Samenvatting taalkunde 2 NGTG les 8

GNGT 1 deels 4 les 8
Weblecture: SYNTAXIS

NL; Er zijn verschillende soorten zinnen. Vb: ik koop een huis. Is een mededelende zin, je geeft info. in de vorm van
SVO (subject verbum, object (ow/ww/lv). Koop ik een huis?

Vraagzin als je info wilt krijgen. in vorm van VSO. je draait het ww en het onderwerp om: INVERSIE. Wat je wilt
binnen communicatie (info geven/krijgen) zit dus vast aan een bepaalde vorm. Koop een huis!

Gebiedende zin, heeft geen onderwerp. VO. Je gesprekspartner is het subject, je wil dat hij een huis koopt. Je wil
dat diegene de handeling uitvoert. Iemand aanzetten om iets te doen.
Vorm die je kiest voor je zin hangt dus af van wat je wil bereiken.

Zinnen zijn opgebouwd rondom ww. De zinnen draaien om het kopen (een koper en het gekochte). Het ww kopen
roept deze zinsdelen op. ww drukken een handeling uit, en voor een handeling heb je iemand nodig die hem uitvoert
(agens) en iets dat de handeling ondergaat (patiens). Handelingen gaan over zelfstandige ww (ww met eigen
betekenis; kopen; geld neerleggen en eigenaar worden).

- Mededelende zinnen meest gebruikt, minst gemarkeerde (speciale) zinnen. basis van communicatie. NL is dus een
SVO-taal (basisvolgorde).
-Vraagzin heeft extra regel, je hebt een mededelende zin in je hoofd en draait het ww en subject om + intonatie.
Gesloten vragen (antwoord is ja of nee). Open vragen (zit een vraagwoord in; wie koopt een huis?) je moet hierbij
duidelijk maken welke info je wilt krijgen, dmv vraagwoord (waarom> reden, wie> persoon etc). vraagwoord staat
vooraan de zin.

NL> 3 typen zinnen (mededelend, vragend en bevelend) en vragende zinnen: open of gesloten.

Onderwerp altijd vooraan zin (geven: wie geeft wat aan wie: 3 argumenten, kopen; wie koopt wat, dansen; wie
danst). Een ww heeft 1,2 of 3 argumenten. Alle drie die soort argumenten hebben een onderwerp. En onderwerp
staat altijd vooraan in de zin, is de agens, meestal degene die de handeling gaat uitvoeren (de man koopt een boek).
Zo krijg je dus info alleen al uit de organisatie van woorden.

NGT; mededelende zin: INDEX1 HUIS KOPEN. SOV. Info is dus anders georganiseerd dan in nl.
In NGT onderwerp ook aan begin zin, maar ww aan einde zin > SOV.

 Vraagzin in NGT?
-Gesloten vraag: vragende mimiek, geen volgordeverandering. Verschil tussen mededelende zin en vraagzin zit dus
niet in volgorde maar in mimiek. (JIJ FIETST/ INDEX2 FIETST------?). De vragende mimiek is dus een grammaticaal
fenomeen, want dat maakt van dezelfde zin een ander type zin. is een NIET-MANUELE GRAMMATICALE
MARKEERDER (NMGM).
-Open vraag: INDEX2 FIETST WAAROM------? Open vragen worden dus ook in NGT lexicaal vormgegeven:
vraagwoord> Vraagwoord staat achteraan. Vraaggebaar + NMGM + AV. Meestal een ALGEMEEN VRAAGGEBAAR
erbij; na een vraaggebaar komt een algemeen vraaggebaar (WIE + handen omhoog).

-open wenkbrauwen voor het willen van info, gesloten wenkbrauwen voor irritatie (waar is die tas?/ waar is die tas
nou verdorie). In NL met intonatie verschil uitdrukken.

Talen verschillen in de vorm die ze kiezen om hun info vorm te geven. in NL: volgordeverandering +intonatie. NGT:
NMGM. Bij open vragen lexicaal door een vraagwoord/gebaar + AV voor vs achteraan de zin te zetten.

4e zinstype: verzoeken (willen dat iemand iets doet zonder te bevelen: geef mij dat boek/ wil je mij aub dat boek
geven). eigenlijk een vraagzin. Vorm is vraagzin, functie is verzoeken (beleefd vragen). Ook In NGT (VERZOEKEN
INDEX 2 BOEK GEVEN).

Bevel: onderwerp weglaten (onderwerp is al degene die je aanspreekt en het bevel moet uitvoeren). NTG:
nadrukkelijk gebaren, geen volgordeverandering in de zin, maar NMGM. NL: volgorde.