SAMENVATTING
INTERNATIONAAL RECHT
,Inhoudsopgave
Hoofdstuk 1 Kennismaking met het internationaal recht.......................................................................3
1.1 Wat is het internationaal recht?...................................................................................................3
1.1.1 Geschiedenis van het internationaal recht............................................................................3
1.1.2 Internationaal publiekrecht...................................................................................................3
1.2 Internationale rechtsorde.............................................................................................................4
1.2.1 Decentraal.............................................................................................................................4
1.2.2 Afhankelijkheid......................................................................................................................4
1.2.3 Invloed van politieke factoren en machtsverhoudingen........................................................4
Hoofdstuk 2 Internationale rechtssubjecten..........................................................................................4
2.1 Internationale rechtssubjecten.....................................................................................................4
2.2 Staten...........................................................................................................................................5
2.2.5 Totstandkoming van staten...................................................................................................5
2.2.6 Rechten van staten................................................................................................................5
2.3 Internationale organisaties...........................................................................................................5
2.4 Natuurlijke personen....................................................................................................................6
2.5 Volken...........................................................................................................................................6
2.6 Internationale ondernemingen.....................................................................................................7
2.7 De-factoregeringen.......................................................................................................................7
2.8 Bevrijdingsbewegingen.................................................................................................................7
2.9 Non-gouvernementele organisaties.............................................................................................7
Hoofdstuk 3 Jurisdictie...........................................................................................................................7
3.1 Wat is jurisdictie?.........................................................................................................................7
3.2 Territoriale jurisdictie...................................................................................................................8
3.3 Functionele jurisdictie...................................................................................................................8
3.4 Personele jurisdictie.....................................................................................................................8
3.5 Immuniteit....................................................................................................................................9
3.5.1 Staatsimmuniteit...................................................................................................................9
3.5.2 Diplomatieke immuniteit.....................................................................................................10
Hoofdstuk 4 Rechtsbronnen.................................................................................................................10
4.1 Bronnen van internationaal recht...............................................................................................10
4.2 Gewoonterecht...........................................................................................................................11
4.3 Algemene rechtsbeginselen........................................................................................................11
4.4 Rechterlijke beslissingen.............................................................................................................11
4.5 Doctrine......................................................................................................................................12
1
, Eenzijdige handelingen of verklaringen............................................................................................12
Besluiten van internationale organisaties.........................................................................................12
Ius cogens.........................................................................................................................................12
Hoofdstuk 5..........................................................................................................................................12
5.2 Totstandkoming van en gebondenheid aan verdragen..............................................................14
Hoofdstuk 6..........................................................................................................................................16
Hoofdstuk 7..........................................................................................................................................18
De Europese Unie.........................................................................................................................18
7.1 Historische mijlpalen/Geschiedenis van de Europese Unie:.......................................................19
7.1 Doelstellingen, beginselen en bevoegdheden van de Europese Unie:....................................22
7.2 Rechtsbronnen van de Europese Unie/het Europese recht:.......................................................24
7.3 Doorwerking EU-recht:...............................................................................................................26
Hoofdstuk 9..........................................................................................................................................26
2
, Hoofdstuk 1 Kennismaking met het internationaal recht
1.1 Wat is het internationaal recht?
1.1.1 Geschiedenis van het internationaal recht
Het internationaal recht is het recht tussen staten onderling.
1.1.2 Internationaal publiekrecht
Staten zijn de belangrijkste spelers in het internationale recht.
Internationaal recht = volkenrecht
Internationaal versus nationaal
In nationaal recht creëert de overheid weten en regels voor burgers op eigen grondgebied.
Internationaal gelden er andere regels, namelijk regelgeving die staten echt waardevol vinden om na
te komen zoals verdragen en internationaal gewoonterecht.
Publiek versus privaat
Met internationaal privaatrecht hebben we te maken als in een privaatrechtelijke situatie sprake is
van verbinding tussen 2 of meer landen. Staten maken zelf internationaal privaatrecht om dit soort
problemen op te lossen. Nederland kan dus zelf regels maken waarin staat welke rechter bevoegd is
om een zaak van internationaal privaatrecht te behandelen.
In het internationaal privaatrecht wordt onderscheid gemaakt tussen formeel en materieel recht. Bij
formeel recht gaat het onder meer om internationaal procesrecht (rechtsmacht, samenwerking
tussen staten). Bij het materiële internationaal privaatrecht gaat het om de vraag welk (nationaal)
recht van toepassing is.
De wetten die Nederland heeft gemaakt wat betreft conflictregels (welk recht is van toepassing)
staan in boek 1 BW.
We hebben ervoor gekozen om ons nationale internationale privaatrecht af te stemmen met andere
landen. Daarnaast heet de EU veel verordeningen gemaakt om het internationaal privaatrecht van
lidstaten te unificeren.
Recht
De afwezigheid van een internationaal systeem van handhaven is kenmerkend voor de internationale
rechtsorde. Zo is er niet 1 centraal orgaan aan te wijzen voor het maken of handhaven voor regels.
De handhaving van internationale regels ligt bij de staten zelf. Soms wordt dit door een
internationale organisatie gedaan, zoals de Verenigde Naties (VN). Deze VN kan besluiten nemen die
de lidstaten binden en het orgaan kan naleving van zijn besluiten afdwingen.
De EU is een andere internationale organisatie die via haar instellingen sancties kan opleggen aan
haar lidstaten als die hun verplichtingen niet nakomen. Dit kan op eigen initiatief of op initiatief van
staten zijn.
Hoewel een centraal mondiaal systeem van uitvoerende, wetgevende en handhavende macht in de
internationale rechtsorde ontbreekt, hebben staten toch regels vastgelegd in bijvoorbeeld
verdragen. Staten hebben sommige internationale organisaties de bevoegdheid gegeven om
besluiten te nemenwaar de staten aan gebonden zijn.
3
INTERNATIONAAL RECHT
,Inhoudsopgave
Hoofdstuk 1 Kennismaking met het internationaal recht.......................................................................3
1.1 Wat is het internationaal recht?...................................................................................................3
1.1.1 Geschiedenis van het internationaal recht............................................................................3
1.1.2 Internationaal publiekrecht...................................................................................................3
1.2 Internationale rechtsorde.............................................................................................................4
1.2.1 Decentraal.............................................................................................................................4
1.2.2 Afhankelijkheid......................................................................................................................4
1.2.3 Invloed van politieke factoren en machtsverhoudingen........................................................4
Hoofdstuk 2 Internationale rechtssubjecten..........................................................................................4
2.1 Internationale rechtssubjecten.....................................................................................................4
2.2 Staten...........................................................................................................................................5
2.2.5 Totstandkoming van staten...................................................................................................5
2.2.6 Rechten van staten................................................................................................................5
2.3 Internationale organisaties...........................................................................................................5
2.4 Natuurlijke personen....................................................................................................................6
2.5 Volken...........................................................................................................................................6
2.6 Internationale ondernemingen.....................................................................................................7
2.7 De-factoregeringen.......................................................................................................................7
2.8 Bevrijdingsbewegingen.................................................................................................................7
2.9 Non-gouvernementele organisaties.............................................................................................7
Hoofdstuk 3 Jurisdictie...........................................................................................................................7
3.1 Wat is jurisdictie?.........................................................................................................................7
3.2 Territoriale jurisdictie...................................................................................................................8
3.3 Functionele jurisdictie...................................................................................................................8
3.4 Personele jurisdictie.....................................................................................................................8
3.5 Immuniteit....................................................................................................................................9
3.5.1 Staatsimmuniteit...................................................................................................................9
3.5.2 Diplomatieke immuniteit.....................................................................................................10
Hoofdstuk 4 Rechtsbronnen.................................................................................................................10
4.1 Bronnen van internationaal recht...............................................................................................10
4.2 Gewoonterecht...........................................................................................................................11
4.3 Algemene rechtsbeginselen........................................................................................................11
4.4 Rechterlijke beslissingen.............................................................................................................11
4.5 Doctrine......................................................................................................................................12
1
, Eenzijdige handelingen of verklaringen............................................................................................12
Besluiten van internationale organisaties.........................................................................................12
Ius cogens.........................................................................................................................................12
Hoofdstuk 5..........................................................................................................................................12
5.2 Totstandkoming van en gebondenheid aan verdragen..............................................................14
Hoofdstuk 6..........................................................................................................................................16
Hoofdstuk 7..........................................................................................................................................18
De Europese Unie.........................................................................................................................18
7.1 Historische mijlpalen/Geschiedenis van de Europese Unie:.......................................................19
7.1 Doelstellingen, beginselen en bevoegdheden van de Europese Unie:....................................22
7.2 Rechtsbronnen van de Europese Unie/het Europese recht:.......................................................24
7.3 Doorwerking EU-recht:...............................................................................................................26
Hoofdstuk 9..........................................................................................................................................26
2
, Hoofdstuk 1 Kennismaking met het internationaal recht
1.1 Wat is het internationaal recht?
1.1.1 Geschiedenis van het internationaal recht
Het internationaal recht is het recht tussen staten onderling.
1.1.2 Internationaal publiekrecht
Staten zijn de belangrijkste spelers in het internationale recht.
Internationaal recht = volkenrecht
Internationaal versus nationaal
In nationaal recht creëert de overheid weten en regels voor burgers op eigen grondgebied.
Internationaal gelden er andere regels, namelijk regelgeving die staten echt waardevol vinden om na
te komen zoals verdragen en internationaal gewoonterecht.
Publiek versus privaat
Met internationaal privaatrecht hebben we te maken als in een privaatrechtelijke situatie sprake is
van verbinding tussen 2 of meer landen. Staten maken zelf internationaal privaatrecht om dit soort
problemen op te lossen. Nederland kan dus zelf regels maken waarin staat welke rechter bevoegd is
om een zaak van internationaal privaatrecht te behandelen.
In het internationaal privaatrecht wordt onderscheid gemaakt tussen formeel en materieel recht. Bij
formeel recht gaat het onder meer om internationaal procesrecht (rechtsmacht, samenwerking
tussen staten). Bij het materiële internationaal privaatrecht gaat het om de vraag welk (nationaal)
recht van toepassing is.
De wetten die Nederland heeft gemaakt wat betreft conflictregels (welk recht is van toepassing)
staan in boek 1 BW.
We hebben ervoor gekozen om ons nationale internationale privaatrecht af te stemmen met andere
landen. Daarnaast heet de EU veel verordeningen gemaakt om het internationaal privaatrecht van
lidstaten te unificeren.
Recht
De afwezigheid van een internationaal systeem van handhaven is kenmerkend voor de internationale
rechtsorde. Zo is er niet 1 centraal orgaan aan te wijzen voor het maken of handhaven voor regels.
De handhaving van internationale regels ligt bij de staten zelf. Soms wordt dit door een
internationale organisatie gedaan, zoals de Verenigde Naties (VN). Deze VN kan besluiten nemen die
de lidstaten binden en het orgaan kan naleving van zijn besluiten afdwingen.
De EU is een andere internationale organisatie die via haar instellingen sancties kan opleggen aan
haar lidstaten als die hun verplichtingen niet nakomen. Dit kan op eigen initiatief of op initiatief van
staten zijn.
Hoewel een centraal mondiaal systeem van uitvoerende, wetgevende en handhavende macht in de
internationale rechtsorde ontbreekt, hebben staten toch regels vastgelegd in bijvoorbeeld
verdragen. Staten hebben sommige internationale organisaties de bevoegdheid gegeven om
besluiten te nemenwaar de staten aan gebonden zijn.
3
