Begrippenlijst ontwikkelingspsychologie
Probleem 1: prenatale ontwikkeling/celdeling
Ovum: de vrouwelijke reproductieve cel eitje = gameet
Sperma: de mannelijke reproductieve cel = gameet
Zygote: bevruchte eicel
Gene expression: het genetische materiaal gaat een rol spelen in de fysieke en
psychologische ontwikkeling van een organisme
DNA (deoxyribonucleic acid): de substantie waaruit genen bestaan; lang dubbelstrengs
moleculen die deel uit maken van de chromosomen; lang dubbelstrengs molecuul dat op een
gedraaide ladder lijkt; trapvormig molecuul dat genetische informatie in cellen opslaat en
deze tijdens de reproductie overdraagt; bestaat uit nucleotiden; moleculen zijn groot en
complex. Ze dragen de genetische code die de kenmerken van een levend wezen bepalen
Nucleotiden: verbindingen die bestaan uit een stikstofbase, een suiker en een fosfaatgroep
Chromosoom: drager van een deel van het erfelijk materiaal (DNA) van een organisme; 46
chromosomen, 23 paren in de celkern
Autosomes: 22 paren chromosomen
Seks chromosomes: 23ste paar chromosomen
Gameten (sex cells): de geslachtscellen van de moeder en de vader die een nieuwe cel
vormen tijdens de bevruchting (meiose)
Nucleus: celkern
Genoom: het geheel van alle genen van de chromosomen van een individu
Gen: een segment van DNA langs de lengte van het chromosoom; de basiseenheid van
genetische informatie; deel van het DNA dat op een bepaalde plaats van een chromosoom
ligt; duizenden, opgepropte genen vormen de chromosomen. De genen op elk chromosoom
functioneren als paren, met twee stukjes van elk gen die bij elkaar horen; een kort gedeelte
van DNA. Elk gen codeert voor een bepaald eiwit door de volgorde definiëren waarin
aminozuren aan elkaar moeten worden verbonden.
Locus: plek waar het gen op het chromosoom zit
Fenotype: de observeerbare en meetbare kenmerken van iemand zijn genen; het
waarneembare kenmerk, het kenmerk dat daadwerkelijk te zien is; de observeerbare
eigenschappen en karakteristieken van een individu
Genotype: de genen die iemand bezit in zijn lichaam, dus niet zichtbaar; de onderliggende
combinatie van genetische materiaal dat in een organisme aanwezig is (maar uiterlijk
onzichtbaar); de verzameling eigenschappen van het individu die zijn geërfd van de ouders
mRNA: moleculen die de genetische code in DNA overschrijven
Mitose: een bepaalde vorm van celdeling; DNA kan zichzelf dupliceren d.m.v. een proces;
soort celdeling dat nieuwe cellen vormt; het proces waarbij een cel met 46 chromosomen, de
chromosomen halveert, waardoor je dus 92 chromosomen hebt en vervolgens zich deelt
waardoor er twee cellen bestaan met hetzelfde aantal chromosomen: vorming van
lichaamscellen
Profase: in deze fase vindt de spiralisatie plaats. Hierdoor komen de afzonderlijke
chromosomen los van elkaar te liggen. Ze zitten nog wel aan elkaar vast. Aan het einde van
de fase verdwijnt het kernmembraan
Metafase: de chromosomen liggen nu in een vlak in het midden van de cel (equatoriaal
vlak). Er wordt een spoelfiguur van trek- en steundraden gevormd. Deze zijn verbonden aan
de centromeren (Deze verbinden 2 chromatiden aan elkaar)
Anafase: de 2 chromatiden laten los van elkaar en worden door de trekdraden uit elkaar
getrokken naar tegenovergestelde kanten van de cel
Telofase: de draden verdwijnen en er ontstaat een membraam om elke set chromosomen
heen, waardoor in de cel 2 celkernen ontstaan. Het celmembraan verdeelt de cel in tweeën
(cytokinese). Er zijn nu 2 dochtercellen ontstaan
1
Probleem 1: prenatale ontwikkeling/celdeling
Ovum: de vrouwelijke reproductieve cel eitje = gameet
Sperma: de mannelijke reproductieve cel = gameet
Zygote: bevruchte eicel
Gene expression: het genetische materiaal gaat een rol spelen in de fysieke en
psychologische ontwikkeling van een organisme
DNA (deoxyribonucleic acid): de substantie waaruit genen bestaan; lang dubbelstrengs
moleculen die deel uit maken van de chromosomen; lang dubbelstrengs molecuul dat op een
gedraaide ladder lijkt; trapvormig molecuul dat genetische informatie in cellen opslaat en
deze tijdens de reproductie overdraagt; bestaat uit nucleotiden; moleculen zijn groot en
complex. Ze dragen de genetische code die de kenmerken van een levend wezen bepalen
Nucleotiden: verbindingen die bestaan uit een stikstofbase, een suiker en een fosfaatgroep
Chromosoom: drager van een deel van het erfelijk materiaal (DNA) van een organisme; 46
chromosomen, 23 paren in de celkern
Autosomes: 22 paren chromosomen
Seks chromosomes: 23ste paar chromosomen
Gameten (sex cells): de geslachtscellen van de moeder en de vader die een nieuwe cel
vormen tijdens de bevruchting (meiose)
Nucleus: celkern
Genoom: het geheel van alle genen van de chromosomen van een individu
Gen: een segment van DNA langs de lengte van het chromosoom; de basiseenheid van
genetische informatie; deel van het DNA dat op een bepaalde plaats van een chromosoom
ligt; duizenden, opgepropte genen vormen de chromosomen. De genen op elk chromosoom
functioneren als paren, met twee stukjes van elk gen die bij elkaar horen; een kort gedeelte
van DNA. Elk gen codeert voor een bepaald eiwit door de volgorde definiëren waarin
aminozuren aan elkaar moeten worden verbonden.
Locus: plek waar het gen op het chromosoom zit
Fenotype: de observeerbare en meetbare kenmerken van iemand zijn genen; het
waarneembare kenmerk, het kenmerk dat daadwerkelijk te zien is; de observeerbare
eigenschappen en karakteristieken van een individu
Genotype: de genen die iemand bezit in zijn lichaam, dus niet zichtbaar; de onderliggende
combinatie van genetische materiaal dat in een organisme aanwezig is (maar uiterlijk
onzichtbaar); de verzameling eigenschappen van het individu die zijn geërfd van de ouders
mRNA: moleculen die de genetische code in DNA overschrijven
Mitose: een bepaalde vorm van celdeling; DNA kan zichzelf dupliceren d.m.v. een proces;
soort celdeling dat nieuwe cellen vormt; het proces waarbij een cel met 46 chromosomen, de
chromosomen halveert, waardoor je dus 92 chromosomen hebt en vervolgens zich deelt
waardoor er twee cellen bestaan met hetzelfde aantal chromosomen: vorming van
lichaamscellen
Profase: in deze fase vindt de spiralisatie plaats. Hierdoor komen de afzonderlijke
chromosomen los van elkaar te liggen. Ze zitten nog wel aan elkaar vast. Aan het einde van
de fase verdwijnt het kernmembraan
Metafase: de chromosomen liggen nu in een vlak in het midden van de cel (equatoriaal
vlak). Er wordt een spoelfiguur van trek- en steundraden gevormd. Deze zijn verbonden aan
de centromeren (Deze verbinden 2 chromatiden aan elkaar)
Anafase: de 2 chromatiden laten los van elkaar en worden door de trekdraden uit elkaar
getrokken naar tegenovergestelde kanten van de cel
Telofase: de draden verdwijnen en er ontstaat een membraam om elke set chromosomen
heen, waardoor in de cel 2 celkernen ontstaan. Het celmembraan verdeelt de cel in tweeën
(cytokinese). Er zijn nu 2 dochtercellen ontstaan
1
