Samenvatting Bestuursrecht - Algemeen Bestuursrecht (ALGBR)

Bestuursrecht – vaardig in het juridisch werkveld


Hoofdstuk 1
 Openbaar bestuur
- Rijksniveau
 Regering, ministers en staatssecretarissen
- Provinciaal niveau
 Commissaris van de koning, Provinciale Staten en College van Gedeputeerde
Staten
- Gemeentelijke niveau
 Burgemeester, gemeenteraad en College van Burgemeester en Wethouders
 Bestuursorgaan
- Gezag uitoefenen
 Bestuursrecht
- Geheel van rechtsregels die betrekking hebben op de verhouding tussen burger
en bestuursorgaan / bestuursorganen onderling
 Awb
- Art. 107 lid 2 Gw
- Materieel
 Inhoud van de regels
- Formeel
 Procesrecht
- Doelstellingen
 Het bevorderen van eenheid binnen de bestuursrechtelijke wetgeving
 Het systematiseren en, waar mogelijk, vereenvoudigen van de
bestuursrechtelijke wetgeving
 Het codificeren van ontwikkelingen die zich onderwerpen in de
bestuursrechtelijke jurisprudentie hebben afgetekend
 Het treffen van voorzieningen over onderwerpen die zich naar hun aard niet
lenen voor regeling in een bijzondere wet
- Opzet
 1994
 Awb is een aanbouwwet
 Typen van bepalingen in Awb
 Dwingende bepalingen
 Geleden voor het gehele bestuursrecht zonder uitzondering
 Gangbare bepalingen
 ‘’De voor normale gevallen beste hoofdregel” met
uitzonderingen
 Te herkennen aan – ‘tenzij bij wettelijk voorschrift anders is
bepaald’

,  Vangnetbepalingen
 Voorrang aan bijzondere wetgever
 Voor situaties waarbij Gangbare bepalingen niet van
toepassingen kunnen zijn door verscheidenheid
 Facultatieve bepalingen
 Bepalingen die slechts gelden indien dit uitdrukkelijk is
bepaald, hetzij bij wettelijke voorschrift, hetzij bij besluit van
het bevoegde bestuursorgaan
 A organen
- Orgaan van een rechtspersoon die krachtens publiekrecht is ingesteld
 Ingesteld bij of krachtens de wettelijk voorschrift
 Publiekrechtelijke rechtspersonen hebben organen
 Instanties die bij een bijzondere wet rechtspersoonlijkheid krijgen zijn
rechtspersonen die krachtens publiekrecht zijn ingesteld
 Bestuursorgaan
- De organen van publiekrechtelijke rechtspersonen zijn bestuursorganen in de zin
van de Awb en behoren tot de a-organen
- Gebonden aan de Awb voor al hun handelen
 B-organen
- Openbaar gezag
 Het hebben van de bevoegdheid om bindende rechtspositie van een ander te
bepalen
- Een ander persoon of college, met enig openbaar gezag bekleed
 Uitzonderingen
- Awb is niet van toepassing op de opsporing en de vervolging van strafbare feiten
en tenuitvoerlegging van strafrechtelijke beslissingen (art. 1:6 Awb)
 Besluiten in de sfeer van strafvordering en executie
 Belanghebbende
- Art. 1:2 lid 1 Awb
- Voorwaarden belanghebbende
 Objectief
 Actueel
 Eigen
 Persoonlijk
 Rechtsreeks geraakt (direct)
- Subjectief gevoel = geen belanghebbende
- Derde-belanghebbende
 Steeds rechtstreeks geraakt door het besluit
- Een entiteit als belanghebbende
 Entiteiten die herkenbaar zijn in het rechtsverkeer kunnen belanghebbenden
zijn
- Bestuursorgaan als belanghebbende
 Het belang van dit bestuursorgaan is toevertrouwd rechtstreeks door het
besluit van dat andere bestuursorgaan

, - Rechtspersoon als belanghebbende
 Algemeen of collectief belang dat de rechtspersoon zich volgens zijn statuten
ten doel stelt en waarvoor hij zich ook daadwerkelijk inzet, rechtstreeks bij
het besluit betrokken is (art. 1:2 lid 3 Awb)
 Besluit
- Een schriftelijke beslissing van een bestuursorgaan, inhoudende een
publiekrechtelijke rechtshandeling (art. 1:3 lid 1 Awb)
 Publiekrechtelijke rechtshandeling = het bestuursorgaan ontleent
bevoegdheid tot het nemen van een besluit aan een speciaal voor het
openbaar bestuur bij of krachtens de wet geschapen bevoegdheid, waarbij
het besluit gericht moet zijn op rechtsgevolg
 Gericht op rechtsgevolg = het besluit leidt tot een wijziging in de
rechten of plichten van burgers
- Een mededeling van feitelijke aard en een brief met informatie zijn niet op
rechtsgevolg gericht
 Geen besluiten in de zin van Awb
 Beschikking
- Besluit dat niet van algemene strekking is (art. 1:3 lid 2 Awb)
- Gericht tot een individu
- Soorten beschikkingen
 Begunstigende en belastende beschikking
 Begunstigend = iemand krijgt een recht of aanspraak (paspoort,
vergunning)
 Belastend = plicht of maatregel opgelegd aan iemand (boete)
 Vrije en gebonden beschikking
 Vrij = Het bestuursorgaan heeft speelruimte om de beschikking te
nemen (beleidsvrijheid)
 Gebonden = geen speelruimte voor het bestuursorgaan
 Als er aan de voorwaarden is voldaan moet het bestuursorgaan
beschikking geven
 Besluit van algemene strekking
- Niet gericht tot een individu of concreet geval, maar tot een algemeen
omschreven groep van personen
- Onderscheiden in
 Algemeen verbindende voorschriften
 Naar buiten werkende, voor de daarbij betrokken regels, die uitgaan
van het openbaar gezag dat de bevoegdheid daartoe van de wet krijgt
 Bezwaar tegen avv niet mogelijk (art. 8:3 onder a Awb)
 Besluiten van algemene strekking die geen avv’s zijn, zijn wel vatbaar
voor bezwaar en beroep
 Beleidsregels
 Overige besluiten van algemene strekking
 Concretiserende norm
 Bezwaar en beroep toegestaan (als je belanghebbende bent)

,  Beleidsregels
- Bij besluit vastgestelde algemene regel over de afweging van belangen,
vaststelling van feiten of de uitleg van wettelijke voorschriften bij het gebruik van
een bevoegdheid van een bestuursorgaan (art. 1:3 lid 4 Awb)
- Beleidsregels geven aan hoe een bestuursorgaan zijn bevoegdheid uitoefent
- Doel beleidsregels
 Uitoefening van de bestuursbevoegdheden wordt beter beheersbaar
 Voorkomen dat een bestuursorgaan naar willekeur handelt
 Bestuursoptreden wordt beter voorspelbaar (dit komt de rechtszekerheid van
de burgers ten goede)
- Awb geeft bestuursorganen de bevoegdheid (geen verplichting) om beleidsregels
vast te stellen (art. 4:81 lid 1 Awb)
- Typen beleidsregels
 Beleidsregels over de afweging van belangen
 Beleidsregels over de vaststelling van feiten
 Beleidsregels over de interpretatie van wettelijke voorschriften (bij een open
of een vage vorm)
- Bestuursorgaan dient zich aan de vastgestelde beleidsregels te houden
- Binding aan de beleidsregels is niet absoluut (art. 4:84 Awb)
 Twee eisen (cumulatief)
 Sprake van bijzondere omstandigheid
 Die omstandigheid(heden) leiden ertoe dat de nadelige of onevenredig
zouden zijn in verhouding tot de met de beleidsregels te dienen
doelen (inherente afwijkingsbevoegdheid)
- Beleidsregels zijn geen avv’s
 Geen directe gevolgen voor de burger
 Inherente afwijkingsbevoegdheid
 Maar zowel beleidsregels als avv’s zijn niet vatbaar voor bezwaar en beroep
(art. 8:2 onder a Awb)
 Aanvraag
- Awb verstaat onder aanvraag: een verzoek van een belanghebbende om een
besluit te nemen (art. 1:3 lid 3 Awb). Daartoe behoren:
 Aanvragen die krachtens een uitdrukkelijk wettelijk voorschrift kunnen
worden ingediend
 Aanvragen die in praktijk nodig zijn om te kunnen komen tot een beschikking
 Aanvragen van derde-belanghebbende
 Bezwaar, administratief beroep, beroep
- Het maken van bezwaar in Awb = het gebruikmaken van de als gevolg van een
wettelijk voorschrift bestaande bevoegdheid om een voorziening tegen een
besluit aan te vragen bij het bestuursorgaan dat het besluit heeft genomen (art.
1:5 lid 1 Awb)
- Administratief beroep = voorziening gevraagd bij een ander bestuursorgaan dan
dat het besluit heeft genomen (art. 1:5 lid 2 Awb)