Week 1
Inleiding: wat is een publiek vraagstuk?
Praktische en inhoudelijke uitleg Perspectieven.
Samenvatting wat er binnen B&O allemaal gebeurt.
Verschillende perspectieven om publieke vraagstukken te analyseren:
Casus is de stikstofproblematiek.
- Multilevel governence: beleid en besluiten wordt gemaakt en genomen op
verschillende niveaus die met elkaar samenhangen.
Terug te zien in de stikstof discussie:
Door EU-richtlijnen worden natuurgebieden beschermd nationale beleidsagenda
wordt hier op aangepast: er mag niet gebouwd worden rondom natuurgebieden
(want mag hier geen extra stikstof uitgestoten worden).
Dit heeft als gevolg dat landbouwbeleid wordt veranderd en de bouwsector in
problemen komt.
Kwestie van governance: niet alleen de overheid heeft de touwtjes in handen.
Burgers kunnen ook naar de rechter stappen en een bepaalde uitspraak afdwingen >
kan ook verstrekkende gevolgen hebben voor beleidsagenda/besluiten.
- Organisatiecultuur: hoe kan diversiteit binnen organisaties worden gewaarborgd/tot
stand gebracht. In stikstofverhaal kan je kijken naar belangenorganisaties die met de
beleidsformulering te maken hebben. Landbouwcollectief (verzamelnaam van alle
landbouwers in Nederland) zitten aan tafel met nationale beleidsmakers als er
gesproken wordt over stikstof.
Er bestaan verschillende belanggroepen en daar kan wrijving tussen ontstaan.
Afhankelijk van wat jij vindt dat cultuur is worden die belanggroepen gedefinieerd.
Je kan het cultuurbesef hebben van: landbouwcollectief gaat heel homogeen hebben
over dé boeren, en deze boeren zijn heel radicaal, omdat er een groep binnen dit
landbouwcollectief radicaal is.
Maar je kan ook een ander cultuurbesef hebben: landbouwcollectief is een
heterogene groep, sommige landbouwers willen meer inzetten op duurzaamheid en
dergelijke en willen daarom meegaan in stikstof verhaal.
- Strategic humanresource management: minst toepasbaar op stikstofverhaal. Je zou
wel kunnen zeggen dat als het blijkt dat er veel landbouwers niet meer zelfstandig
hun boerenbedrijf verder kunnen doorzetten, dan komen zij op de arbeidersmarkt.
Zij moeten omgeschoold worden. Hoe gaan we dat doen? Zorgen we ervoor dat zij de
publieke sector in gaan? En op welke manier kunnen wij hen dan belonen volgens de
lessen die wij geleerd hebben volgens Human Resource Management in de publieke
sector?
- Public management perspectief: Waar multilevelgovernence gaat over
beleidsformulering en besluitvorming, gaat public management meer over hoe je het
, moet uitvoeren. Het beleid is besloten en dit moet geïmplementeerd en uitgevoerd
worden, wie gaat dat doen (praktisch)? Er gaat veel aandacht naar
netwerksamenwerking. Ook in uitvoering zie je dat de overheid het niet meer alleen
aan kan. Niet enkel overheidsorganisaties die zich bezighouden met
stikstofproblematiek, ook andere partijen zitten aan de tafel. Om zo’n netwerk van
overheidsorganisaties/private individuen/bedrijfssector/milieuorganisaties te
bekijken, zou je op regionaal niveau moeten kijken >
Flevoland: binnen deze provincie hebben we een natuurgebied, hier zit een heel
ambitieuze gemeente in de buurt die ook een bedrijventerrein wil aanleggen. Hoe
gaan zij dat praktisch doen: met wie gaan zij samenwerken om ervoor te zorgen dat
die bedrijven er komen, maar dat dit wel kan binnen de beperkingen van het stikstof
verhaal? Kan je op de manier van publiek management bekijken.
Wij zullen in deze cursus kijken naar hoe je publiek management
perspectief/specifieke netwerk kan gebruiken om het schuldenvraagstuk te
analyseren.
- Communicatieperspectief: dit wordt erg praktisch gehouden in deze cursus. Gaan op
zoek naar frames: welke frames worden er gebruikt om uit te leggen aan de
bevolking dat je tussen bepaalde uren op de dag maar 100 km/u mag rijden op de
Nederlandse snelwegen. Welke frames gebruik je om een ‘we are all-in this together’
gevoel te krijgen.
Kennisclip 1,
Wicked problems en bestuurkundige paradgima’s
Zijn alle publieke vraagstukken wicked problems? Nee!
Het is wel goed om publieke vraagstukken vanuit het wicked problems model te bekijken.
Dat maakt duidelijk waarom we de cursus op deze manier hebben ontworpen, waarom we
die verschillende perspectieven nodig hebben (zoals communicatie, public management etc)
en waarom we het publieke waarde paradigma bekijken om deze cursus vorm te geven.
, 1. Wicked problems (door Head & Alford, 2015)
Definitie: complex, diversiteit van stakeholders & onzekerheid.
Sociaal pluralisme, diversiteit: stakeholders met verschillende belangen en waarden.
Institutionele complexiteit: netwerken van organisaties en multiple governance.
Wetenschappelijke onzekerheid: fragmentatie van kennis en gebrek eraan.
Uit leggen aan de hand van de stikstofproblematiek:
Stikstofuitspraak naar aanleiding van een groep urgenda die de Nederlandse overheid voor
de rechtbank had gedaagd, omdat ze de EU-richtlijn van natura 2000 niet aanhielden: er
mochten namelijk geen bouwprojecten meer gebeuren dicht bij EU-natuurgebieden omdat
er te veel stikstof in de grond zat.
De bron van stikstof is vooral veehouderij, maar ook de bouwsector stoot stikstof uit.
Dit is dus een complex probleem verschillende dingen die het probleem (te veel stikstof)
veroorzaken, niet één gemakkelijke oplossing.
Ook de instellingen zijn complex je hebt een groep van burgers die dit heeft aangeklaagd
bij de rechterlijke macht, je hebt de EU (EU-richtlijn, samenwerkingsverband) en de
nationale overheid (moeten deze EU-richtlijn naleven).
Complexiteit (diversiteit) van stakeholders de boeren die protesteren, bouwsector die
protesteren, arto bestuurder, vertegenwoordigen verschillende stakeholders.
Wetenschappelijke onzekerheid fragmentatie van kennis en gebrek daaraan. Bij stikstof:
Het is niet helemaal zeker hoeveel elke sector precies bijdraagt aan dit probleem en hoe we
dit precies kunnen oplossen.
2. Wicked problem (door Heifetz, 1994)
Er zijn publieke vraagstukken die eerder tame problemen zijn:
Type 1: probleemdefinitie en mogelijke oplossing is helder.
, Publieke vraagstuk waarvoor meer onderzoek nodig is, onzekerheid is daar van tijdelijke
aard.
Type 2: probleemdefinitie helder; mogelijke oplossingen niet (onzekerheid is van
tijdelijke aard, meer onderzoek nodig).
Publieke vraagstukken, ook wel Wicked Problems (zoals door Heifetz gedefinieerd). Mensen
zijn het niet eens over wat het probleem is, mogelijke oplossing, meer onderzoek én
discussie nodig.
Type 3: probleemdefinitie en definitie mogelijke oplossingen zijn niet helder, meer
onderzoek en discussie noodzakelijk om verder te komen.
Aanpak tame versus wicked
Tame:
Je definieert het probleem verzamelt data over hoe het op te lossen formuleert een
plan je voert het uit probleem opgelost!
Wicked problem:
Iedere oplossing die je bedenkt brengt een ander facet van het probleem naar boven, omdat
het zo complex is. Of er is weer een andere stakeholder die het niet eens is met de
oplossing. Iedere oplossing werpt een nieuw probleem op, constant terug naar de
drawing board.
Oplossing voor wicked problem vergt meer dan een perspectief om naar te kijken
hiervoor gaan we terug naar eerste screenshot (hiervoor gebruiken we verschillende
perspectieven; communicatie, publiek management, SHRM, organisatie, multi level
governence).
3. Bestuurskundige paradigma (Bryson et al)
Inleiding: wat is een publiek vraagstuk?
Praktische en inhoudelijke uitleg Perspectieven.
Samenvatting wat er binnen B&O allemaal gebeurt.
Verschillende perspectieven om publieke vraagstukken te analyseren:
Casus is de stikstofproblematiek.
- Multilevel governence: beleid en besluiten wordt gemaakt en genomen op
verschillende niveaus die met elkaar samenhangen.
Terug te zien in de stikstof discussie:
Door EU-richtlijnen worden natuurgebieden beschermd nationale beleidsagenda
wordt hier op aangepast: er mag niet gebouwd worden rondom natuurgebieden
(want mag hier geen extra stikstof uitgestoten worden).
Dit heeft als gevolg dat landbouwbeleid wordt veranderd en de bouwsector in
problemen komt.
Kwestie van governance: niet alleen de overheid heeft de touwtjes in handen.
Burgers kunnen ook naar de rechter stappen en een bepaalde uitspraak afdwingen >
kan ook verstrekkende gevolgen hebben voor beleidsagenda/besluiten.
- Organisatiecultuur: hoe kan diversiteit binnen organisaties worden gewaarborgd/tot
stand gebracht. In stikstofverhaal kan je kijken naar belangenorganisaties die met de
beleidsformulering te maken hebben. Landbouwcollectief (verzamelnaam van alle
landbouwers in Nederland) zitten aan tafel met nationale beleidsmakers als er
gesproken wordt over stikstof.
Er bestaan verschillende belanggroepen en daar kan wrijving tussen ontstaan.
Afhankelijk van wat jij vindt dat cultuur is worden die belanggroepen gedefinieerd.
Je kan het cultuurbesef hebben van: landbouwcollectief gaat heel homogeen hebben
over dé boeren, en deze boeren zijn heel radicaal, omdat er een groep binnen dit
landbouwcollectief radicaal is.
Maar je kan ook een ander cultuurbesef hebben: landbouwcollectief is een
heterogene groep, sommige landbouwers willen meer inzetten op duurzaamheid en
dergelijke en willen daarom meegaan in stikstof verhaal.
- Strategic humanresource management: minst toepasbaar op stikstofverhaal. Je zou
wel kunnen zeggen dat als het blijkt dat er veel landbouwers niet meer zelfstandig
hun boerenbedrijf verder kunnen doorzetten, dan komen zij op de arbeidersmarkt.
Zij moeten omgeschoold worden. Hoe gaan we dat doen? Zorgen we ervoor dat zij de
publieke sector in gaan? En op welke manier kunnen wij hen dan belonen volgens de
lessen die wij geleerd hebben volgens Human Resource Management in de publieke
sector?
- Public management perspectief: Waar multilevelgovernence gaat over
beleidsformulering en besluitvorming, gaat public management meer over hoe je het
, moet uitvoeren. Het beleid is besloten en dit moet geïmplementeerd en uitgevoerd
worden, wie gaat dat doen (praktisch)? Er gaat veel aandacht naar
netwerksamenwerking. Ook in uitvoering zie je dat de overheid het niet meer alleen
aan kan. Niet enkel overheidsorganisaties die zich bezighouden met
stikstofproblematiek, ook andere partijen zitten aan de tafel. Om zo’n netwerk van
overheidsorganisaties/private individuen/bedrijfssector/milieuorganisaties te
bekijken, zou je op regionaal niveau moeten kijken >
Flevoland: binnen deze provincie hebben we een natuurgebied, hier zit een heel
ambitieuze gemeente in de buurt die ook een bedrijventerrein wil aanleggen. Hoe
gaan zij dat praktisch doen: met wie gaan zij samenwerken om ervoor te zorgen dat
die bedrijven er komen, maar dat dit wel kan binnen de beperkingen van het stikstof
verhaal? Kan je op de manier van publiek management bekijken.
Wij zullen in deze cursus kijken naar hoe je publiek management
perspectief/specifieke netwerk kan gebruiken om het schuldenvraagstuk te
analyseren.
- Communicatieperspectief: dit wordt erg praktisch gehouden in deze cursus. Gaan op
zoek naar frames: welke frames worden er gebruikt om uit te leggen aan de
bevolking dat je tussen bepaalde uren op de dag maar 100 km/u mag rijden op de
Nederlandse snelwegen. Welke frames gebruik je om een ‘we are all-in this together’
gevoel te krijgen.
Kennisclip 1,
Wicked problems en bestuurkundige paradgima’s
Zijn alle publieke vraagstukken wicked problems? Nee!
Het is wel goed om publieke vraagstukken vanuit het wicked problems model te bekijken.
Dat maakt duidelijk waarom we de cursus op deze manier hebben ontworpen, waarom we
die verschillende perspectieven nodig hebben (zoals communicatie, public management etc)
en waarom we het publieke waarde paradigma bekijken om deze cursus vorm te geven.
, 1. Wicked problems (door Head & Alford, 2015)
Definitie: complex, diversiteit van stakeholders & onzekerheid.
Sociaal pluralisme, diversiteit: stakeholders met verschillende belangen en waarden.
Institutionele complexiteit: netwerken van organisaties en multiple governance.
Wetenschappelijke onzekerheid: fragmentatie van kennis en gebrek eraan.
Uit leggen aan de hand van de stikstofproblematiek:
Stikstofuitspraak naar aanleiding van een groep urgenda die de Nederlandse overheid voor
de rechtbank had gedaagd, omdat ze de EU-richtlijn van natura 2000 niet aanhielden: er
mochten namelijk geen bouwprojecten meer gebeuren dicht bij EU-natuurgebieden omdat
er te veel stikstof in de grond zat.
De bron van stikstof is vooral veehouderij, maar ook de bouwsector stoot stikstof uit.
Dit is dus een complex probleem verschillende dingen die het probleem (te veel stikstof)
veroorzaken, niet één gemakkelijke oplossing.
Ook de instellingen zijn complex je hebt een groep van burgers die dit heeft aangeklaagd
bij de rechterlijke macht, je hebt de EU (EU-richtlijn, samenwerkingsverband) en de
nationale overheid (moeten deze EU-richtlijn naleven).
Complexiteit (diversiteit) van stakeholders de boeren die protesteren, bouwsector die
protesteren, arto bestuurder, vertegenwoordigen verschillende stakeholders.
Wetenschappelijke onzekerheid fragmentatie van kennis en gebrek daaraan. Bij stikstof:
Het is niet helemaal zeker hoeveel elke sector precies bijdraagt aan dit probleem en hoe we
dit precies kunnen oplossen.
2. Wicked problem (door Heifetz, 1994)
Er zijn publieke vraagstukken die eerder tame problemen zijn:
Type 1: probleemdefinitie en mogelijke oplossing is helder.
, Publieke vraagstuk waarvoor meer onderzoek nodig is, onzekerheid is daar van tijdelijke
aard.
Type 2: probleemdefinitie helder; mogelijke oplossingen niet (onzekerheid is van
tijdelijke aard, meer onderzoek nodig).
Publieke vraagstukken, ook wel Wicked Problems (zoals door Heifetz gedefinieerd). Mensen
zijn het niet eens over wat het probleem is, mogelijke oplossing, meer onderzoek én
discussie nodig.
Type 3: probleemdefinitie en definitie mogelijke oplossingen zijn niet helder, meer
onderzoek en discussie noodzakelijk om verder te komen.
Aanpak tame versus wicked
Tame:
Je definieert het probleem verzamelt data over hoe het op te lossen formuleert een
plan je voert het uit probleem opgelost!
Wicked problem:
Iedere oplossing die je bedenkt brengt een ander facet van het probleem naar boven, omdat
het zo complex is. Of er is weer een andere stakeholder die het niet eens is met de
oplossing. Iedere oplossing werpt een nieuw probleem op, constant terug naar de
drawing board.
Oplossing voor wicked problem vergt meer dan een perspectief om naar te kijken
hiervoor gaan we terug naar eerste screenshot (hiervoor gebruiken we verschillende
perspectieven; communicatie, publiek management, SHRM, organisatie, multi level
governence).
3. Bestuurskundige paradigma (Bryson et al)
