Samenvatting consciousness
Je moet alles op de aangegeven pagina’s kennen. De colleges geven een frame om het boek te
lezen. Besproken tijdens hoorcollege + in boek grote kans dan het op het tentamen komt
aandacht dus richten op wat in de hoorcolleges besproken wordt.
Week 1: The problem
Chapter 1: What is the problem?
Waaruit bestaat de wereld?
Bewustzijn is een mysterie. Het probleem van consciousness is gerelateerd aan het mind-body
probleem (wat is relatie tussen mind-body). Begrip consciousness is niet gerelateerd aan het woord
verstand (mind). Er zijn veel subvragen over consciousness (mind-body relatie, real/ilussion etc.).
Is echter nog geen geaccepteerde definitie van consciousness. Veel disciplines zijn hier mee bezig
filosofie, neuroscience, artificial intelligence, evolutie (hebben alleen wij het of hebben apen het ook?).
Filosofische theorieën
Filosofen hebben veel geworsteld met diverse versies van het probleem van bewustzijn. Hun
oplossingen kunnen ruwweg verdeeld worden over 2 theorieën:
Dualisme
Er is zowel fysiek als mentaal. Moeten ergens met elkaar praten is zwaktepunt van dualisme).
- Substance dualism (cartesian dualism): Descartes probeerde zijn ideeën te baseren op
zekere kennis en stelde dat in principe alles onecht zou kunnen zijn (bijv. feit dat je op stoel
zit). Enige wat hij zeker wist is dat hij nadacht en dus bestond (ik denk dus ik besta). Hij
geloofde dat zowel geest als lichaam bestaat (creëerde hiermee oppositie tussen fysiek
(acteren, spieren, beweging) en mentaal (rest is mentaal). Dit roept de vraag op hoe deze 2
interacteren Stelde dat fysiek en mentaal met elkaar praten (2 systemen dus 2 talen) in een
bepaald gebied (pineal gland=vertaler) van je hersenen. Inmiddels is duidelijk dat dit niet waar
is 1. Dat gebied in je hersenen doet dat niet. 2. Praten niet met elkaar want er zijn geen 2
werelden. Substance dualism werkt niet door ervanuit te gaan dat er 2 werelden zijn, weet
je nooit hoe je deze bij elkaar krijgt. Slechts het aanwijzen van een locatie in de hersenen
waar interactie plaats zou vinden, zonder te zeggen hoe dit gebeurd lost dit niet op.
Tegenovergestelde
- Property/aspect dualism: Wereld bestaat uit 1 substantie (fysiek), maar kan beschreven
worden middels mentale en fysieke termen je kan dus met verschillende perspectieven
naar iets kijken en dat je anders naar iets kijkt betekent niet dat er 2 verschillende dingen zijn
(fysiek/mentaal), maar is slechts een ander perspectief. Voordeel: levert geen conflict
mentaal-fysiek interactie op. Zijn meestal mensen die eigenlijk monisten zijn.
- Moderne visie: Sommigen zeggen dat bewustzijn niet iets is wat er is (beïng) maar wat we
doen (doing een activiteit wat het brein doet). Vb. als je bepaalde functie hebt (voorzitter
in commissie) is de inhoud van de functie wat we doen (als je vraagt wat het inhoudt, kan je
niet aanwijzen en zeggen waar jij bent en hoe jij en de functie met elkaar praten maar
functie is datgene wat je doet binnen die commissie) bewustzijn is dus dat wat het brein
doet (Minsky, Feinberg) op deze manier kan er gepraat worden over mentale activiteiten,
zonder te suggereren dat er een verschil is tussen fysiek/mentaal.
- Noë: Bewustzijn is dat wat we doen bewustzijn is een functie om te overleven en tot goede
acties te komen (en is dus niet ergens te vinden (bijv. in brein).
*pogingen dualisme te laten werken dualist interactionisme: kritieke processen in de synapses van
het brein kunnen beïnvloed worden door een niet-fysiek denkend/voelend zelf. Dus het ‘zelf’ bestuurt
het brein. Libet (2004) bewustzijn is een mentaal energieveld, dat in contact staat met het lichaam,
zonder in het lichaam aanwezig te zijn. Konden beiden niet vertellen hoe alle varianten van
dualisme lopen stuk en kunnen niet wetenschappelijk verklaard worden.
*cartesian materialism: doen of je een materialist bent, maar uitgaan van dualistische principes (vaak
geval, omdat het lastig is om af te stappen van dualistische principes/denkwijze).
Monisme
Je moet alles op de aangegeven pagina’s kennen. De colleges geven een frame om het boek te
lezen. Besproken tijdens hoorcollege + in boek grote kans dan het op het tentamen komt
aandacht dus richten op wat in de hoorcolleges besproken wordt.
Week 1: The problem
Chapter 1: What is the problem?
Waaruit bestaat de wereld?
Bewustzijn is een mysterie. Het probleem van consciousness is gerelateerd aan het mind-body
probleem (wat is relatie tussen mind-body). Begrip consciousness is niet gerelateerd aan het woord
verstand (mind). Er zijn veel subvragen over consciousness (mind-body relatie, real/ilussion etc.).
Is echter nog geen geaccepteerde definitie van consciousness. Veel disciplines zijn hier mee bezig
filosofie, neuroscience, artificial intelligence, evolutie (hebben alleen wij het of hebben apen het ook?).
Filosofische theorieën
Filosofen hebben veel geworsteld met diverse versies van het probleem van bewustzijn. Hun
oplossingen kunnen ruwweg verdeeld worden over 2 theorieën:
Dualisme
Er is zowel fysiek als mentaal. Moeten ergens met elkaar praten is zwaktepunt van dualisme).
- Substance dualism (cartesian dualism): Descartes probeerde zijn ideeën te baseren op
zekere kennis en stelde dat in principe alles onecht zou kunnen zijn (bijv. feit dat je op stoel
zit). Enige wat hij zeker wist is dat hij nadacht en dus bestond (ik denk dus ik besta). Hij
geloofde dat zowel geest als lichaam bestaat (creëerde hiermee oppositie tussen fysiek
(acteren, spieren, beweging) en mentaal (rest is mentaal). Dit roept de vraag op hoe deze 2
interacteren Stelde dat fysiek en mentaal met elkaar praten (2 systemen dus 2 talen) in een
bepaald gebied (pineal gland=vertaler) van je hersenen. Inmiddels is duidelijk dat dit niet waar
is 1. Dat gebied in je hersenen doet dat niet. 2. Praten niet met elkaar want er zijn geen 2
werelden. Substance dualism werkt niet door ervanuit te gaan dat er 2 werelden zijn, weet
je nooit hoe je deze bij elkaar krijgt. Slechts het aanwijzen van een locatie in de hersenen
waar interactie plaats zou vinden, zonder te zeggen hoe dit gebeurd lost dit niet op.
Tegenovergestelde
- Property/aspect dualism: Wereld bestaat uit 1 substantie (fysiek), maar kan beschreven
worden middels mentale en fysieke termen je kan dus met verschillende perspectieven
naar iets kijken en dat je anders naar iets kijkt betekent niet dat er 2 verschillende dingen zijn
(fysiek/mentaal), maar is slechts een ander perspectief. Voordeel: levert geen conflict
mentaal-fysiek interactie op. Zijn meestal mensen die eigenlijk monisten zijn.
- Moderne visie: Sommigen zeggen dat bewustzijn niet iets is wat er is (beïng) maar wat we
doen (doing een activiteit wat het brein doet). Vb. als je bepaalde functie hebt (voorzitter
in commissie) is de inhoud van de functie wat we doen (als je vraagt wat het inhoudt, kan je
niet aanwijzen en zeggen waar jij bent en hoe jij en de functie met elkaar praten maar
functie is datgene wat je doet binnen die commissie) bewustzijn is dus dat wat het brein
doet (Minsky, Feinberg) op deze manier kan er gepraat worden over mentale activiteiten,
zonder te suggereren dat er een verschil is tussen fysiek/mentaal.
- Noë: Bewustzijn is dat wat we doen bewustzijn is een functie om te overleven en tot goede
acties te komen (en is dus niet ergens te vinden (bijv. in brein).
*pogingen dualisme te laten werken dualist interactionisme: kritieke processen in de synapses van
het brein kunnen beïnvloed worden door een niet-fysiek denkend/voelend zelf. Dus het ‘zelf’ bestuurt
het brein. Libet (2004) bewustzijn is een mentaal energieveld, dat in contact staat met het lichaam,
zonder in het lichaam aanwezig te zijn. Konden beiden niet vertellen hoe alle varianten van
dualisme lopen stuk en kunnen niet wetenschappelijk verklaard worden.
*cartesian materialism: doen of je een materialist bent, maar uitgaan van dualistische principes (vaak
geval, omdat het lastig is om af te stappen van dualistische principes/denkwijze).
Monisme
