Samenvatting –
Werplekleren in de klas
1
Openboek
Inhoud
Hoofdstuk 1: Het beroep van de leraar .............................................................. 4
1.1 Inleiding ................................................................................................. 4
1.2 Lesgeven ................................................................................................ 4
1.3 Beroepscompetentie en basiscompetenties .......................................... 5
1.4 Visie op krachtig onderwijs .................................................................... 7
1.5 Motieven voor het lerarenberoep ......................................................... 7
Hoofdstuk 2: De structuur van het onderwijs in Vlaanderen .............................. 9
2.1 Algemene organisatie .......................................................................... 10
2.1.1 Vrijheid van onderwijs ................................................................... 10
2.1.2 Leerplicht voor alle kinderen van 6 – 18 jaar ................................. 12
2.1.3 Functie van het onderwijs .............................................................. 13
2.1.4 Kwaliteit van het Vlaamse onderwijs ............................................. 13
2.1.5 Begeleidende diensten .................................................................. 13
2.1.5.1 ..........................................Centra voor LeerlingenBegeleiding (CLB)
13
2.1.5.2 .................................. De pedagogische begeleidingsdiensten (PBD)
15
1
Samenvatting WPL 1 - PPe – BOKO 1 – academiejaar 2020 - 2021
, 2.2 Het basisonderwijs ............................................................................... 16
2.2.1 Kleuteronderwijs ........................................................................... 16
2.2.2 Lager onderwijs ............................................................................. 16
2.3 Secundair onderwijs............................................................................. 16
2.4 Gewoon onderwijs en buitengewoon onderwijs .................................. 17
2.4.1 Buitengewoon kleuteronderwijs .................................................... 17
2.4.2 Buitengewoon Lager onderwijs...................................................... 19
2.4.3 Buitengewoon Secundair onderwijs............................................... 19
2.4.4 Inclusief onderwijs en het M – decreet .......................................... 21
2.5 Hoger onderwijs................................................................................... 21
2.5.1 Hoger beroepsonderwijs................................................................ 21
2.5.2 Bachelor en master ........................................................................ 22
2.6 Levenslang leren .................................................................................. 23
2.6.1 Deeltijds kunstonderwijs (DKO) ..................................................... 23
2.6.2 Volwassenenonderwijs .................................................................. 23
Hoofdstuk 3: Didactiek als wetenschap ............................................................ 25
3.1. Inleiding ............................................................................................... 25
3.2. Algemene didactiek ............................................................................. 25
3.3. Vakdidactiek ........................................................................................... 25
3.4. Didactiek in het kleuteronderwijs........................................................... 26
Hoofdstuk 4: Het didactisch model .................................................................. 27
4.1 Mens – en maatschappijvisie ............................................................... 27
4.2 De beginsituatie ................................................................................... 28
4.2.1 Belang van de beginsituatie ........................................................... 28
4.2.2. De beginsituatie in kaart brengen .................................................. 29
4.3 Doelbewust en doelgericht werken ..................................................... 30
4.3.1 Het belang van doelbewust en doelgericht werken ....................... 30
4.3.3 Leerplandoelstelling....................................................................... 33
4.3.4 Kerndoelstellingen ......................................................................... 34
2
Samenvatting WPL 1 - PPe – BOKO 1 – academiejaar 2020 - 2021
, 4.3.5 Relatie tussen de eindtermen en ontwikkelingsdoelen, het leerplan,
het schoolwerkplan en de kerndoelstellingen ............................................ 34
4.3.6 Formuleren van kerndoelen........................................................... 35
4.4 Didactische principes ........................................................................... 37
4.4.1 Het motivatieprincipe .................................................................... 37
4.4.2 Het activiteitsprincipe .................................................................... 38
4.4.3 Het aanschouwelijkheidsprincipe .................................................. 39
4.4.4. Het differentiatieprincipe .............................................................. 40
4.4.5. Het integratieprincipe .................................................................... 40
4.4.6. Het herhalingsprincipe ................................................................... 40
4.4.7. Het beperkings- en geleidelijkheidsprincipe .................................. 41
4.6 Didactische werkvormen ..................................................................... 41
4.6.1 Inleiding ......................................................................................... 41
4.6.2. Spelen en spelend leren ................................................................. 42
4.6.3. Soorten didactische werkvormen .................................................. 43
4.6.3.1. ............................................................................. Instructievormen
43
4.6.3.2. Gespreksvormen ......................................................................... 43
4.6.3.3. Opdrachtvormen ........................................................................ 44
4.6.4. Bijzondere vdgh: vragen stellen aan kleuters ................................. 44
4.6.4.1. Soorten vragen ........................................................................... 44
4.6.4.2. Tips voor het formuleren van vragen .......................................... 45
4.6.4.3. Vraagtechniek ............................................................................. 45
4.6.4.4. Te vermijden vragen ................................................................... 45
Hoofdstuk 5: Keuzenhoeken uitwerken ........................................................... 46
5.1 De klasinrichting .................................................................................. 46
5.2 Het belang van keuzehoeken ............................................................... 47
5.3 Soorten keuzehoeken .......................................................................... 49
3
Samenvatting WPL 1 - PPe – BOKO 1 – academiejaar 2020 - 2021
, 5.4 Kwaliteitsvolle hoeken ......................................................................... 49
5.4.1 Hoekverrijking................................................................................ 50
5.5 Inrichting van de hoeken...................................................................... 50
5.6 Praktische tips ...................................................................................... 50
Hoofdstuk 6: Een activiteitvoorbereiding maken ............................................. 51
6.1 De oriënterende fase ........................................................................... 51
6.2 De schriftelijke voorbereiding .............................................................. 51
6.2.1 De instap ........................................................................................ 51
6.2.2 Het verloop of de uitwerking ......................................................... 51
6.2.3 Het slot .......................................................................................... 51
Hoofdstuk 1: Het beroep van de leraar
1.1Inleiding
҉ Grote verantwoordelijkheid
҉ Ouders
҉ Deel school, team
҉ Vorm geven aan onze maatschappij
1.2Lesgeven
҉ Vertrouwde beeld: vooraan in de klas staat en uitleg geeft
҉ Goede leraar
o Ieder zijn idee
o Uit onze schoolse ervaringen
҉ Taken
o Lesgeven
o Pedagogische omgang met de kinderen
▪ (Vertrouwens)relatie kind – leraar → openstellen leren
҉ Vakkundigheid vernieuwing → nieuwe inzichten
= permanente bijscholing en levenslang leren
o Methodes
o Vakinhouden
4
Samenvatting WPL 1 - PPe – BOKO 1 – academiejaar 2020 - 2021
Werplekleren in de klas
1
Openboek
Inhoud
Hoofdstuk 1: Het beroep van de leraar .............................................................. 4
1.1 Inleiding ................................................................................................. 4
1.2 Lesgeven ................................................................................................ 4
1.3 Beroepscompetentie en basiscompetenties .......................................... 5
1.4 Visie op krachtig onderwijs .................................................................... 7
1.5 Motieven voor het lerarenberoep ......................................................... 7
Hoofdstuk 2: De structuur van het onderwijs in Vlaanderen .............................. 9
2.1 Algemene organisatie .......................................................................... 10
2.1.1 Vrijheid van onderwijs ................................................................... 10
2.1.2 Leerplicht voor alle kinderen van 6 – 18 jaar ................................. 12
2.1.3 Functie van het onderwijs .............................................................. 13
2.1.4 Kwaliteit van het Vlaamse onderwijs ............................................. 13
2.1.5 Begeleidende diensten .................................................................. 13
2.1.5.1 ..........................................Centra voor LeerlingenBegeleiding (CLB)
13
2.1.5.2 .................................. De pedagogische begeleidingsdiensten (PBD)
15
1
Samenvatting WPL 1 - PPe – BOKO 1 – academiejaar 2020 - 2021
, 2.2 Het basisonderwijs ............................................................................... 16
2.2.1 Kleuteronderwijs ........................................................................... 16
2.2.2 Lager onderwijs ............................................................................. 16
2.3 Secundair onderwijs............................................................................. 16
2.4 Gewoon onderwijs en buitengewoon onderwijs .................................. 17
2.4.1 Buitengewoon kleuteronderwijs .................................................... 17
2.4.2 Buitengewoon Lager onderwijs...................................................... 19
2.4.3 Buitengewoon Secundair onderwijs............................................... 19
2.4.4 Inclusief onderwijs en het M – decreet .......................................... 21
2.5 Hoger onderwijs................................................................................... 21
2.5.1 Hoger beroepsonderwijs................................................................ 21
2.5.2 Bachelor en master ........................................................................ 22
2.6 Levenslang leren .................................................................................. 23
2.6.1 Deeltijds kunstonderwijs (DKO) ..................................................... 23
2.6.2 Volwassenenonderwijs .................................................................. 23
Hoofdstuk 3: Didactiek als wetenschap ............................................................ 25
3.1. Inleiding ............................................................................................... 25
3.2. Algemene didactiek ............................................................................. 25
3.3. Vakdidactiek ........................................................................................... 25
3.4. Didactiek in het kleuteronderwijs........................................................... 26
Hoofdstuk 4: Het didactisch model .................................................................. 27
4.1 Mens – en maatschappijvisie ............................................................... 27
4.2 De beginsituatie ................................................................................... 28
4.2.1 Belang van de beginsituatie ........................................................... 28
4.2.2. De beginsituatie in kaart brengen .................................................. 29
4.3 Doelbewust en doelgericht werken ..................................................... 30
4.3.1 Het belang van doelbewust en doelgericht werken ....................... 30
4.3.3 Leerplandoelstelling....................................................................... 33
4.3.4 Kerndoelstellingen ......................................................................... 34
2
Samenvatting WPL 1 - PPe – BOKO 1 – academiejaar 2020 - 2021
, 4.3.5 Relatie tussen de eindtermen en ontwikkelingsdoelen, het leerplan,
het schoolwerkplan en de kerndoelstellingen ............................................ 34
4.3.6 Formuleren van kerndoelen........................................................... 35
4.4 Didactische principes ........................................................................... 37
4.4.1 Het motivatieprincipe .................................................................... 37
4.4.2 Het activiteitsprincipe .................................................................... 38
4.4.3 Het aanschouwelijkheidsprincipe .................................................. 39
4.4.4. Het differentiatieprincipe .............................................................. 40
4.4.5. Het integratieprincipe .................................................................... 40
4.4.6. Het herhalingsprincipe ................................................................... 40
4.4.7. Het beperkings- en geleidelijkheidsprincipe .................................. 41
4.6 Didactische werkvormen ..................................................................... 41
4.6.1 Inleiding ......................................................................................... 41
4.6.2. Spelen en spelend leren ................................................................. 42
4.6.3. Soorten didactische werkvormen .................................................. 43
4.6.3.1. ............................................................................. Instructievormen
43
4.6.3.2. Gespreksvormen ......................................................................... 43
4.6.3.3. Opdrachtvormen ........................................................................ 44
4.6.4. Bijzondere vdgh: vragen stellen aan kleuters ................................. 44
4.6.4.1. Soorten vragen ........................................................................... 44
4.6.4.2. Tips voor het formuleren van vragen .......................................... 45
4.6.4.3. Vraagtechniek ............................................................................. 45
4.6.4.4. Te vermijden vragen ................................................................... 45
Hoofdstuk 5: Keuzenhoeken uitwerken ........................................................... 46
5.1 De klasinrichting .................................................................................. 46
5.2 Het belang van keuzehoeken ............................................................... 47
5.3 Soorten keuzehoeken .......................................................................... 49
3
Samenvatting WPL 1 - PPe – BOKO 1 – academiejaar 2020 - 2021
, 5.4 Kwaliteitsvolle hoeken ......................................................................... 49
5.4.1 Hoekverrijking................................................................................ 50
5.5 Inrichting van de hoeken...................................................................... 50
5.6 Praktische tips ...................................................................................... 50
Hoofdstuk 6: Een activiteitvoorbereiding maken ............................................. 51
6.1 De oriënterende fase ........................................................................... 51
6.2 De schriftelijke voorbereiding .............................................................. 51
6.2.1 De instap ........................................................................................ 51
6.2.2 Het verloop of de uitwerking ......................................................... 51
6.2.3 Het slot .......................................................................................... 51
Hoofdstuk 1: Het beroep van de leraar
1.1Inleiding
҉ Grote verantwoordelijkheid
҉ Ouders
҉ Deel school, team
҉ Vorm geven aan onze maatschappij
1.2Lesgeven
҉ Vertrouwde beeld: vooraan in de klas staat en uitleg geeft
҉ Goede leraar
o Ieder zijn idee
o Uit onze schoolse ervaringen
҉ Taken
o Lesgeven
o Pedagogische omgang met de kinderen
▪ (Vertrouwens)relatie kind – leraar → openstellen leren
҉ Vakkundigheid vernieuwing → nieuwe inzichten
= permanente bijscholing en levenslang leren
o Methodes
o Vakinhouden
4
Samenvatting WPL 1 - PPe – BOKO 1 – academiejaar 2020 - 2021
