Chemie & rekenen
Atomen en moleculen
Zuivere chemische stoffen zijn op te delen in elementen of compounds. Elementen zijn stoffen die uit
een atoomsoort bestaan. Compounds zijn stoffen die uit meerdere elementen bestaan, in een vaste
verhouding. Het menselijk lichaam bestaat voornamelijk uit zuurstof (O), koolstof (C), waterstof (H)
en stikstof (N). Hiernaast bestaat het uit spoorelementen, deze komen in kleine hoeveelheden voor.
Atomen zijn de kleinste onderdelen van elementen. Atomen bestaan uit verschillende subatomische
deeltjes. De atoomkern (nucleus) bevat neutronen en protonen. Neutronen zijn niet geladen,
protonen zijn positief geladen. De buitenkant van het atoom bevat elektronen. Elektronen zijn
negatief geladen.
Het atoomnummer is het aantal protonen of elektronen. Het massagetal is het aantal protonen en
neutronen in de nucleus. De atoommassa is het totale gewicht van een atoom. Isotopen zijn atomen
van een bepaald element, met een verschillend aantal neutronen. Radioactieve isotopen bevatten
atoomkernen die spontaan vervallen, waardoor er deeltjes en energie vrijkomen. De halveringstijd
van isotopen, is de tijd waarin de helft van de deeltjes vervallen.
Elektronen bevinden zich in verschillende schillen rondom de atoomkern. De potentiële energie van
elektronen, is afhankelijk van de elektronenschil. Chemische eigenschappen van atomen zijn
afhankelijk van de elektronendistributie. In het periodiek systeem zijn atomen opgedeeld. Een groep
bevat elementen met hetzelfde aantal valentie-elektronen. Een periode bevat elementen met elke
keer een nieuwe elektronenschil.
Moleculen worden gevormd door atomen, waartussen een chemische binding ontstaat. Covalente
bindingen bestaan uit een gedeeld elektronenpaar. Atomen streven naar edelgasconfiguratie, waarbij
de buitenste schil 8 elektronen bevat. De elektronegativiteit is de aantrekkingskracht die een atoom
uitoefent op gedeelde elektronen. Een covalente binding kan polair of apolair zijn, wat afhankelijk is
van de elektronegativiteit.
Bij een ongelijke verdeling van ladingen over een molecuul, is er sprake van een dipool. Een
ionbinding ontstaat tussen een positief geladen deeltje (kation) en negatief geladen deeltje (anion).
Compounds die ontstaan door ionbindingen heten zouten. Tussen een dipool en ionen ontstaat een
dipool-ionbinding. Tussen twee dipolen ontstaat een dipool-dipoolbinding. London-dispersiekrachten
ontstaan door een tijdelijk dipoolmoment. Waterstofbruggen ontstaan tussen een H-donor en H-
acceptor. Dit zijn elektronegatieve elementen, namelijk stikstof (N), zuurstof (O) of fluor (F).
Rekenen
Er zijn een aantal regels voor het afronden op significante cijfers:
Bij vermenigvuldigen of delen: het getal met het minste aantal significante cijfers, is bepalend
voor het aantal significante cijfers van het resultaat.
Bij optellen of aftrekken: het getal met de minste aantal cijfers achter de komma is, bepalend
voor het aantal cijfers achter de komma van het resultaat.
Bij uitkomsten van logaritmen: het aantal significante cijfers is het aantal cijfers achter de
komma.
Atomen en moleculen
Zuivere chemische stoffen zijn op te delen in elementen of compounds. Elementen zijn stoffen die uit
een atoomsoort bestaan. Compounds zijn stoffen die uit meerdere elementen bestaan, in een vaste
verhouding. Het menselijk lichaam bestaat voornamelijk uit zuurstof (O), koolstof (C), waterstof (H)
en stikstof (N). Hiernaast bestaat het uit spoorelementen, deze komen in kleine hoeveelheden voor.
Atomen zijn de kleinste onderdelen van elementen. Atomen bestaan uit verschillende subatomische
deeltjes. De atoomkern (nucleus) bevat neutronen en protonen. Neutronen zijn niet geladen,
protonen zijn positief geladen. De buitenkant van het atoom bevat elektronen. Elektronen zijn
negatief geladen.
Het atoomnummer is het aantal protonen of elektronen. Het massagetal is het aantal protonen en
neutronen in de nucleus. De atoommassa is het totale gewicht van een atoom. Isotopen zijn atomen
van een bepaald element, met een verschillend aantal neutronen. Radioactieve isotopen bevatten
atoomkernen die spontaan vervallen, waardoor er deeltjes en energie vrijkomen. De halveringstijd
van isotopen, is de tijd waarin de helft van de deeltjes vervallen.
Elektronen bevinden zich in verschillende schillen rondom de atoomkern. De potentiële energie van
elektronen, is afhankelijk van de elektronenschil. Chemische eigenschappen van atomen zijn
afhankelijk van de elektronendistributie. In het periodiek systeem zijn atomen opgedeeld. Een groep
bevat elementen met hetzelfde aantal valentie-elektronen. Een periode bevat elementen met elke
keer een nieuwe elektronenschil.
Moleculen worden gevormd door atomen, waartussen een chemische binding ontstaat. Covalente
bindingen bestaan uit een gedeeld elektronenpaar. Atomen streven naar edelgasconfiguratie, waarbij
de buitenste schil 8 elektronen bevat. De elektronegativiteit is de aantrekkingskracht die een atoom
uitoefent op gedeelde elektronen. Een covalente binding kan polair of apolair zijn, wat afhankelijk is
van de elektronegativiteit.
Bij een ongelijke verdeling van ladingen over een molecuul, is er sprake van een dipool. Een
ionbinding ontstaat tussen een positief geladen deeltje (kation) en negatief geladen deeltje (anion).
Compounds die ontstaan door ionbindingen heten zouten. Tussen een dipool en ionen ontstaat een
dipool-ionbinding. Tussen twee dipolen ontstaat een dipool-dipoolbinding. London-dispersiekrachten
ontstaan door een tijdelijk dipoolmoment. Waterstofbruggen ontstaan tussen een H-donor en H-
acceptor. Dit zijn elektronegatieve elementen, namelijk stikstof (N), zuurstof (O) of fluor (F).
Rekenen
Er zijn een aantal regels voor het afronden op significante cijfers:
Bij vermenigvuldigen of delen: het getal met het minste aantal significante cijfers, is bepalend
voor het aantal significante cijfers van het resultaat.
Bij optellen of aftrekken: het getal met de minste aantal cijfers achter de komma is, bepalend
voor het aantal cijfers achter de komma van het resultaat.
Bij uitkomsten van logaritmen: het aantal significante cijfers is het aantal cijfers achter de
komma.
