Samenvatting Psychomotorische ontwikkeling

Samenvatting psychomotoriek



INLEIDING
 Psychomotoriek = de studie vh persoonlijk intentioneel handelen
= combinatie van cognitie(denken), motoriek (doen) en
sociaal-emotionele competenties(voelen)
 3 uitgangspunten opgesteld door Johan Simons:
1) Holistische visie vd mens
 Je bekijkt de mens in zijn geheel en je bekijkt de motorische, cognitieve en
affectieve aspecten vd mens.
2) Leer vh menselijk zich bewegen
 Hoe de mens in zijn geheel beweegt.
3) Onderlinge relatie tss lichaam, psyche en omgeving
 Lichaam: anatomisch, psyche: mentaal en omgeving: plaats, maar ook mensen
rondom
 Vb. kind dat woont in huis met grote tuin heeft meer mogelijkheden om
zich psychomotorisch te ontwikkelen dan een kind in een appartementje
 Motoriek = interne organisatie van bewegingen (door spieren, gewrichten, skelet…)
 Neuromotoriek = interne neurologische organisatie van bewegingen (door zenuwen, hersenen…)
 4 bewegingsrichtingen vh lichaam
1) Voor-achter organisatie
 Vb. naar voren leunen om aandachtig te luisteren, achteruit springen van schrik
2) Boven-onder organisatie
 Vb. bij zelfzekerheid maak je je groter, bij onzekerheid meer ineengezakt
3) Links-rechts organisatie
 Vb. handvoorkeur
4) Rotatie
 Vb. draaien om achter je te kijken
 Hardware en software in het lichaam
o Hardware: skelet, spieren, gewrichten …
o Software: sensoriek, zintuigen en perceptie/waarnemingen
 Met elkaar en met het leerproces (weten wat je waarneemt) verbonden
 senso-perceptuo-cognitief-motorisch integratiesysteem




Pagina 1 van 26

,Samenvatting psychomotoriek



ZUIGELING: VAN REFLEXEN NAAR
INTENTIONEEL HANDELEN
 Wat is een reflex? = spontane, niet uitgelokte, onbewuste bewegingen
 Waarom aanwezig?
o Structurele verklaring
 Reflexen zijn een tijdelijk fenomeen.
 Ze gaan na of de neurologische processen wel op elkaar afgestemd zijn en geven
ons een beeld over hoe goed ons neurologisch systeem werkt.
o Functionele verklaring
 Reflexen zijn nodig voor de baby om te overleven.
o Toegepaste verklaring
 Reflexen zijn de basis voor gecoördineerd gedrag.
 Ze oefenen je bewegingen nog voor het centraal zenuwstelsel in staat is ze bij te
sturen.
 Ze activeren spieren die in de toekomst nodig zijn om doelgericht te kunnen
bewegen.
 Hoe beter de reflexen, hoe beter de latere psychomotorische ontwikkeling.
 Reflexen als assessment
o 5 minuten na geboorte: baby wordt getest op reflexen en krijgt hiervoor score op 10.
 Reflex als die er niet hoort te zijn: verdacht
 Geen reflex als die er wel hoort te zijn: geeft info over centraal zenuwstelsel
 Reflex die maar aan 1 lichaamszijde voorkomt: geeft info over verschillen tss
twee lichaamszijden
 Reflexen komen bij elke baby op verschillend tijdstip voor!
 3 types van reflexen
1) Primitieve reflexen
 Voorbestemde reflexen
 Lokaal: 1 lichaamsdeel of globaal: volledige lichaam
 Kunnen na geboorte meteen uitgelokt worden
 Verdwijnen redelijk snel of worden geïntegreerd in complexere bewegingen
2) Locomotorische reflexen
 Gerelateerd aan vrijwillige gedragingen (vb. kruipen, zwemmen, stappen)
waarop ze lijken
3) Posturale reflexen
 Staan in voor evenwicht en houding

Primitieve reflexen

 Beschrijven volgens HURP-principe
o H = uitgangshouding  houding waarin men reflex kan uitlokken
o U = uitlokkingsprikkel  prikkel die nodig is om reflex op te wekken
o R = reactie  reactie, reflex die je zal waarnemen
o P = periode van voorkomen  wanneer komt deze reflex gemiddeld voor




Pagina 2 van 26

, Samenvatting psychomotoriek




Zoekreflex = rooting reflex
H Ruglig
U Strijken over wang
R Mond en hoofd richten zich naar kant vd prikkel
(strijken op linkerwang: hoofd draait naar links)
P Geboorte tot 3 mnd


Zuig- en slikreflex = sucking reflex
H Ruglig
U Prikkel aan lippen (vb. tepel of tutje)
R Baby gaat zuigen
P Geboorte tot 3-4 mnd


Grijpreflex aan handen = palmar grasping
H Ruglig
U Handpalm aanraken met vinger
R Handje rondom vinger klemmen
P Geboorte tot 2-3 mnd


Grijpreflex aan voeten = plantar grasping
H Ruglig
U Zachte druk op voetzolen
R Tenen krullen richting prikkel
P Geboorte tot 8 mnd

MORO-reflex = MORO-reaction
H Lig en halfzit
U Onverwachte verandering in omgeving
(vb. beweging, fel licht, lawaai, temperatuurverschil)
R Armen schieten opzij, vingers openen waaiervormig,
diepe ademhaling en hard huilen
P Geboorte tot 4 mnd → wordt later vervangen door schrikreflex

Babinsky-reflex
H Ruglig
U Wrijven aan buitenzijde vd voet (van teentjes naar hiel)
R Tenen spreiden zich waaiervormig uit
P Geboorte tot wanneer kind leert stappen




Pagina 3 van 26