Samenvatting
6 vwo, hoofdstuk 14
Mechanica in samenhang
14 Mechanica in samenhang
Samenhang tussen bewegingsgrootheden
De snelheid is de afgeleide van de plaats. De steilheid van een (x,t)- v=x ' (t)
diagram stelt de (momentane) snelheid voor.
De versnelling is de afgeleide van de snelheid. De steilheid van een a=v '( t)
(v,t)-diagram stelt de (momentane) versnelling voor.
De verplaatsing komt overeen met de oppervlakte onder een
(v,t)-grafiek.
De snelheidsverandering komt overeen met de oppervlakte onder een
(a,t)-grafiek.
Voor eenvoudige bewegingen (stilstand, eenparige, eenparig
versnelde beweging en harmonische trilling) kun je de plaats, snelheid
en versnelling in functies van de tijd vastleggen.
Met een coördinatentransformatie kun je proberen een niet-rechtlijnige
grafiek als een rechte lijn door de oorsprong weer te geven.
Dynamica (krachtenleer)
De wetten van Newton luiden:
1e: als de resulterende kracht op een voorwerp gelijk is aan 0 (als
Fres = 0 Δv = 0
er geen kracht werkt of als de krachten elkaar vectorieel opheffen),
dan verandert de snelheid van dat voorwerp niet (het staat stil of
beweegt eenparig rechtlijnig) en omgekeerd.
2e: als er wel een resulterende kracht op een voorwerp werkt,
versnelt het met een versnelling die recht evenredig is met de
⃗
F res =m·⃗a
kracht en omgekeerd evenredig met de massa van dat voorwerp.
3e: als voorwerp A op voorwerp B een kracht uitoefent, oefent B op
A een even grote, tegengestelde gerichte kracht uit. ⃗
F AB=−⃗
F BA
Bij krachtenanalyses splits je het systeem als geheel op in
deelsystemen en bekijk je de krachten per afzonderlijk deelsysteem.
De 3e wet van Newton heet ook de wisselwerkingswet: een kracht is
nooit alleen, maar komt altijd in paren voor. Deze twee krachten heffen
elkaar niet op omdat ze op een ander voorwerp werken.
Het gewicht of de gewichtskracht is de kracht die een voorwerp op zijn
omgeving uitoefent. Hij vormt vaak een krachtenpaar met de
normaalkracht op het voorwerp.
Formules, wetten en modellen
Natuurkundige wetten zoals de wetten van Newton gelden altijd: ze
zijn universeel (altijd, overal en op elke schaal).
Een natuurwet is een (nog) niet weerlegde hypothese over de werking
van de natuur, maar waarvoor wel een experiment ter falsificatie is te
bedenken.
Formules kunnen soms alleen van toepassing zijn in een bepaalde
situatie: het is van belang te weten wanneer en onder welke
omstandigheden ze geldig zijn.
Energetica (energieleer)
De wet van behoud van energie zegt: bij alle gebeurtenissen in de
natuur is de totale hoeveelheid energie vóór de gebeurtenis gelijk aan
de totale hoeveelheid energie na de gebeurtenis. Etot,voor = Etot,na
Het is daarbij van belang alle energiesoorten die bij de gebeurtenis
Σ E ¿=Σ Euit
een rol spelen (bij energie-omzetting of -overdracht) mee te nemen.
Dat geldt dus ook voor de ontstane warmte (die vaak als ‘verloren’
energie wordt beschouwd) en voor de massa (die bij specifieke
© Noordhoff Uitgevers bv editie 5.1 Overal Natuurkunde, 6 vwo, Hoofdstuk 14, Mechanica in samenhang Pagina 1 van 3
6 vwo, hoofdstuk 14
Mechanica in samenhang
14 Mechanica in samenhang
Samenhang tussen bewegingsgrootheden
De snelheid is de afgeleide van de plaats. De steilheid van een (x,t)- v=x ' (t)
diagram stelt de (momentane) snelheid voor.
De versnelling is de afgeleide van de snelheid. De steilheid van een a=v '( t)
(v,t)-diagram stelt de (momentane) versnelling voor.
De verplaatsing komt overeen met de oppervlakte onder een
(v,t)-grafiek.
De snelheidsverandering komt overeen met de oppervlakte onder een
(a,t)-grafiek.
Voor eenvoudige bewegingen (stilstand, eenparige, eenparig
versnelde beweging en harmonische trilling) kun je de plaats, snelheid
en versnelling in functies van de tijd vastleggen.
Met een coördinatentransformatie kun je proberen een niet-rechtlijnige
grafiek als een rechte lijn door de oorsprong weer te geven.
Dynamica (krachtenleer)
De wetten van Newton luiden:
1e: als de resulterende kracht op een voorwerp gelijk is aan 0 (als
Fres = 0 Δv = 0
er geen kracht werkt of als de krachten elkaar vectorieel opheffen),
dan verandert de snelheid van dat voorwerp niet (het staat stil of
beweegt eenparig rechtlijnig) en omgekeerd.
2e: als er wel een resulterende kracht op een voorwerp werkt,
versnelt het met een versnelling die recht evenredig is met de
⃗
F res =m·⃗a
kracht en omgekeerd evenredig met de massa van dat voorwerp.
3e: als voorwerp A op voorwerp B een kracht uitoefent, oefent B op
A een even grote, tegengestelde gerichte kracht uit. ⃗
F AB=−⃗
F BA
Bij krachtenanalyses splits je het systeem als geheel op in
deelsystemen en bekijk je de krachten per afzonderlijk deelsysteem.
De 3e wet van Newton heet ook de wisselwerkingswet: een kracht is
nooit alleen, maar komt altijd in paren voor. Deze twee krachten heffen
elkaar niet op omdat ze op een ander voorwerp werken.
Het gewicht of de gewichtskracht is de kracht die een voorwerp op zijn
omgeving uitoefent. Hij vormt vaak een krachtenpaar met de
normaalkracht op het voorwerp.
Formules, wetten en modellen
Natuurkundige wetten zoals de wetten van Newton gelden altijd: ze
zijn universeel (altijd, overal en op elke schaal).
Een natuurwet is een (nog) niet weerlegde hypothese over de werking
van de natuur, maar waarvoor wel een experiment ter falsificatie is te
bedenken.
Formules kunnen soms alleen van toepassing zijn in een bepaalde
situatie: het is van belang te weten wanneer en onder welke
omstandigheden ze geldig zijn.
Energetica (energieleer)
De wet van behoud van energie zegt: bij alle gebeurtenissen in de
natuur is de totale hoeveelheid energie vóór de gebeurtenis gelijk aan
de totale hoeveelheid energie na de gebeurtenis. Etot,voor = Etot,na
Het is daarbij van belang alle energiesoorten die bij de gebeurtenis
Σ E ¿=Σ Euit
een rol spelen (bij energie-omzetting of -overdracht) mee te nemen.
Dat geldt dus ook voor de ontstane warmte (die vaak als ‘verloren’
energie wordt beschouwd) en voor de massa (die bij specifieke
© Noordhoff Uitgevers bv editie 5.1 Overal Natuurkunde, 6 vwo, Hoofdstuk 14, Mechanica in samenhang Pagina 1 van 3
