Taak 8: Epilepsie
1. Wat is epilepsie?
Epilepsie is een conditie welke zich manifesteert in de vorm van epileptische aanvallen. Deze
aanvallen worden veroorzaakt door een plotselinge, tijdelijke verstoring van de elektrische
balans van het brein. De aanvallen verschillen per persoon; sommige vallen neer op de
grond en ervaren spierspanningen, terwijl andere minder heftige symptomen ervaren. De
reden voor deze variëteit is dat epilepsie verschillende oorzaken heeft, afhankelijk van de
plek waar het plaatsvindt in het brein. De prognose van epilepsie verschilt ook per persoon.
Sommige vormen van epilepsie zijn leeftijdsgebonden, andere zijn chronisch door schade
aan het brein door bijv. een trauma of tumor.
Epilepsie heeft een enorm gevarieerd ziektebeeld en gevarieerde psychosociale gevolgen.
• Veel mensen kunnen onafhankelijk functioneren in het dagelijkse leven
• 20% van de populatie lijdt daadwerkelijk aan ernstige aanvallen/seizures
• Veel aanvallen gebeuren intern het lichaam van de patiënt
à hierdoor is het lastig om in te schatten hoe vaak een aanval voorkomt en of het
daadwerkelijk een probleem is voor de patiënt (300-400 ‘aanvallen’ per dag).
Er is dan eerder sprake van een aandachtstoornis
• Soms wordt er gedacht dat er geen informatie binnen kan komen, dat is echter niet
het geval gebleken bij alle patiënten
Bij de definitie van epilepsie wordt onderscheid gemaakt tussen een epileptische aanval
(verschijningsvorm) en epilepsie (aandoening):
• Epileptische aanval: voorbijgaande symptomen op basis van synchroon hyperactieve
neurale activiteit in het brein
• Epilepsie: een stoornis in het brein, gekarakteriseerd door een voortdurende
kwetsbaarheid voor gegeneraliseerde epileptische aanvallen, en bijkomend de
neurologisch, cognitieve en de sociale consequenties.
Er zijn enkele criteria waar in de praktijk aan voldaan moet worden om de diagnose epilepsie
te krijgen (operationele definitie):
1. Op zijn minst twee niet-geprovoceerde aanvallen (minimaal 24u tussen aanvallen in)
2. Eén niet-geprovoceerde aanval en waarschijnlijkheid van een nieuwe on-
geprovoceerde aanval (binnen de komende 10 jaar).
à wanneer een patiënt binnen de afgelopen 5 jaar een aanval heeft gehad is er
sprake van actieve epilepsie.
3. Diagnose van een epilepsiesyndroom
, 4. Wat is de incidentie, prevalentie en oorzaken van epilepsie?
Epidemiologie
Uit populatieonderzoek zijn de volgende cijfers voortgekomen:
• Prevalentie: 0,7 – 1% van de bevolking (Nederland: 100.000 patiënten)
• Incidentie: 20 tot 70 patiënten op de 100.000 personen
• Er is geen significant verschil tussen mannen en vrouwen. De dominantie van
mannen of vrouwen varieert per leeftijdscategorie.
Incidentie
• 10% van de patiënten ervaart slechts één epileptische aanval gedurende het leven
• Tussen de 45 (hoog in ontwikkeling) en 82 (laag in ontwikkeling) patiënten per
100.000 inwoners.
• Epileptische aanvallen zijn het meest voorkomend bij kinderen
• In de regio Maastricht lijden 30 op de 100.000 inwoners aan epilepsie (> 14 jaar)
Prevalentie
• De lifetime prevalentie van epilepsie is 5.8/1000
• Er zijn gemiddeld 100.000 epilepsiepatiënten in Nederland
• Bij 4.9/1000 is er sprake van actieve epilepsie (85.000 patiënten)
Oorzaken van epilepsie
Uit meervoudig onderzoek is gebleken dat bij de helft van de epilepsiediagnoses geen
eenduidige oorzaak bestaat voor de aanvallen. Toch zijn er enkele factoren die van invloed
zijn. Een veelvoorkomende oorzaak is cerebrovasculaire ziekte, voornamelijk een
ischemische beroerte. Andere oorzaken zijn tumoren, hersenbeschadiging als gevolg van een
trauma en cognitieve stoornissen. Daarnaast komt epilepsie veel voor bij
neurodegeneratieve stoornissen, waarbij de grootste relatie gevonden is in dementie.
Andere factoren die van invloed zijn op de ontwikkeling van een eerste aanval/epilepsie:
• Problemen tijdens de zwangerschap of geboorte:
⋅ Infectie gedurende de zwangerschap
⋅ Zuurstoftekort tijdens de bevalling
⋅ Cognitieve hersenafwijkingen als resultaat van schade tijdens de geboorte
• Ernstige ziekten als meningitis of hersenbeschadiging door een ongeluk
• Chronisch of excessief gebruik van alcohol of drugs
• Een goedaardige of kwaadaardige hersentumor
• Bij oudere mensen kan epilepsie optreden als gevolg van een CVA
• Littekenweefsel in het brein als gevolg van een hersenziekte (infectie, zuurstoftekort)
Blootstelling aan meerdere risicofactoren vergroot de kans op een eerste aanval
1. Wat is epilepsie?
Epilepsie is een conditie welke zich manifesteert in de vorm van epileptische aanvallen. Deze
aanvallen worden veroorzaakt door een plotselinge, tijdelijke verstoring van de elektrische
balans van het brein. De aanvallen verschillen per persoon; sommige vallen neer op de
grond en ervaren spierspanningen, terwijl andere minder heftige symptomen ervaren. De
reden voor deze variëteit is dat epilepsie verschillende oorzaken heeft, afhankelijk van de
plek waar het plaatsvindt in het brein. De prognose van epilepsie verschilt ook per persoon.
Sommige vormen van epilepsie zijn leeftijdsgebonden, andere zijn chronisch door schade
aan het brein door bijv. een trauma of tumor.
Epilepsie heeft een enorm gevarieerd ziektebeeld en gevarieerde psychosociale gevolgen.
• Veel mensen kunnen onafhankelijk functioneren in het dagelijkse leven
• 20% van de populatie lijdt daadwerkelijk aan ernstige aanvallen/seizures
• Veel aanvallen gebeuren intern het lichaam van de patiënt
à hierdoor is het lastig om in te schatten hoe vaak een aanval voorkomt en of het
daadwerkelijk een probleem is voor de patiënt (300-400 ‘aanvallen’ per dag).
Er is dan eerder sprake van een aandachtstoornis
• Soms wordt er gedacht dat er geen informatie binnen kan komen, dat is echter niet
het geval gebleken bij alle patiënten
Bij de definitie van epilepsie wordt onderscheid gemaakt tussen een epileptische aanval
(verschijningsvorm) en epilepsie (aandoening):
• Epileptische aanval: voorbijgaande symptomen op basis van synchroon hyperactieve
neurale activiteit in het brein
• Epilepsie: een stoornis in het brein, gekarakteriseerd door een voortdurende
kwetsbaarheid voor gegeneraliseerde epileptische aanvallen, en bijkomend de
neurologisch, cognitieve en de sociale consequenties.
Er zijn enkele criteria waar in de praktijk aan voldaan moet worden om de diagnose epilepsie
te krijgen (operationele definitie):
1. Op zijn minst twee niet-geprovoceerde aanvallen (minimaal 24u tussen aanvallen in)
2. Eén niet-geprovoceerde aanval en waarschijnlijkheid van een nieuwe on-
geprovoceerde aanval (binnen de komende 10 jaar).
à wanneer een patiënt binnen de afgelopen 5 jaar een aanval heeft gehad is er
sprake van actieve epilepsie.
3. Diagnose van een epilepsiesyndroom
, 4. Wat is de incidentie, prevalentie en oorzaken van epilepsie?
Epidemiologie
Uit populatieonderzoek zijn de volgende cijfers voortgekomen:
• Prevalentie: 0,7 – 1% van de bevolking (Nederland: 100.000 patiënten)
• Incidentie: 20 tot 70 patiënten op de 100.000 personen
• Er is geen significant verschil tussen mannen en vrouwen. De dominantie van
mannen of vrouwen varieert per leeftijdscategorie.
Incidentie
• 10% van de patiënten ervaart slechts één epileptische aanval gedurende het leven
• Tussen de 45 (hoog in ontwikkeling) en 82 (laag in ontwikkeling) patiënten per
100.000 inwoners.
• Epileptische aanvallen zijn het meest voorkomend bij kinderen
• In de regio Maastricht lijden 30 op de 100.000 inwoners aan epilepsie (> 14 jaar)
Prevalentie
• De lifetime prevalentie van epilepsie is 5.8/1000
• Er zijn gemiddeld 100.000 epilepsiepatiënten in Nederland
• Bij 4.9/1000 is er sprake van actieve epilepsie (85.000 patiënten)
Oorzaken van epilepsie
Uit meervoudig onderzoek is gebleken dat bij de helft van de epilepsiediagnoses geen
eenduidige oorzaak bestaat voor de aanvallen. Toch zijn er enkele factoren die van invloed
zijn. Een veelvoorkomende oorzaak is cerebrovasculaire ziekte, voornamelijk een
ischemische beroerte. Andere oorzaken zijn tumoren, hersenbeschadiging als gevolg van een
trauma en cognitieve stoornissen. Daarnaast komt epilepsie veel voor bij
neurodegeneratieve stoornissen, waarbij de grootste relatie gevonden is in dementie.
Andere factoren die van invloed zijn op de ontwikkeling van een eerste aanval/epilepsie:
• Problemen tijdens de zwangerschap of geboorte:
⋅ Infectie gedurende de zwangerschap
⋅ Zuurstoftekort tijdens de bevalling
⋅ Cognitieve hersenafwijkingen als resultaat van schade tijdens de geboorte
• Ernstige ziekten als meningitis of hersenbeschadiging door een ongeluk
• Chronisch of excessief gebruik van alcohol of drugs
• Een goedaardige of kwaadaardige hersentumor
• Bij oudere mensen kan epilepsie optreden als gevolg van een CVA
• Littekenweefsel in het brein als gevolg van een hersenziekte (infectie, zuurstoftekort)
Blootstelling aan meerdere risicofactoren vergroot de kans op een eerste aanval
