Eindopdracht fase 2
NLD: theorie en in praktijk
Naam : E.H Frederiks
Studentnummer: 4374065
Datum: 1-07-2016 NCOI opleidingsgroep
Eindopdracht fase 2 HBO Bachelor Pedagogiek
,Voorwoord
Voor u ligt de eindopdracht van fase 2 van Ellen Frederiks, Student aan de HBO- opleiding „Pedagogiek‟ van het
N.C.O.I.
In het dagelijkse leven heb ik een eigen kapsalon en ik heb drie jaar geleden de beslissing genomen om mij te
specialiseren in de pedagogiek en het onderwijs. Dit is een goede keuze geweest. Ik vind de opleiding heel boeiend
en verrijkend en ik ben mijn (en andere) kinderen door deze studie de afgelopen jaren regelmatig met andere ogen
gaan bekijken. Dit omdat ik de geleerde theorie kan omzetten in de praktijk.
Mijn leeftijd is 41 jaar en ik heb twee dochters in de leeftijd van 11 en 13 jaar. Deze opleiding doe ik met veel plezier
en het heeft mij verbaasd hoeveel ik in een korte tijd geleerd heb. Op dit moment loop ik stage op de MBO school, „het
Horizoncollege‟ als instructeur bij de afdeling „Haarmode‟. Hier begeleid ik de leerlingen bij de praktijklessen en geef
ik individuele ondersteuning.
Tijdens mijn opleiding ben ik in aanraking gekomen met de Non-verbale leerstoornis (Nonverbal Learning Disability,
NLD). Er worden veel leerproblemen geconstateerd waar veel aandacht aan word besteed. NLD is in Nederland
onderbelicht in tegenstelling tot de Verenigde Staten van Amerika. In de V.S en in Canada is NLD even bekend als
dyslexie. Dit heeft mijn nieuwsgierigheid gewekt. Graag wil ik weten op welke wijze, door het nemen van de door de
literatuur beschreven maatregelen, de prestaties van kinderen met een Non-verbale leeraandoening (NLD) verbeterd
kunnen worden? Dit wil ik graag onderzoeken zodat ik een school hier over handvatten kan geven.
Hoe ik dit wil gaan onderzoeken is uiteindelijk uitgemond in een praktijk gericht onderzoek waarvan het resultaat nu
voor u ligt.
Voor de achtergrond van het onderwerp en de theoretische onderbouwing van het onderzoek heb ik gebruik gemaakt
van de lesstof van de modules die ik het afgelopen studie jaar bij het NCOI heb doorlopen. Tevens heb ik Engelse
literatuur geraadpleegd. De ene module was hierbij meer toepasbaar dan de andere, maar uiteindelijk heb ik de
literatuur van alle modules in mijn rapport kunnen verwerken. Tevens heb ik de kennis en vaardigheden die ik heb
opgedaan bij het doorlopen van mijn studieprogramma naar een praktijksituatie vertaald.
Mijn dank gaat allereerst uit naar de intern begeleiders en de leraren van Scholen aan Zee in den Helder. Zij hebben
mij veel handvatten en informatie gegeven en ik kon met vragen altijd bij hen terecht. Ook wil ik mijn stage
begeleidster Daisy Lindsen bedanken omdat zij altijd even tijd voor mij vrij heeft gemaakt om mij ideeën te geven om
mijn eindopdracht vorm te geven. Zij heeft mij geholpen met het verzamelen van informatie en mij daarnaast alle
medewerking gegeven bij het uitvoeren van mijn onderzoek. Verder wil ik mijn docenten de heer Schouten en de heer
Lubberding bedanken. Zij hebben mij handvatten gegeven voor de aanpak van het onderzoek en de opbouw van het
rapport. Tenslotte gaat mijn dank uit naar mijn kinderen en partner omdat zij mij het vertrouwen hebben gegeven om
dit onderzoek tot een goed einde te brengen.
Ik wens u veel plezier met het doorlezen.
1 juli, 2016
Ellen Frederiks
2
, Inhoudsopgave
Voorwoord ................................................................................................................................................................. 2
Samenvatting .............................................................................................................................................................. 4
Inleiding ...................................................................................................................................................................... 5
1. Wat is een Non-verbale leerstoornis (Nonverbal Learning Disability, NLD)............................................................... 8
1.1 Mogelijke oorzaken: .......................................................................................................................................... 8
2 Hoe uit NLD zich bij kinderen? .................................................................................................................................. 9
3. Wat zijn sociaal emotionele problemen? ............................................................................................................... 10
4. Welke maatregelen worden door de literatuur beschreven? ................................................................................. 12
5. Wat is de huidige begeleiding op Scholen aan Zee van de leraren aan deze leerlingen? ......................................... 13
5.1 Interview vragen NLD ...................................................................................................................................... 13
5.2 Onderzoeks model .......................................................................................................................................... 14
6. Onderzoeks ontwerp ............................................................................................................................................. 14
6.1 Context: .......................................................................................................................................................... 14
6.2 Meetinstrumenten: ......................................................................................................................................... 14
6.3 Procedure en respondenten: ........................................................................................................................... 14
6.4 Analyse na het onderzoek ............................................................................................................................... 15
7. Welke maatregelen neemt de school momenteel wel en welke niet?.................................................................... 15
7.1 Resultaten ...................................................................................................................................................... 15
7.2 Analyse ........................................................................................................................................................... 16
8. Conclusies en aanbevelingen ................................................................................................................................. 17
9. Evaluatie ............................................................................................................................................................... 18
Literatuurlijst ........................................................................................................................................................ 19
Bijlagen ..................................................................................................................................................................... 20
Bijlage I. Sociaal-ecologisch model van Bronfenbrenner ........................................................................................ 20
Bijlage II. Ontwikkelingsopgaven en opvoedingsopgaven ...................................................................................... 21
Bijlage III. Interviews met de leerkrachten ............................................................................................................. 23
Bijlage IV. De Caluwé. Kleurendrukdenken, vijf manieren van veranderen. ........................................................... 27
Bijlage V. Lievers & Lubberding. Verband tussen verandering en type organisatie en veranderingsstrategie......... 28
3
NLD: theorie en in praktijk
Naam : E.H Frederiks
Studentnummer: 4374065
Datum: 1-07-2016 NCOI opleidingsgroep
Eindopdracht fase 2 HBO Bachelor Pedagogiek
,Voorwoord
Voor u ligt de eindopdracht van fase 2 van Ellen Frederiks, Student aan de HBO- opleiding „Pedagogiek‟ van het
N.C.O.I.
In het dagelijkse leven heb ik een eigen kapsalon en ik heb drie jaar geleden de beslissing genomen om mij te
specialiseren in de pedagogiek en het onderwijs. Dit is een goede keuze geweest. Ik vind de opleiding heel boeiend
en verrijkend en ik ben mijn (en andere) kinderen door deze studie de afgelopen jaren regelmatig met andere ogen
gaan bekijken. Dit omdat ik de geleerde theorie kan omzetten in de praktijk.
Mijn leeftijd is 41 jaar en ik heb twee dochters in de leeftijd van 11 en 13 jaar. Deze opleiding doe ik met veel plezier
en het heeft mij verbaasd hoeveel ik in een korte tijd geleerd heb. Op dit moment loop ik stage op de MBO school, „het
Horizoncollege‟ als instructeur bij de afdeling „Haarmode‟. Hier begeleid ik de leerlingen bij de praktijklessen en geef
ik individuele ondersteuning.
Tijdens mijn opleiding ben ik in aanraking gekomen met de Non-verbale leerstoornis (Nonverbal Learning Disability,
NLD). Er worden veel leerproblemen geconstateerd waar veel aandacht aan word besteed. NLD is in Nederland
onderbelicht in tegenstelling tot de Verenigde Staten van Amerika. In de V.S en in Canada is NLD even bekend als
dyslexie. Dit heeft mijn nieuwsgierigheid gewekt. Graag wil ik weten op welke wijze, door het nemen van de door de
literatuur beschreven maatregelen, de prestaties van kinderen met een Non-verbale leeraandoening (NLD) verbeterd
kunnen worden? Dit wil ik graag onderzoeken zodat ik een school hier over handvatten kan geven.
Hoe ik dit wil gaan onderzoeken is uiteindelijk uitgemond in een praktijk gericht onderzoek waarvan het resultaat nu
voor u ligt.
Voor de achtergrond van het onderwerp en de theoretische onderbouwing van het onderzoek heb ik gebruik gemaakt
van de lesstof van de modules die ik het afgelopen studie jaar bij het NCOI heb doorlopen. Tevens heb ik Engelse
literatuur geraadpleegd. De ene module was hierbij meer toepasbaar dan de andere, maar uiteindelijk heb ik de
literatuur van alle modules in mijn rapport kunnen verwerken. Tevens heb ik de kennis en vaardigheden die ik heb
opgedaan bij het doorlopen van mijn studieprogramma naar een praktijksituatie vertaald.
Mijn dank gaat allereerst uit naar de intern begeleiders en de leraren van Scholen aan Zee in den Helder. Zij hebben
mij veel handvatten en informatie gegeven en ik kon met vragen altijd bij hen terecht. Ook wil ik mijn stage
begeleidster Daisy Lindsen bedanken omdat zij altijd even tijd voor mij vrij heeft gemaakt om mij ideeën te geven om
mijn eindopdracht vorm te geven. Zij heeft mij geholpen met het verzamelen van informatie en mij daarnaast alle
medewerking gegeven bij het uitvoeren van mijn onderzoek. Verder wil ik mijn docenten de heer Schouten en de heer
Lubberding bedanken. Zij hebben mij handvatten gegeven voor de aanpak van het onderzoek en de opbouw van het
rapport. Tenslotte gaat mijn dank uit naar mijn kinderen en partner omdat zij mij het vertrouwen hebben gegeven om
dit onderzoek tot een goed einde te brengen.
Ik wens u veel plezier met het doorlezen.
1 juli, 2016
Ellen Frederiks
2
, Inhoudsopgave
Voorwoord ................................................................................................................................................................. 2
Samenvatting .............................................................................................................................................................. 4
Inleiding ...................................................................................................................................................................... 5
1. Wat is een Non-verbale leerstoornis (Nonverbal Learning Disability, NLD)............................................................... 8
1.1 Mogelijke oorzaken: .......................................................................................................................................... 8
2 Hoe uit NLD zich bij kinderen? .................................................................................................................................. 9
3. Wat zijn sociaal emotionele problemen? ............................................................................................................... 10
4. Welke maatregelen worden door de literatuur beschreven? ................................................................................. 12
5. Wat is de huidige begeleiding op Scholen aan Zee van de leraren aan deze leerlingen? ......................................... 13
5.1 Interview vragen NLD ...................................................................................................................................... 13
5.2 Onderzoeks model .......................................................................................................................................... 14
6. Onderzoeks ontwerp ............................................................................................................................................. 14
6.1 Context: .......................................................................................................................................................... 14
6.2 Meetinstrumenten: ......................................................................................................................................... 14
6.3 Procedure en respondenten: ........................................................................................................................... 14
6.4 Analyse na het onderzoek ............................................................................................................................... 15
7. Welke maatregelen neemt de school momenteel wel en welke niet?.................................................................... 15
7.1 Resultaten ...................................................................................................................................................... 15
7.2 Analyse ........................................................................................................................................................... 16
8. Conclusies en aanbevelingen ................................................................................................................................. 17
9. Evaluatie ............................................................................................................................................................... 18
Literatuurlijst ........................................................................................................................................................ 19
Bijlagen ..................................................................................................................................................................... 20
Bijlage I. Sociaal-ecologisch model van Bronfenbrenner ........................................................................................ 20
Bijlage II. Ontwikkelingsopgaven en opvoedingsopgaven ...................................................................................... 21
Bijlage III. Interviews met de leerkrachten ............................................................................................................. 23
Bijlage IV. De Caluwé. Kleurendrukdenken, vijf manieren van veranderen. ........................................................... 27
Bijlage V. Lievers & Lubberding. Verband tussen verandering en type organisatie en veranderingsstrategie......... 28
3
