Probleem 3
Perceptie en besluitvorming
BLAKE EN SEKULA (2005)
COREN, WARD EN ENNS (1999)
GOLDSTEIN (2010)
Vignet: detectie duikboten en röntgenfoto’s + normaalverdelingen
Hoe werkt perceptie met betrekking tot besluitvorming?
Bij het detecteren van stimuli horen verschillende begrippen. De
threshold/drempelwaarde/responscriterium is de intensiteit van de stimulus die nodig is om
aan te geven dat de stimulus opgemerkt is.
Fechner noemde drie manieren om de absolute threshold te meten:
Method of limits: verschillende sterktes van de stimuli in oplopende en aflopende manier
presenteren waarbij de participant aan moet geven of er iets is waargenomen. Hierbij wordt
gestopt als de participant aangeeft niks meer waar te nemen (aflopend) of zegt iets te horen
(oplopend). Bij een afnemende toon is de drempel lager dan bij oplopend. Een voorbeeld hiervan
is een gehoortest.
Method of adjustment: de intensiteit van de stimulus wordt door de participant zelf of door de
experimentleider aangepast tot het niveau waarop hij waargenomen wordt (oplopend) of niet
meer waargenomen wordt (aflopend).
Adaptive testing/staircase method: omkeren bij de threshold.
Method of constant stimuli: random intensiteiten van de stimuli gepresenteerd. Dit is
accuraat, maar tijdrovend.
Wanneer hier een experiment mee wordt uitgevoerd kunnen zich de volgende situaties voordoen.
De stimulus wordt gepresenteerd en je zegt
ja, dan is dit een hit, dit is correct
nee, dan is dit een miss, dit is een fout die gemaakt wordt door conservatieve participanten.
De stimulus wordt niet gepresenteerd en je zegt
ja, dan is dit een false alarm, dit is een fout die gemaakt wordt door liberale participanten.
nee, dan is dit een correct rejection, dit is correct.
Dit is allemaal onderdeel van de signaaldetectietheorie. Deze theorie bestaat uit de basisideeën:
Het percentage hits en false alarms hangt af van het responscriterium van de paricipant.
De gevoeligheid van een persoon voor een stimulus wordt weergegeven in een ROC.
Twee concepten in de signaaldetectietheorie zijn signaal en ruis. Het signaal is de stimulus die
gepresenteerd wordt aan de participant. Ruis(noise) is een verzamelnaam voor andere stimuli uit
de omgeving die soms aangezien worden voor het signaal. Ruis veroorzaakt false alarms. Een situatie
waarin het signaal gepresenteerd wordt, heet N+S en een situatie waarin het signaal niet
gepresenteerd wordt, noemen we N. Ruis is dus altijd aanwezig. Een kansverdeling hiervan ziet er als
volgt uit:
Perceptie en besluitvorming
BLAKE EN SEKULA (2005)
COREN, WARD EN ENNS (1999)
GOLDSTEIN (2010)
Vignet: detectie duikboten en röntgenfoto’s + normaalverdelingen
Hoe werkt perceptie met betrekking tot besluitvorming?
Bij het detecteren van stimuli horen verschillende begrippen. De
threshold/drempelwaarde/responscriterium is de intensiteit van de stimulus die nodig is om
aan te geven dat de stimulus opgemerkt is.
Fechner noemde drie manieren om de absolute threshold te meten:
Method of limits: verschillende sterktes van de stimuli in oplopende en aflopende manier
presenteren waarbij de participant aan moet geven of er iets is waargenomen. Hierbij wordt
gestopt als de participant aangeeft niks meer waar te nemen (aflopend) of zegt iets te horen
(oplopend). Bij een afnemende toon is de drempel lager dan bij oplopend. Een voorbeeld hiervan
is een gehoortest.
Method of adjustment: de intensiteit van de stimulus wordt door de participant zelf of door de
experimentleider aangepast tot het niveau waarop hij waargenomen wordt (oplopend) of niet
meer waargenomen wordt (aflopend).
Adaptive testing/staircase method: omkeren bij de threshold.
Method of constant stimuli: random intensiteiten van de stimuli gepresenteerd. Dit is
accuraat, maar tijdrovend.
Wanneer hier een experiment mee wordt uitgevoerd kunnen zich de volgende situaties voordoen.
De stimulus wordt gepresenteerd en je zegt
ja, dan is dit een hit, dit is correct
nee, dan is dit een miss, dit is een fout die gemaakt wordt door conservatieve participanten.
De stimulus wordt niet gepresenteerd en je zegt
ja, dan is dit een false alarm, dit is een fout die gemaakt wordt door liberale participanten.
nee, dan is dit een correct rejection, dit is correct.
Dit is allemaal onderdeel van de signaaldetectietheorie. Deze theorie bestaat uit de basisideeën:
Het percentage hits en false alarms hangt af van het responscriterium van de paricipant.
De gevoeligheid van een persoon voor een stimulus wordt weergegeven in een ROC.
Twee concepten in de signaaldetectietheorie zijn signaal en ruis. Het signaal is de stimulus die
gepresenteerd wordt aan de participant. Ruis(noise) is een verzamelnaam voor andere stimuli uit
de omgeving die soms aangezien worden voor het signaal. Ruis veroorzaakt false alarms. Een situatie
waarin het signaal gepresenteerd wordt, heet N+S en een situatie waarin het signaal niet
gepresenteerd wordt, noemen we N. Ruis is dus altijd aanwezig. Een kansverdeling hiervan ziet er als
volgt uit:
