Lessenserie
Een zakelijke e-mail schrijven.
Datum: 02-04-2021
Hogeschool van Amsterdam
Faculteit Onderwijs en Opvoeding
Opleiding: 2de graads docent Nederlands
,Inhoud
Keuze lesmateriaal......................................................................................................... 3
Inhoud lessenserie.......................................................................................................... 3
Theoretische verantwoording didactische keuzes..........................................................4
Evaluatieverslag............................................................................................................. 6
Literatuurlijst.................................................................................................................. 7
Bijlage 1: Lesplannen..................................................................................................... 8
Lesplan 1..................................................................................................................... 8
Lesplan 2................................................................................................................... 12
Lesplan 3................................................................................................................... 16
Bijlage 4: Kopieën gebruikt lesmateriaal......................................................................20
Voorbeelden van een e-mail...................................................................................... 20
Beoordelingsformulier............................................................................................... 22
Schrijfplan................................................................................................................. 22
PowerPoints............................................................................................................... 23
Les 1....................................................................................................................... 24
Les 2....................................................................................................................... 24
Les 3....................................................................................................................... 25
2
, Keuze lesmateriaal
Voor deze lessenserie heb ik gekozen voor de methode van het SLO. Op onze school
werken we met de methode Nieuw Nederlands. Wat betreft het onderdeel schrijven
ben ik hier minder tevreden over. De leerlingen moeten vaak in één les hun tekst
geschreven hebben en dit vraagt veel van ze. Nu ik meer vakdidactische kennis heb
opgedaan wat betreft schrijven, snap ik beter waarom de leerlingen hier zoveel moeite
mee hebben. Schrijven is een complexe taalvaardigheid. Kellog (1996) wijst op het feit
dat het kortetermijngeheugen van jonge schrijvers van te beperkte capaciteit zou zijn
om alle informatie te verwerken.
Ik heb deze lessenserie aangepast naar drie lessen. Ik heb voor deze methode
gekozen, omdat er duidelijk constructive alignment in zit. Leerdoelen, leeractiviteiten
en toetsing zijn op elkaar afgestemd (Geerts & Van Karlingen, 2016). De methode
heeft een duidelijk opbouw en werkt via subdoelen naar het hoofddoel. Dit leerdoel is
duidelijk te meten. In eerste instantie doen de leerlingen dit zelf, maar ook ik kan
toetsen of de leerlingen het leerdoel behaald hebben. We doen dit aan de hand van
het beoordelingsformulier.
Wat ik erg goed vind aan deze methode, is dat er gebruik wordt gemaakt van
peerfeedback. Volgens Van den Berg & Rijlaarsdam (2003) leren leerlingen hun eigen
schrijfproduct beter te beoordelen en daardoor betere teksten te schrijven, omdat zij
beoordelingscriteria toepassen op schrijfproducten van medeleerlingen.
De leerlingen werken in deze lessenserie aan de schrijftaak correspondentie. Het doel
is om de leerlingen op 2F niveau te krijgen:
Kan e-mails schrijven en daarbij meningen uitdrukken. Kan met behulp van
standaardformuleringen eenvoudige zakelijke brieven produceren en schriftelijke
verzoeken opstellen.
Inhoud lessenserie
Deze lessenserie bestaat uit drie lessen. Juist het stapsgewijs toewerken naar het
schrijven van een zakelijke mail, is belangrijk voor deze doelgroep. Ze vinden schrijven
lastig en gaan vaak met de hakken in het zand als ze zomaar moeten beginnen. Dit
werkt niet motiverend. Zowel voor de leerlingen niet, maar ook niet voor mij. Nu
begrijp ik beter waarom dit zo is. Mijn lesmateriaal sluit niet alleen goed aan bij de
doelgroep, maar ook bij mijn leerdoelen.
In de eerste les gaan de leerlingen aan de slag met het beoordelen van zakelijke e-
mails. Door het gebruik van voorbeeldbrieven weten de leerlingen aan het einde van
de les hoe een zakelijke e-mail met een goede opbouw eruit ziet.
In de tweede les gaan de leerlingen werken met een schrijfplan, zodat ze aan het
einde van de les aan de hand van dit schrijfplan hun eerste opzet van een zakelijke
mail gemaakt hebben.
Tot slot gaan ze in de derde les aan de hand van een beoordelingsformulier hun eigen
werk, maar ook het werk van een medeleerling bekijken en beoordelen. Op deze
manier kunnen de leerlingen voor zichzelf toetsen of zij op de goede weg zijn of nog
wat moeten reduceren.
3
Een zakelijke e-mail schrijven.
Datum: 02-04-2021
Hogeschool van Amsterdam
Faculteit Onderwijs en Opvoeding
Opleiding: 2de graads docent Nederlands
,Inhoud
Keuze lesmateriaal......................................................................................................... 3
Inhoud lessenserie.......................................................................................................... 3
Theoretische verantwoording didactische keuzes..........................................................4
Evaluatieverslag............................................................................................................. 6
Literatuurlijst.................................................................................................................. 7
Bijlage 1: Lesplannen..................................................................................................... 8
Lesplan 1..................................................................................................................... 8
Lesplan 2................................................................................................................... 12
Lesplan 3................................................................................................................... 16
Bijlage 4: Kopieën gebruikt lesmateriaal......................................................................20
Voorbeelden van een e-mail...................................................................................... 20
Beoordelingsformulier............................................................................................... 22
Schrijfplan................................................................................................................. 22
PowerPoints............................................................................................................... 23
Les 1....................................................................................................................... 24
Les 2....................................................................................................................... 24
Les 3....................................................................................................................... 25
2
, Keuze lesmateriaal
Voor deze lessenserie heb ik gekozen voor de methode van het SLO. Op onze school
werken we met de methode Nieuw Nederlands. Wat betreft het onderdeel schrijven
ben ik hier minder tevreden over. De leerlingen moeten vaak in één les hun tekst
geschreven hebben en dit vraagt veel van ze. Nu ik meer vakdidactische kennis heb
opgedaan wat betreft schrijven, snap ik beter waarom de leerlingen hier zoveel moeite
mee hebben. Schrijven is een complexe taalvaardigheid. Kellog (1996) wijst op het feit
dat het kortetermijngeheugen van jonge schrijvers van te beperkte capaciteit zou zijn
om alle informatie te verwerken.
Ik heb deze lessenserie aangepast naar drie lessen. Ik heb voor deze methode
gekozen, omdat er duidelijk constructive alignment in zit. Leerdoelen, leeractiviteiten
en toetsing zijn op elkaar afgestemd (Geerts & Van Karlingen, 2016). De methode
heeft een duidelijk opbouw en werkt via subdoelen naar het hoofddoel. Dit leerdoel is
duidelijk te meten. In eerste instantie doen de leerlingen dit zelf, maar ook ik kan
toetsen of de leerlingen het leerdoel behaald hebben. We doen dit aan de hand van
het beoordelingsformulier.
Wat ik erg goed vind aan deze methode, is dat er gebruik wordt gemaakt van
peerfeedback. Volgens Van den Berg & Rijlaarsdam (2003) leren leerlingen hun eigen
schrijfproduct beter te beoordelen en daardoor betere teksten te schrijven, omdat zij
beoordelingscriteria toepassen op schrijfproducten van medeleerlingen.
De leerlingen werken in deze lessenserie aan de schrijftaak correspondentie. Het doel
is om de leerlingen op 2F niveau te krijgen:
Kan e-mails schrijven en daarbij meningen uitdrukken. Kan met behulp van
standaardformuleringen eenvoudige zakelijke brieven produceren en schriftelijke
verzoeken opstellen.
Inhoud lessenserie
Deze lessenserie bestaat uit drie lessen. Juist het stapsgewijs toewerken naar het
schrijven van een zakelijke mail, is belangrijk voor deze doelgroep. Ze vinden schrijven
lastig en gaan vaak met de hakken in het zand als ze zomaar moeten beginnen. Dit
werkt niet motiverend. Zowel voor de leerlingen niet, maar ook niet voor mij. Nu
begrijp ik beter waarom dit zo is. Mijn lesmateriaal sluit niet alleen goed aan bij de
doelgroep, maar ook bij mijn leerdoelen.
In de eerste les gaan de leerlingen aan de slag met het beoordelen van zakelijke e-
mails. Door het gebruik van voorbeeldbrieven weten de leerlingen aan het einde van
de les hoe een zakelijke e-mail met een goede opbouw eruit ziet.
In de tweede les gaan de leerlingen werken met een schrijfplan, zodat ze aan het
einde van de les aan de hand van dit schrijfplan hun eerste opzet van een zakelijke
mail gemaakt hebben.
Tot slot gaan ze in de derde les aan de hand van een beoordelingsformulier hun eigen
werk, maar ook het werk van een medeleerling bekijken en beoordelen. Op deze
manier kunnen de leerlingen voor zichzelf toetsen of zij op de goede weg zijn of nog
wat moeten reduceren.
3
