Crisisbeheersing
Basisinformatie Regionale Crisisbeheersing
Hoofdstuk 7 - Voorbereiding op rampen en crises
Ondanks preventieve maatreglen is er toch altijd kans dat een ramp of crisis zich voordoet. Daarom
worden er ook acties ondernomen om daar op voorbereid te zijn.
- Inventariseren van risico’s
- Op basis van inventarisatie opstellen van:
➢ Beleidsplannen & crisisplannen: vorm geven aan de inhoud
Onderdeel regionaal beleidsplan: bijvoorbeeld
→ Opleiden, trainen en oefenen van personeel
• Veiligheidsketen: weergave van het veiligheidsbeleid van een oranisatie.
→ Vijf schakels die verschillende activiteiten vertegenwoordigen
Risicobeheersing:
→ Proactie
→ Preventie
Crisisbeheersing:
→ Preparatie
→ Repressie
→ Nazorg
Vitale belangen van Nederland
Om een goede risico-inventarisatie te maken wordt gekeken naar de mogelijke gevolgen van een
ramp. De mogelijke risico’s of bedreigingen worden ingeschat. In Nederland geldt een Nationaal
Veiligheidsprofiel: onderscheidt in 5 vitale belangen:
1) Territoriale veiligheid: het ongestoord functioneren van Nederland als onafhaneklijke staat in
brede zin dan wel de territoriale integriteit in enge zin.
2) Economische veiligheid: het ongestoord funcitoneren van Nederland als een effectieve en
efficiënte economie.
3) Ecologische veiligheid: het beschikken over voldoende zelfherstellend vermogen van de
leefomgeving bij aantasting.
4) Fysieke veiligheid: het ongestoord functioneren van de mens in Nederland en zijn omgeving.
5) Sociale en politieke stabiliteit: het ongestoorde voortbestaan van een maatschappelijk
klimaat waarin groepen mensen goed met elkaar kunnen samenleven binnen de kaders van
de democratische rechtstaat en gedeelde waarden.
Regionaal risicoprofiel
Bestuur veiligheidsregio is wettelijk verplicht om in kaart te brengen welke rampen/crises op
regionaal niveau kunnen voordoen. En ook wat de gevolgen ervan zouden (kunnen) zijn.
- Risico-inventarisatie: als basis voor de planvorming
➢ Inzet van middelen en capaciteit
➢ Vormt mede de basis voor het regionaal beleidsplan
, → Handreiking regionaal risicoprofiel
Regionaal risicoprofiel: komt tot stand aan de hand van vier vragen
1) Wat kan ons overkomen?
2) Hoe erg is dat?
3) Wat doen we er al aan?
Op basis van de antwoorden op deze vier vragen maakt het bestuur van de veiligheidsregio
strategische beleidskeuzes en legt ze vast in het regionaal beleidsplan.
Belangrijk!
- Een regionaal risicoprofiel komt tot stand samen met de inbreng van relevante partners
➢ Gemeenten, politie, brandweer, ambulancevoorziening, provincie, waterschappen…
- Ook met de buurregio’s (buiten landsgrenzen) zal afstemming moeten plaatsvinden.
→ Risico’s binnen een andere regio kunnen gevolgen hebben voor eigen regio
- Risicoprofiel moet met alle gemeenteraden binnen de regio worden besproken.
→ Gemeenteraden kunnen naar eigen inzicht het concept-risicoprofiel aanvullen
Planvorming
Regionaal beleidsplan
- Moet worden vastgesteld eens in de vier jaar
- Bestuur van veiligheidsregio maakt hierbij gebruik van het regionaal risicoprofiel
- Beleidsplan wordt beschreven in het kader van rampenbestrijding en crisisbeheersing
- Communicatie en informatieuiwisseling tussen:
➢ Organisaties, veiligheidsregio, politie, en gemeenten.
Artikel 14, lid 2 Wet Veiligheidsregio’s
Het beleidsplan omvat in ieder geval:
a. Beschrijving beoogde operationele prestaties van diensten en organisaties.
b. Uitwerking, met inachtneming van de omstandigheden in betrokken veiligheidsregio
landelijke doelstellingen.
c. Een informatieparagraaf met beschrijving van informatievoorziening binnen en tussen de
diensten bij a. vermeldt.
d. Een oefenbeleidsplan.
e. Beschrijving van de niet-wettelijke adviesfunctie.
f. Voor brandweer geldende opkomsttijden en een beschrijving van de aanwezigheid van
brandweerposten in gemeenten. En overige voorzieningen en maatregelen.
Regionaal crisisplan
- Bestuur van veiligheidsregio eens per vier jaar een regionaal crisisplan opstellen
→ Beschrijving regionale organisatie van de rampenbestrijding en crisisbeheersing
➢ Afspraken met partijen die bij een ramp of crisis betrokken zullen zijn
→ Procesdure voor opschaling en alarmering en afspraken met betrekking organisatie
van bevolkingszorg, brandweerzorg, geneeskundige zorg en politiezorg.
Belangrijk!
- Regionaal crisisplan hoort te worden afgestemd met de crisisplannen aangrenzende
veiligheidsregio’s en aangrenzende landen. Veiligheidsregio moet in overleg over behoefte
aan bijstand.
, -Een crisisplan mag niet strijdig zijn met andere wettelijk voorgeschreven plannen op het
gebied van crisisbeheersing.
Rampenbestrijdingsplannen
- BRZO: veiligheidsregio moet met bedrijven in deze sector rampenbestrijdingsplan vaststellen.
→ Omvat alle maatregelen die bij een ramp (moeten) worden genomen
➢ Inschakeling van experts in ernstige milieuverontreiniging
➢ Afzetten van de omgeving
➢ Informeren van de bevolking (bevolking buurland)
Incidentenbestrijdingsplannen
- Naast rampenbestrijding hebben sommige veiligheidsregio’s ten slotte
incidentbestrijdingsplannen voor incidenten op het water, vliegvelden, spoor en bij uitval van
nutsvoorzieningen of grote evenementen.
Basisinformatie Regionale Crisisbeheersing:
Hoofdstuk 8 – GRIP – Procedure voor alarmering en opschaling
Veiligheidsregio
- Hulpverlening bij rampen en crisis
- Samenwerking tussen vier organisaties
→ Brandweer, politie, geneeskundige zorg en de gemeentelijke bevolkingszorg
→ Rode, blauwe, witte en oranje kolom
Deze organisaties vormen één mulltidisciplinaire organisatie bij een voorkomende calamiteit.
→ Deze procedure heet: de gecoördineerde regionale incidentenbestrijdingsprocedure: GRIP
Wat is GRIP?
- Geen algemeen geldende definitie
→ Grote of complex incident
→ Niet-dagelijkse werkzaamheden van hulporganisaties: omschakelen naar multidisciplinaire
organisatie die incidentenbestrijding ter hand neemt
• GRIP-structuur: beschreven wanneer de crisisteams, die in de Wet Veiligheidsregio’s en het
Besluit Veiligheidsregio’s worden genoemd, zich formeren en en hoe deze onderling
samenwerken.
→ Geen wettelijke regeling maar opgenomen in regionale crisisplannen elke veiligheidsregio
Per GRIP-niveau zijn de taken en verschillende crisisstaven omschreven. Per GRIP-regling is per fase
aangegeven wie welke bevoegdheden op welk niveau heeft en hoe op hoofdslijnen de communicatie
naar de burger is geregeld.
Doel van GRIP
Ervoor zorgen dat er tijdens de bestrijding van een incident coördinatie en afstemming plaatsvindt,
zowel op operationeel als op bestuurlijk niveau.
Kenmerken van GRIP
- Procedure ten behoeve van de samenhang in multidisciplinair optreden.
- Invulling van de procedure wordt door veiligheidsregio zelf bepaald: geen wettelijke regeling.
- Procedure wordt vastgelegd in het regionaal crisisplan.
- GRIP dient als basis operationeel optreden en bestuurlijke afstemming: geeft relatie aan.
- Procedure onderscheidt verschillende niveaus opschaling die samenhangen met aard situatie
- Procedure schrijft voor wie participeert in welk team waar/wanneer aanwezig dient te zijn.
,
Basisinformatie Regionale Crisisbeheersing
Hoofdstuk 7 - Voorbereiding op rampen en crises
Ondanks preventieve maatreglen is er toch altijd kans dat een ramp of crisis zich voordoet. Daarom
worden er ook acties ondernomen om daar op voorbereid te zijn.
- Inventariseren van risico’s
- Op basis van inventarisatie opstellen van:
➢ Beleidsplannen & crisisplannen: vorm geven aan de inhoud
Onderdeel regionaal beleidsplan: bijvoorbeeld
→ Opleiden, trainen en oefenen van personeel
• Veiligheidsketen: weergave van het veiligheidsbeleid van een oranisatie.
→ Vijf schakels die verschillende activiteiten vertegenwoordigen
Risicobeheersing:
→ Proactie
→ Preventie
Crisisbeheersing:
→ Preparatie
→ Repressie
→ Nazorg
Vitale belangen van Nederland
Om een goede risico-inventarisatie te maken wordt gekeken naar de mogelijke gevolgen van een
ramp. De mogelijke risico’s of bedreigingen worden ingeschat. In Nederland geldt een Nationaal
Veiligheidsprofiel: onderscheidt in 5 vitale belangen:
1) Territoriale veiligheid: het ongestoord functioneren van Nederland als onafhaneklijke staat in
brede zin dan wel de territoriale integriteit in enge zin.
2) Economische veiligheid: het ongestoord funcitoneren van Nederland als een effectieve en
efficiënte economie.
3) Ecologische veiligheid: het beschikken over voldoende zelfherstellend vermogen van de
leefomgeving bij aantasting.
4) Fysieke veiligheid: het ongestoord functioneren van de mens in Nederland en zijn omgeving.
5) Sociale en politieke stabiliteit: het ongestoorde voortbestaan van een maatschappelijk
klimaat waarin groepen mensen goed met elkaar kunnen samenleven binnen de kaders van
de democratische rechtstaat en gedeelde waarden.
Regionaal risicoprofiel
Bestuur veiligheidsregio is wettelijk verplicht om in kaart te brengen welke rampen/crises op
regionaal niveau kunnen voordoen. En ook wat de gevolgen ervan zouden (kunnen) zijn.
- Risico-inventarisatie: als basis voor de planvorming
➢ Inzet van middelen en capaciteit
➢ Vormt mede de basis voor het regionaal beleidsplan
, → Handreiking regionaal risicoprofiel
Regionaal risicoprofiel: komt tot stand aan de hand van vier vragen
1) Wat kan ons overkomen?
2) Hoe erg is dat?
3) Wat doen we er al aan?
Op basis van de antwoorden op deze vier vragen maakt het bestuur van de veiligheidsregio
strategische beleidskeuzes en legt ze vast in het regionaal beleidsplan.
Belangrijk!
- Een regionaal risicoprofiel komt tot stand samen met de inbreng van relevante partners
➢ Gemeenten, politie, brandweer, ambulancevoorziening, provincie, waterschappen…
- Ook met de buurregio’s (buiten landsgrenzen) zal afstemming moeten plaatsvinden.
→ Risico’s binnen een andere regio kunnen gevolgen hebben voor eigen regio
- Risicoprofiel moet met alle gemeenteraden binnen de regio worden besproken.
→ Gemeenteraden kunnen naar eigen inzicht het concept-risicoprofiel aanvullen
Planvorming
Regionaal beleidsplan
- Moet worden vastgesteld eens in de vier jaar
- Bestuur van veiligheidsregio maakt hierbij gebruik van het regionaal risicoprofiel
- Beleidsplan wordt beschreven in het kader van rampenbestrijding en crisisbeheersing
- Communicatie en informatieuiwisseling tussen:
➢ Organisaties, veiligheidsregio, politie, en gemeenten.
Artikel 14, lid 2 Wet Veiligheidsregio’s
Het beleidsplan omvat in ieder geval:
a. Beschrijving beoogde operationele prestaties van diensten en organisaties.
b. Uitwerking, met inachtneming van de omstandigheden in betrokken veiligheidsregio
landelijke doelstellingen.
c. Een informatieparagraaf met beschrijving van informatievoorziening binnen en tussen de
diensten bij a. vermeldt.
d. Een oefenbeleidsplan.
e. Beschrijving van de niet-wettelijke adviesfunctie.
f. Voor brandweer geldende opkomsttijden en een beschrijving van de aanwezigheid van
brandweerposten in gemeenten. En overige voorzieningen en maatregelen.
Regionaal crisisplan
- Bestuur van veiligheidsregio eens per vier jaar een regionaal crisisplan opstellen
→ Beschrijving regionale organisatie van de rampenbestrijding en crisisbeheersing
➢ Afspraken met partijen die bij een ramp of crisis betrokken zullen zijn
→ Procesdure voor opschaling en alarmering en afspraken met betrekking organisatie
van bevolkingszorg, brandweerzorg, geneeskundige zorg en politiezorg.
Belangrijk!
- Regionaal crisisplan hoort te worden afgestemd met de crisisplannen aangrenzende
veiligheidsregio’s en aangrenzende landen. Veiligheidsregio moet in overleg over behoefte
aan bijstand.
, -Een crisisplan mag niet strijdig zijn met andere wettelijk voorgeschreven plannen op het
gebied van crisisbeheersing.
Rampenbestrijdingsplannen
- BRZO: veiligheidsregio moet met bedrijven in deze sector rampenbestrijdingsplan vaststellen.
→ Omvat alle maatregelen die bij een ramp (moeten) worden genomen
➢ Inschakeling van experts in ernstige milieuverontreiniging
➢ Afzetten van de omgeving
➢ Informeren van de bevolking (bevolking buurland)
Incidentenbestrijdingsplannen
- Naast rampenbestrijding hebben sommige veiligheidsregio’s ten slotte
incidentbestrijdingsplannen voor incidenten op het water, vliegvelden, spoor en bij uitval van
nutsvoorzieningen of grote evenementen.
Basisinformatie Regionale Crisisbeheersing:
Hoofdstuk 8 – GRIP – Procedure voor alarmering en opschaling
Veiligheidsregio
- Hulpverlening bij rampen en crisis
- Samenwerking tussen vier organisaties
→ Brandweer, politie, geneeskundige zorg en de gemeentelijke bevolkingszorg
→ Rode, blauwe, witte en oranje kolom
Deze organisaties vormen één mulltidisciplinaire organisatie bij een voorkomende calamiteit.
→ Deze procedure heet: de gecoördineerde regionale incidentenbestrijdingsprocedure: GRIP
Wat is GRIP?
- Geen algemeen geldende definitie
→ Grote of complex incident
→ Niet-dagelijkse werkzaamheden van hulporganisaties: omschakelen naar multidisciplinaire
organisatie die incidentenbestrijding ter hand neemt
• GRIP-structuur: beschreven wanneer de crisisteams, die in de Wet Veiligheidsregio’s en het
Besluit Veiligheidsregio’s worden genoemd, zich formeren en en hoe deze onderling
samenwerken.
→ Geen wettelijke regeling maar opgenomen in regionale crisisplannen elke veiligheidsregio
Per GRIP-niveau zijn de taken en verschillende crisisstaven omschreven. Per GRIP-regling is per fase
aangegeven wie welke bevoegdheden op welk niveau heeft en hoe op hoofdslijnen de communicatie
naar de burger is geregeld.
Doel van GRIP
Ervoor zorgen dat er tijdens de bestrijding van een incident coördinatie en afstemming plaatsvindt,
zowel op operationeel als op bestuurlijk niveau.
Kenmerken van GRIP
- Procedure ten behoeve van de samenhang in multidisciplinair optreden.
- Invulling van de procedure wordt door veiligheidsregio zelf bepaald: geen wettelijke regeling.
- Procedure wordt vastgelegd in het regionaal crisisplan.
- GRIP dient als basis operationeel optreden en bestuurlijke afstemming: geeft relatie aan.
- Procedure onderscheidt verschillende niveaus opschaling die samenhangen met aard situatie
- Procedure schrijft voor wie participeert in welk team waar/wanneer aanwezig dient te zijn.
,
