Samenvatting
De wereld in met AK
Vakinhoud – H7, 8, 9 en 10
Hoofdstuk 7 Bevolking en ruimte
7.1 Bevolkingscijfers
7,7 miljard inwoners eind deze eeuw rond 11 miljard.
Groei bevolking land vindt op twee manieren plaats:
- Natuurlijke groei komt voort uit aantal kinderen dat wordt geboren en aantal
sterfgevallen. Geboortecijfer hoger dan sterftecijfer: geboorteoverschot. Andersom is
sterfteoverschot.
- Instroom uit ander gebied. sociale bevolkingsgroei: als er in gebied meer mensen vestigen
dan vertrekken. migratie . migratiesaldo = de som van aantal mensen dat zich vestigt
(immigratie) en aantal mensen dat vertrekt (emigratie). Positief migratiesaldo:
vestigingsoverschot. Saldo negatief: vertrekoverschot.
Afname bevolking ook wel bevolkingskrimp of demografische krimp genoemd oorzaak is
vergrijzing: leeftijdsopbouw bevolking verandert, doordat jongeren in bevolking afneemt (minder
kinderen geboren: ontgroening) en aantal ouderen toeneemt. Gem. leeftijd neemt toe.
Aandeel ouderen neemt ook toe door stijgende levensverwachting.
7.2 een veranderende bevolking
Landen met hoog ontwikkelingspeil levensverwachting stijgt. Door bv gezonde levensstijl en
medische ontwikkelingen zal sterftecijfer stabiliseren.
In NL ook keuze voor kleinere gezinnen basis aan vergrijzing.
Gevolg vergrijzing: deel dat geld verdient wordt kleiner demografische druk: economische
inactieve deel van bevolking vormt last voor economisch actieve deel.
Leeftijdsopbouw piramide hoge bevolkingsgroei, vooral arme landen. Wordt weinig gedaan aan
family planning.
Leeftijdsopbouw met dalend geboortecijfer, krijgt vorm van granaat.
Landen met laag geboortecijfer hebben vorm van een urn.
, Prognose toekomstige ontwikkeling: simulatiemodel, op onderzoek gebaseerde veronderstellingen
over geboorte, sterfte, migratie en levensverwachting.
Als gevolg van veranderingen in samenleving, economische groei en technologische ontwikkelingen
maken landen veranderingen in bevolkingsgroei door: van hoge geboorte- en sterftecijfers naar lage
geboorte- en sterftecijfers. demografisch transitiemodel. Alle landen te verdelen in een fase.
Fase 1: geboorte- en sterftecijfer hoog. Weinig of geen groei.
Fase 2: geboortecijfer hoog en sterftecijfer daalt snel (verbeterde medische zorg, waterleiding en
riolering) . Bevolkingsexplosie.
Fase 3: geboortecijfer afnemend en sterftecijfer daalt langzaam. Groei neemt af. (minder kinderen
nodig, beter en meer voedsel)
Fase 4: geboorte- en sterftecijfer laag. Weinig of geen groei
Fase 5: geboortecijfer erg laag en sterftecijfer laag. Langzame afname natuurlijke bevolkingsgroei.
Later trouwen, verbeterde positie vrouwen, geboortebeperking, goede gezondheid.
7.3 Bevolking in kaart: verschillen op verschillende schaalniveaus
Kijkend naar spreiding wereldbevolking grote verschillen tussen gebieden die dunbevolkt zijn en
gebieden die dichtbevolkt zijn.
Ongelijke spreiding te maken met o.a. klimaat. Ook reliëf is een factor. Gebergten zijn moeilijk
begaanbaar en bouwen is lastig.
Kruispunten van wegen of gunstig gelegen plaatsen (aan bv zee of rivier) ontstond handel en
ontwikkelden zich steden vorming van bevolkingsconcentraties.
Ongelijke spreiding en groei wereldbevolking ook veroorzaakt door verschillen in ontwikkelingspeil.
Bv in rijke landen groeit bevolking nauwelijks of neemt zelfs af. In arme landen nog veel kinderen, en
sterftecijfer onder kinderen daalt daar door beschikbaarheid schoon drinkwater en verbeterde
medische zorg. bevolking stijgt daar sterk.
Bevolkingsspreiding NL meest stedelijke gebieden in westen. Daar is bevolkingsdichtheid ook
hoogst.
7.4 Verstedelijking
In westen van NL konden steden als Amsterdam en Rotterdam tot ontwikkeling komen vanwege
gunstige ligging bij zee en verbinding met andere landen in Europa.
De wereld in met AK
Vakinhoud – H7, 8, 9 en 10
Hoofdstuk 7 Bevolking en ruimte
7.1 Bevolkingscijfers
7,7 miljard inwoners eind deze eeuw rond 11 miljard.
Groei bevolking land vindt op twee manieren plaats:
- Natuurlijke groei komt voort uit aantal kinderen dat wordt geboren en aantal
sterfgevallen. Geboortecijfer hoger dan sterftecijfer: geboorteoverschot. Andersom is
sterfteoverschot.
- Instroom uit ander gebied. sociale bevolkingsgroei: als er in gebied meer mensen vestigen
dan vertrekken. migratie . migratiesaldo = de som van aantal mensen dat zich vestigt
(immigratie) en aantal mensen dat vertrekt (emigratie). Positief migratiesaldo:
vestigingsoverschot. Saldo negatief: vertrekoverschot.
Afname bevolking ook wel bevolkingskrimp of demografische krimp genoemd oorzaak is
vergrijzing: leeftijdsopbouw bevolking verandert, doordat jongeren in bevolking afneemt (minder
kinderen geboren: ontgroening) en aantal ouderen toeneemt. Gem. leeftijd neemt toe.
Aandeel ouderen neemt ook toe door stijgende levensverwachting.
7.2 een veranderende bevolking
Landen met hoog ontwikkelingspeil levensverwachting stijgt. Door bv gezonde levensstijl en
medische ontwikkelingen zal sterftecijfer stabiliseren.
In NL ook keuze voor kleinere gezinnen basis aan vergrijzing.
Gevolg vergrijzing: deel dat geld verdient wordt kleiner demografische druk: economische
inactieve deel van bevolking vormt last voor economisch actieve deel.
Leeftijdsopbouw piramide hoge bevolkingsgroei, vooral arme landen. Wordt weinig gedaan aan
family planning.
Leeftijdsopbouw met dalend geboortecijfer, krijgt vorm van granaat.
Landen met laag geboortecijfer hebben vorm van een urn.
, Prognose toekomstige ontwikkeling: simulatiemodel, op onderzoek gebaseerde veronderstellingen
over geboorte, sterfte, migratie en levensverwachting.
Als gevolg van veranderingen in samenleving, economische groei en technologische ontwikkelingen
maken landen veranderingen in bevolkingsgroei door: van hoge geboorte- en sterftecijfers naar lage
geboorte- en sterftecijfers. demografisch transitiemodel. Alle landen te verdelen in een fase.
Fase 1: geboorte- en sterftecijfer hoog. Weinig of geen groei.
Fase 2: geboortecijfer hoog en sterftecijfer daalt snel (verbeterde medische zorg, waterleiding en
riolering) . Bevolkingsexplosie.
Fase 3: geboortecijfer afnemend en sterftecijfer daalt langzaam. Groei neemt af. (minder kinderen
nodig, beter en meer voedsel)
Fase 4: geboorte- en sterftecijfer laag. Weinig of geen groei
Fase 5: geboortecijfer erg laag en sterftecijfer laag. Langzame afname natuurlijke bevolkingsgroei.
Later trouwen, verbeterde positie vrouwen, geboortebeperking, goede gezondheid.
7.3 Bevolking in kaart: verschillen op verschillende schaalniveaus
Kijkend naar spreiding wereldbevolking grote verschillen tussen gebieden die dunbevolkt zijn en
gebieden die dichtbevolkt zijn.
Ongelijke spreiding te maken met o.a. klimaat. Ook reliëf is een factor. Gebergten zijn moeilijk
begaanbaar en bouwen is lastig.
Kruispunten van wegen of gunstig gelegen plaatsen (aan bv zee of rivier) ontstond handel en
ontwikkelden zich steden vorming van bevolkingsconcentraties.
Ongelijke spreiding en groei wereldbevolking ook veroorzaakt door verschillen in ontwikkelingspeil.
Bv in rijke landen groeit bevolking nauwelijks of neemt zelfs af. In arme landen nog veel kinderen, en
sterftecijfer onder kinderen daalt daar door beschikbaarheid schoon drinkwater en verbeterde
medische zorg. bevolking stijgt daar sterk.
Bevolkingsspreiding NL meest stedelijke gebieden in westen. Daar is bevolkingsdichtheid ook
hoogst.
7.4 Verstedelijking
In westen van NL konden steden als Amsterdam en Rotterdam tot ontwikkeling komen vanwege
gunstige ligging bij zee en verbinding met andere landen in Europa.
