Samenvatting Hoofdstuk 1 Ondernemingsrecht

Hoofdstuk 1 inleiding ondernemingsrecht

Beroep, bedrijf en onderneming:
Een beroep is iedere maatschappelijke werkkring waarmee de desbetreffende persoon inkomen
verwerft. Een beroepsbeoefenaar heeft dus een vaste werkkring en verricht met zekere regelmaat
tegen betaling bepaalde werkzaamheden.

Iemand die een bedrijf uitoefent, treedt zelfstandig, regelmatig en openlijk in een zekere kwaliteit
op. Een bedrijf is gericht op het maken van winst. De beroepsbeoefenaar moet aan de volgende
‘eisen’ voldoen:
 Zelfstandig optreden, dat wil zeggen niet in dienst van een ander
 Hij moet regelmatig als zodanig optreden (hiermee vallen freelancers uit de boot)
 Openlijk in een zekere kwaliteit optreden, het moet voor eenieder duidelijk zijn dat men een
bedrijf heeft in een zekere kwaliteit.

Een onderneming bestaat uit een of meer bedrijven. Onderneming is dus een verzamelbegrip voor
een aantal bedrijven dat naar buiten toe in een bepaalde juridische vorm als eenheid optreedt.

Bij deze drie kan je ook nog een vrije beroepsbeoefenaar onderscheiden. Men vindt dat de
zogenoemde vrije beroepsbeoefenaar geen bedrijf hebben. Zo hoeven zij zich niet als ondernemer te
laten inschrijven in het handelsregister, tenzij zij hun werk in de vorm van bijvoorbeeld een bv
uitoefenen (art. 4 Hrgw).

Handelsnaam:
Een handelsnaam is de naam waaronder een onderneming wordt gedreven (art. 1 HNW). Het recht
op een handelsnaam ontstaat door het gebruik van de naam. De ondernemer die de desbetreffende
handelsnaam het eerste gebruikt, heeft dus het recht op deze handelsnaam.
Het recht op handelsnaam is een vermogensrecht, omdat het overdraagbaar is. Zowel de overgang
onder algemene titel als de overdracht van het recht op handelsnaam kan alleen maar plaatsvinden
samen met de onderneming (art. 2 HNW). Dit betekend dat het recht op handelsnaam nooit los van
de onderneming kan overgaan.

Verbodsbepaling:
De Handelsnaamwet formuleert een aantal verbodsbepalingen (art. 3 t/m 5b HNW). Deze zijn als
volgt samengevat, het is verboden een handelsnaam te voeren:
 Die in strijd met de waarheid aanduidt dat de onderneming aan een ander toebehoort (art. 3
HNW)
 Die een verkeerde indruk geeft omtrent de rechtsvorm waarin de onderneming wordt
uitgeoefend (art. 4 HNW)
 Die eerder reeds rechtmatig door een ander wordt gevoerd (art. 5 HNW)
 Die in strijd komt met het merk van een andere onderneming (art. 5a HNW)
 Die een onjuiste indruk geeft van de onder die naam gedreven onderneming (art. 5b HNW);
bijvoorbeeld de suggestie dat de onderneming een buitenlands bedrijf is.

Handelsnaam en merk kunnen in elkaar overlopen, een bedrijf kan eenzelfde woord als handelsnaam
en als merk gebruiken. Het recht van merk dient ter onderscheiding van de waren van een
onderneming van die van anderen. Als individueel merk worden beschouwd de benamingen,
tekeningen, afdrukken, stempels, letter cijfers, vormen van waren of van verpakkingen en alle andere
tekens die dienen om de waren van een onderneming te onderscheiden (art. 2.1 Benelux-verdrag
inzake tekeningen en modellen).

, Rechtsbescherming:
Wat kun je doen als iemand een onjuiste handelsnaam voert?
De ondernemer zelf kan een civiele actie instellen. Hij heeft dan de keuze uit twee mogelijkheden:
 Een actie ondernemen uit onrechtmatige daad (art. 6:162 BW)
 Zich bij verzoekschrift tot de kantonrechter wenden (art. 6 lid 1 HNW)

Ad. 1 actie uit onrechtmatige daad
De ondernemer die zich benadeelt voelt, omdat zijn concurrent een handelsnaam voert die met de
zijne overeenkomt of die om andere redenen ontoelaatbaar is, kan een verbodsactie instellen op
grond van onrechtmatige daad, al dan niet in combinatie met een eis tot schadevergoeding.

Ad. 2 verzoekschrift tot kantonrechter
De belanghebbende kan zich ook tot de kantonrechter richten met het verzoek degene die de
verboden handelsnaam voert, te veroordelen daarin zodanige door de rechter te bepalen wijzigingen
aan te brengen, dat de gestelde onrechtmatigheid wordt opgeheven, met veroordeling tevens van de
wederpartij tot een dwangsom in het geval van overtreding van het bevel van de rechter (art. 6 lid 1
HNW).

Het verzoek tot wijziging van de handelsnaam kan ook op initiatief van de Kamers van Koophandel
worden gedaan (art. 6a HNW).

Omdat op het voeren van een door de wet verboden handelsnaam een strafsanctie staat, kan het
Openbaar Ministerie tot strafvervolging overgaan (art. 7 HNW).

Verplichting van een ondernemer:
Er is een drietal verplichtingen waaraan een ondernemer moet voldoen, te weten:
 Publicatieplicht;
 Plicht om administratie te voeren;
 Plicht een ondernemingsraad in te stellen.

Publicatieplicht:
De publicatieplicht houdt in:
 Inschrijving in het handelsregister;
 Mededeling in de Nederlandse Staatscourant.

Inschrijving in het handelsregister:
In art. 5 Hrgw kan je terugvinden welke ondernemingen in het handelsregister moeten worden
ingeschreven. Buiten de opsomming die terug te vinden in art. 5 Hrgw moeten in het handelsregister
de volgende rechtspersonen die volgens hun statuten hun zetel in Nederland hebben worden
ingeschreven, deze opsomming is terug te vinden in art. 6 lid 1 Hrgw.
Een vereniging met beperkte rechtsbevoegdheid kan worden ingeschreven (art. 6 lid 2 Hrgw)

Het handelsregister wordt gehouden bij de Kamers van Koophandel en Fabrieken (art. 3 Hrgw). De
onderneming of rechtspersoon moet op al haar briefpapier, facturen en dergelijke vermelden waar
zij in het handelsregister is geregistreerd en onder welk nummer (art. 27 lid 1 Hrgw)

De plicht om de onderneming in het handelsregister in te laten schrijven, rust op degene aan wie de
onderneming toebehoort. Als het de inschrijving van een rechtspersoon betreft, moet het bestuur
zorgdragen voor de inschrijving (art. 18 lid 1 Hrgw). De onderneming moet binnen een week voor of
na de vestiging worden ingeschreven. Vestiging heeft plaats als de bedrijfsuitoefening is begonnen
(art. 20 Hrgw). In het Handelsregisterwet wordt aangegeven welke gegevens opgenomen worden
(art. 9 t/m 14 Hrgw). Rechtspersonen moeten daarnaast ook nog bepaalde stukken, zoals hun akte