaal
anesthesie
wat
doe
je
als
behandelaar?
à
goed
uitvragen
hart-‐
en
vaatziekten
-‐ pijn
op
de
borst
-‐ hartinfarct
gehad
-‐ als
<6
weken
geleden:
contra-‐indicatie
voor
lokale
anesthesie
en
tandheelkundige
behandeling!
Hypertensie
-‐ altijd
meten
-‐ als
bloeddruk
(systolisch)
>
210
mmHg
(>180
als
HVZ)
-‐ als
onderdruk
(diastolisch)
>
110
mmHg
(>110
als
HVZ)
à
contra-‐idicatie
voor
lokale
anesthesie
en
tandheelkundige
behandeling
hyper-‐
of
hypthyreoïdie
(schildklier)
-‐ te
snel
of
te
langzaam
werkend????
Ernstige
bloedingsneiging
-‐ gevaar
zit
in
de
punctie
(het
aanprikken)
à
vooral
als
je
intraversaal
gaat
zitten
is
kans
op
hematoom
groot
geneesmiddelen
interacties
-‐ altijd
opzoeken
in
farmacotherapeutisch
kompas
-‐ theoretische
risico’s:
o tricyclische
antidepressiva
en
adrenaline
o neusdruppels
en
adrenaline
o beta
blokkers
o bloedverdunners
en
nabloeding
zwangerschap
en
borstvoeding-‐
-‐ geen
contraindicatie
articaïne(ultracaine/septanest)
en
prilocaïne
(citanest)
-‐ felypressine
(octapressine)
als
vasoconstrictor
afgeraden
(risico
onbekend)
, -‐ ‘
een
zwangere
niet
behandelen
is…….
Een
zwangere
mishandelen’
-‐ dosis
zo
laag
mogelijk
houden
(max.
3
carpules)
conclusie:
-‐ medische
anamnese
-‐ informeer
de
patiënt
goed
-‐ verdoving
bij
de
tandarts
is
veilig
en
effectief
-‐ let
goed
op
de
reacties
van
de
patiënt
-‐ weinig
bijwerkingen
-‐ meeste
bijwerkingen
psychogeen
(angstreductie)
-‐ aspireer
-‐ injecteer
langzaam
-‐ gebruik
zo
weinig
mogelijk
anesthesie
lokale
verdoving:
-‐ oppervlakte
anesthesie:
o aanstippen
aften
o verdovende
glijmiddelen
o EMLA
crème
-‐ Infiltratie
anesthesie:
o Tandheelkundige
ingrepen
o Lokale
injectie
-‐ Geleidingsanesthesie:
o Perifere
zenuwblokkade
o ruggenprik
werking:
-‐ remming
natriuminflux
in
zenuwen
-‐ actiepotentiaal
bereikt
niet
de
drempelwaarde
-‐ zenuw
geeft
geen
(pijn)
signaal
door
-‐ lokaal:
veel
zenuwuiteindjes
de
verschillende
amides
-‐ zenuwmembraan
is
vettig
à
vetoplosbaarheid
beïnvloedt
werkingssnelheid
o ook
beïnvloed
door
zuurgraad
(lokale
ontsteking
à
minder
werking)
middelen
zijn
basisch
en
als
je
het
in
zuur
geeft
ontstaat
een
zuur-‐base
reactie
-‐ weefseldoorbloeding
à
kortere
werking
o amides
geven
vasodilatatie
-‐ eiwitbinding
à
sterkere
binding
geeft
langere
werkingsduur
zieke
mens
Introductie
college
Hartziekten
komt
het
meeste
voor
bij
40
plussers,
daarna
diabetes,
kanker,
COPD
en
parkinson
De
zieke
mens
Hoorcollege
anesthesie
Lokale
anesthesie
medisch
bekeken
Kennis
en
begrip
-‐ medische
anamnese
-‐ bijwerkingen/allergische
reacties
-‐ dosering
-‐ absolute
en
relatieve
contra-‐indicaties
-‐ interacties
-‐ systemische
effecten
-‐ zwangeren
medische
anamnese:
moet
goed
weten
wat
voor
patiënt
je
hebt,
krijgt
geen
info
door
van
huisarts
relevante
vragen
locale
anesthesie:
-‐ allergieën?
o Verdoving
o Conserveringsmiddelen
o Andere
stoffen
-‐ Astma
-‐ Hart-‐en
vaatziekten
-‐ Hoge
bloeddruk
-‐ Schildklierziekte
-‐ Ernstige
bloedingsneiging
-‐ Zwangerschap/borstvoeding
Wat
te
doen
als
patiënten
flauwvallen:
-‐ A
airway:
luchtweg
vrijmaken/houden
-‐ B
breahting:
ademhaling
-‐ C
circulation:
beoordelen
-‐ D
disability:
bewustzijn
Patiënt
ademt
maar
voelt
zich
onwel
à
paniekaanval
of
flauwvallen(bloedleegte
in
hersenen
doordat
de
vaten
open
zijn
gaan
staan)
-‐ patiënt
achterover
leggen
en
bloed
naar
hoofd
stromen
-‐ dus:
niet
reanimeren
-‐ als
je
het
niet
vertrouwt
volgens
ABCD
dan:
reanimeren
,lokaal
anesthesie
lokaal
anestheticum:
-‐ amide
(vroeger
nu
bijna
niet
meer)of
ester
-‐ pijnstillling
-‐ verdoving
vasoconstrictor:
-‐ adrenalineà
arteriolen
trekken
samen
of
felypressine
à
veneuze
vaat
trekt
samen
(langere
werkingsduur)
-‐ verlenging
werkingsduur
-‐ hartkloppingen,
bloeddrukverhoging
conserveermiddelen:
-‐ natriummetabisulfiet(sulfiet
of
methylparahydroxybenzoaat
(parabenen)
-‐ verlenging
houdbaarheid
-‐ antibacterieel
-‐ allergische
reacties
-‐ uitlokken
astma-‐aanval
overdosering
teveel
toegediend
(absoluut/relatief)
-‐ max.
Dosis
aticaïne
gezonde
volwassene:
o 7
mg/kg
lichaamsgewicht/
dag
o in
1
carpule
zit
72
mg
articaïne
o man
70
kg:
6,8
carpule
(12,5
ml)
-‐ max
dosis
lager
bij
patiënten
met
leverziekte
-‐ max.
Dosis
bij
kinderen
lager
(5
mg/kg)
o bij
kind
van
15
kg
max
1
carpule
toxische
verschijnselen
bij
overdosering
prikkeling
van
CZS
-‐ gapen,
rusteloosheid,
duizeligheid,
braken,
gek
praten,
gehoorstoornissen,
visusstoornissen
-‐ spiertrekkingen,
epileptische
aanval,
bewustzijnsdaling,
ademhalingsdepressie,
coma
-‐ hartrimtme
stoornis
Intravasaal
spuiten:
-‐ SC=
subcutaan
-‐ IV
=
intravasaal
-‐ IM=
intra
musculair
Intravasaal
spuiten
-‐ vloeistof
direct
in
bloedvat:
intraveneus,
intravasaal
-‐ meteen
heftige
verschijnselen
(hartkloppingen,
duizeligheid,
diplopie
-‐ ‘blanching’
-‐ klachten
verdwijnen
allergie
-‐ sensibilisatie
-‐ ernstige
reactie:
anafylactische
shock
-‐ zeldzaam!
-‐ Zeer
snel,
binnen
sec-‐min
-‐ Histamine
Urticaria,
rash,
netelroos,
galbulten
,Allergie
(acute
opvang)
Symptomen:
-‐ ontstaan
zeer
snel
na
contact
met
allergeen
-‐ jeuk,
roodheid,
zwelling
gelaat
-‐ kortademig,
piepen
bij
ademhaling
-‐ klamme
huid,
zwakke
snelle
pols,
lage
bloeddruk
-‐ bewustzijnsverlies
wat
te
doen:
-‐ leg
patiënt
plat
neer
-‐ meet
bloeddruk
en
pols
en
schrijf
op
-‐ geef
adrenaline
(epipen)
intramusculair
in
bovenbeen
-‐ bel
112
indien
nodig
-‐ ademweg-‐obstructie
-‐ shock
à
bloeddruk
te
laag
waardoor
de
onvoldoende
zuurstofvoorziening
voor
hersenen
en
hart
bij
verdenking
op
allergische
reactie:
-‐ latex
-‐ antibiotica
-‐ lokaal
anesthesie
wat
doe
je
als
behandelaar?
à
goed
uitvragen
hart-‐
en
vaatziekten
-‐ pijn
op
de
borst
-‐ hartinfarct
gehad
-‐ als
<6
weken
geleden:
contra-‐indicatie
voor
lokale
anesthesie
en
tandheelkundige
behandeling!
Hypertensie
-‐ altijd
meten
-‐ als
bloeddruk
(systolisch)
>
210
mmHg
(>180
als
HVZ)
-‐ als
onderdruk
(diastolisch)
>
110
mmHg
(>110
als
HVZ)
à
contra-‐idicatie
voor
lokale
anesthesie
en
tandheelkundige
behandeling
hyper-‐
of
hypthyreoïdie
(schildklier)
-‐ te
snel
of
te
langzaam
werkend????
Ernstige
bloedingsneiging
-‐ gevaar
zit
in
de
punctie
(het
aanprikken)
à
vooral
als
je
intraversaal
gaat
zitten
is
kans
op
hematoom
groot
geneesmiddelen
interacties
-‐ altijd
opzoeken
in
farmacotherapeutisch
kompas
-‐ theoretische
risico’s:
o tricyclische
antidepressiva
en
adrenaline
o neusdruppels
en
adrenaline
o beta
blokkers
o bloedverdunners
en
nabloeding
zwangerschap
en
borstvoeding-‐
-‐ geen
contraindicatie
articaïne(ultracaine/septanest)
en
prilocaïne
(citanest)
-‐ felypressine
(octapressine)
als
vasoconstrictor
afgeraden
(risico
onbekend)
, -‐ ‘
een
zwangere
niet
behandelen
is…….
Een
zwangere
mishandelen’
-‐ dosis
zo
laag
mogelijk
houden
(max.
3
carpules)
conclusie:
-‐ medische
anamnese
-‐ informeer
de
patiënt
goed
-‐ verdoving
bij
de
tandarts
is
veilig
en
effectief
-‐ let
goed
op
de
reacties
van
de
patiënt
-‐ weinig
bijwerkingen
-‐ meeste
bijwerkingen
psychogeen
(angstreductie)
-‐ aspireer
-‐ injecteer
langzaam
-‐ gebruik
zo
weinig
mogelijk
anesthesie
lokale
verdoving:
-‐ oppervlakte
anesthesie:
o aanstippen
aften
o verdovende
glijmiddelen
o EMLA
crème
-‐ Infiltratie
anesthesie:
o Tandheelkundige
ingrepen
o Lokale
injectie
-‐ Geleidingsanesthesie:
o Perifere
zenuwblokkade
o ruggenprik
werking:
-‐ remming
natriuminflux
in
zenuwen
-‐ actiepotentiaal
bereikt
niet
de
drempelwaarde
-‐ zenuw
geeft
geen
(pijn)
signaal
door
-‐ lokaal:
veel
zenuwuiteindjes
de
verschillende
amides
-‐ zenuwmembraan
is
vettig
à
vetoplosbaarheid
beïnvloedt
werkingssnelheid
o ook
beïnvloed
door
zuurgraad
(lokale
ontsteking
à
minder
werking)
middelen
zijn
basisch
en
als
je
het
in
zuur
geeft
ontstaat
een
zuur-‐base
reactie
-‐ weefseldoorbloeding
à
kortere
werking
o amides
geven
vasodilatatie
-‐ eiwitbinding
à
sterkere
binding
geeft
langere
werkingsduur
