VOORTPLANTINGSFYSIOLOGIE
Gametogenese
SPERMATOGENESIS OOGENESIS
Meiosis I
Meiosis II
4 func�onele spermatozoa 1 van de 4 dochter cellen func�onele
oocyt
,HET VOORTPLANTINGSSTELSEL EN NEURO ENDOCRINOLOGIE
HET VOORTPLANTINGSSTELSEL
Functies: (voortplantingsstesel)
(1) eicel Ovariële cyclus
(2) bevruchting ( syngamie)
(3) innesteling in Baarmoeder Endometrium cyclus
(4) voorzien voeding tijdens zwangerschap Placenta
(=moederkoek)
(5) voorzien voeding na zwangerschap Lactatie
DE MENSTRUELE CYCLUS
Ongeveer 400 cycli tot aan de menopauze! Elke cyclus is een voorbereiding op een mogelijke zwangerschap.
(1) Ovariële cyclus
a. Ontwikkeling van follikels om eicel vrij te zetten bij ovulatie
b. Speelt zich af in de eierstokken
i. Medulla (merg) : binnenste laag rijk aan bloevaten
ii. Cortex (schors) : buitenste laag met follikels in verschillende stadia van ontwikkeling
(2) Endometrium cyclus
a. Voorbereiding baarmoeder op mogelijke implantatie van een bevruchte eicel
b. Cycli van opbouw en afbraak
Onderbreking menstruele cyclus door zwangerschap of door anticonceptiepil
Hypothalamus Pituitary 1 Gonadal
Eierstok Testis
Geslachtshormonen:
-Steroïde hormonen 2
Oestrogeen, progesterone, testosterone
- Peptide hormonen
Activine, inhibine
1
Hypofyse
2
Afgeleid van cholesterol
, NEURO-ENDOCRINOLOGIE
Lactotrope cellen ARC = nucleus arcuatus
Prolactin POA = nucleus praeopticus
ME = eminentia mediana
GnRH-neuron
Gonadotrope cellen (5-15% van aP cellen) Gonadotropine
Follikel stimulerend hormoon (FSH) Release
Luteïniserend hormoon (LH) Hormone
POA GnRH gonadotropines worden vrijgezet gaan naar ME (soort opslagplaats) ME is goed
doorbloed, daardoor kunnen hormonen makkelijk terechtkomen in de bloedbaan
! Kiss-factor is verantwoordelijk
voor de frequente vrij zetting van
GnRH en gonadotropines
‘CANDY NEURON’ KDNY-NEURON
• Kisspeptine
• Dynorphine
• Neurokinine B (NKB)
MUTATIES:
, • LOF Mutatie GPR54 :
• GOF mutatie KISS/GPR54 :
• LOF NKB/NK3R :
GONADOTROPE CELLEN IN AP
• Zelfde alfa keten
• Verschillende bèta keten
Bepaald door frequentie van GnRH vrijzetting
o Hoge frequentie: LH
o Lage frequentie: FSH
DE NIET ZWANGERE VROUW
DE OVARIËLE CYCLUS
Follikel:
• Eicel (oocyt) omgeven door cellagen
• Folliculogenese 3
• Aantal follikels bepaalt de vruchtbare jaren van een vrouw
• Atresie 4
FOILLICULOGENESE
3
Rijping van de follikel in de eierstok
4
Standaard instelling van follikels (afsterven)
Gametogenese
SPERMATOGENESIS OOGENESIS
Meiosis I
Meiosis II
4 func�onele spermatozoa 1 van de 4 dochter cellen func�onele
oocyt
,HET VOORTPLANTINGSSTELSEL EN NEURO ENDOCRINOLOGIE
HET VOORTPLANTINGSSTELSEL
Functies: (voortplantingsstesel)
(1) eicel Ovariële cyclus
(2) bevruchting ( syngamie)
(3) innesteling in Baarmoeder Endometrium cyclus
(4) voorzien voeding tijdens zwangerschap Placenta
(=moederkoek)
(5) voorzien voeding na zwangerschap Lactatie
DE MENSTRUELE CYCLUS
Ongeveer 400 cycli tot aan de menopauze! Elke cyclus is een voorbereiding op een mogelijke zwangerschap.
(1) Ovariële cyclus
a. Ontwikkeling van follikels om eicel vrij te zetten bij ovulatie
b. Speelt zich af in de eierstokken
i. Medulla (merg) : binnenste laag rijk aan bloevaten
ii. Cortex (schors) : buitenste laag met follikels in verschillende stadia van ontwikkeling
(2) Endometrium cyclus
a. Voorbereiding baarmoeder op mogelijke implantatie van een bevruchte eicel
b. Cycli van opbouw en afbraak
Onderbreking menstruele cyclus door zwangerschap of door anticonceptiepil
Hypothalamus Pituitary 1 Gonadal
Eierstok Testis
Geslachtshormonen:
-Steroïde hormonen 2
Oestrogeen, progesterone, testosterone
- Peptide hormonen
Activine, inhibine
1
Hypofyse
2
Afgeleid van cholesterol
, NEURO-ENDOCRINOLOGIE
Lactotrope cellen ARC = nucleus arcuatus
Prolactin POA = nucleus praeopticus
ME = eminentia mediana
GnRH-neuron
Gonadotrope cellen (5-15% van aP cellen) Gonadotropine
Follikel stimulerend hormoon (FSH) Release
Luteïniserend hormoon (LH) Hormone
POA GnRH gonadotropines worden vrijgezet gaan naar ME (soort opslagplaats) ME is goed
doorbloed, daardoor kunnen hormonen makkelijk terechtkomen in de bloedbaan
! Kiss-factor is verantwoordelijk
voor de frequente vrij zetting van
GnRH en gonadotropines
‘CANDY NEURON’ KDNY-NEURON
• Kisspeptine
• Dynorphine
• Neurokinine B (NKB)
MUTATIES:
, • LOF Mutatie GPR54 :
• GOF mutatie KISS/GPR54 :
• LOF NKB/NK3R :
GONADOTROPE CELLEN IN AP
• Zelfde alfa keten
• Verschillende bèta keten
Bepaald door frequentie van GnRH vrijzetting
o Hoge frequentie: LH
o Lage frequentie: FSH
DE NIET ZWANGERE VROUW
DE OVARIËLE CYCLUS
Follikel:
• Eicel (oocyt) omgeven door cellagen
• Folliculogenese 3
• Aantal follikels bepaalt de vruchtbare jaren van een vrouw
• Atresie 4
FOILLICULOGENESE
3
Rijping van de follikel in de eierstok
4
Standaard instelling van follikels (afsterven)
