Hoofdstuk 2.3
Leren is een blijvende verandering in wat iemand kan of weet op grond van ervaring. Door middel
van ‘leren’ wordt het geheugen gevormd.
Er ontstaan bij leren verbindingen tussen nieuwe en bestaande informatie in het zenuw-
stelsel. Deze vormen zich later tot permanente verbindingsknopen.
Situationele dwang = het pasgeboren kind kan geen afstand nemen van de situatie (de baby
is volledig afhankelijk van de omgeving- ze kunnen niet zelf eten etc.).
De korte verbindingsstroompjes van het leren hangen samen met het kortetermijngeheugen (KTG).
Hier wordt informatie even opgeslagen. Een andere vorm van het geheugen is het aanmaken van
permanente verbindingsknopen. Dit gebeurt in het langetermijngeheugen (LTG).
Voor het LTG is een leerstrategie nodig; die ontwikkel je naarmate je ouder wordt.
Als een baby geboren is, reageert het de eerste zes maanden vooral met zijn gehoor op prikkels.
Vanaf vier maanden is een baby over het algemeen in staat om grijpbewegingen te maken als ze een
bewegend voorwerp waarnemen (anticiperend grijpen). Na zes maanden is het zien in principe
belangrijker geworden dan het horen. Het eerste zintuig dat van belang is voor een baby, is reuk.
Baby’s zijn goed in staat om zoete smaken van zoute te onderscheiden; hun voorkeur gaat uit naar
zoet.
Als slechtziende kinderen niet worden geprikkeld via de tastzin, lopen zij het risico passief te worden.
Passieve kinderen missen de onderzoekingsdrang (exploratiedrang) die nodig is om de nodige kennis
uit hun wereld te vergaren voor hun ontwikkeling.
De pasgeborene leert zijn wereld niet alleen kennen door ervaringen via de zintuigen, maar ook door
de motoriek (= sensomotorische ervaringen). Deze ervaringen lopen volgens een vast patroon. Dit
patroon is samengesteld uit een aantal regels die de organisatie en sturing van de bewegingen
beschrijven (Jean Piaget):
1. De oriëntatieregel = als er iets opvallends gebeurt, richt de baby zijn waarneming en
aandacht op die gebeurtenis.
2. De onderzoeksregel = als de baby iets ziet of voelt, gaat hij het exploreren met zijn ogen of
handen.
3. De regel van het scannen = als de baby een voorwerp volgt en dat voorwerp verandert, gaat
hij met zijn ogen zoeken waar dit voorwerp is gebleven. Hij wéét niet dat het voorwerp er
nog is, maar hij zoekt automatisch.
4. De preferentieregel = als de baby de keuze heeft tussen verschillende voorkeuren, bekijkt hij
het interessantste voorwerp. Vooral de kwantitatieve kenmerken zijn hierbij interessant;
grootte, helderheid.
5. De habituatieregel = als de baby een voorwerp heeft gezien, besteedt hij er daarna minder
aandacht aan.
6. De omkeringsregel = bij het betasten krijgt de regel een soort ruimtelijk gevoel, dat zijn
waakzaamheid vergroot > wat de baby kan voelen, wil hij ook zien en andersom.
7. De circulaire reacties = als een handeling iets leuks oplevert, voert de baby de handeling
opnieuw uit als de omstandigheden hem daartoe de kans geven.
Deze regels gelden voor de eerste zes maanden!
, Jean Piaget
Achterin het boek van Tielemans staan alle modellen uitgewerkt!
Nature = aangeboren
Nurture = wat je vanuit je omgeving hebt meegekregen
Visies t.a.v. menselijk bewustzijn en het nature/nurture
- Behavioristische- / leer theoretische visie > nurture
- Biologische visie > nature
- Omgevingspsychologische visie > nurture
- Cognitivistische visie > combi
- Psychoanalytische visie > combi
- Bio-ecologische visie > combi
John Bowlby – theorie rondom hechting
Kinderen hebben behoefte aan veiligheid en zekerheid; ze kunnen sterven door gebrek aan liefde!
Het zijn alleen de moeders die als hechtingspersoon kunnen tellen!
Blz. 353
Leren is een blijvende verandering in wat iemand kan of weet op grond van ervaring. Door middel
van ‘leren’ wordt het geheugen gevormd.
Er ontstaan bij leren verbindingen tussen nieuwe en bestaande informatie in het zenuw-
stelsel. Deze vormen zich later tot permanente verbindingsknopen.
Situationele dwang = het pasgeboren kind kan geen afstand nemen van de situatie (de baby
is volledig afhankelijk van de omgeving- ze kunnen niet zelf eten etc.).
De korte verbindingsstroompjes van het leren hangen samen met het kortetermijngeheugen (KTG).
Hier wordt informatie even opgeslagen. Een andere vorm van het geheugen is het aanmaken van
permanente verbindingsknopen. Dit gebeurt in het langetermijngeheugen (LTG).
Voor het LTG is een leerstrategie nodig; die ontwikkel je naarmate je ouder wordt.
Als een baby geboren is, reageert het de eerste zes maanden vooral met zijn gehoor op prikkels.
Vanaf vier maanden is een baby over het algemeen in staat om grijpbewegingen te maken als ze een
bewegend voorwerp waarnemen (anticiperend grijpen). Na zes maanden is het zien in principe
belangrijker geworden dan het horen. Het eerste zintuig dat van belang is voor een baby, is reuk.
Baby’s zijn goed in staat om zoete smaken van zoute te onderscheiden; hun voorkeur gaat uit naar
zoet.
Als slechtziende kinderen niet worden geprikkeld via de tastzin, lopen zij het risico passief te worden.
Passieve kinderen missen de onderzoekingsdrang (exploratiedrang) die nodig is om de nodige kennis
uit hun wereld te vergaren voor hun ontwikkeling.
De pasgeborene leert zijn wereld niet alleen kennen door ervaringen via de zintuigen, maar ook door
de motoriek (= sensomotorische ervaringen). Deze ervaringen lopen volgens een vast patroon. Dit
patroon is samengesteld uit een aantal regels die de organisatie en sturing van de bewegingen
beschrijven (Jean Piaget):
1. De oriëntatieregel = als er iets opvallends gebeurt, richt de baby zijn waarneming en
aandacht op die gebeurtenis.
2. De onderzoeksregel = als de baby iets ziet of voelt, gaat hij het exploreren met zijn ogen of
handen.
3. De regel van het scannen = als de baby een voorwerp volgt en dat voorwerp verandert, gaat
hij met zijn ogen zoeken waar dit voorwerp is gebleven. Hij wéét niet dat het voorwerp er
nog is, maar hij zoekt automatisch.
4. De preferentieregel = als de baby de keuze heeft tussen verschillende voorkeuren, bekijkt hij
het interessantste voorwerp. Vooral de kwantitatieve kenmerken zijn hierbij interessant;
grootte, helderheid.
5. De habituatieregel = als de baby een voorwerp heeft gezien, besteedt hij er daarna minder
aandacht aan.
6. De omkeringsregel = bij het betasten krijgt de regel een soort ruimtelijk gevoel, dat zijn
waakzaamheid vergroot > wat de baby kan voelen, wil hij ook zien en andersom.
7. De circulaire reacties = als een handeling iets leuks oplevert, voert de baby de handeling
opnieuw uit als de omstandigheden hem daartoe de kans geven.
Deze regels gelden voor de eerste zes maanden!
, Jean Piaget
Achterin het boek van Tielemans staan alle modellen uitgewerkt!
Nature = aangeboren
Nurture = wat je vanuit je omgeving hebt meegekregen
Visies t.a.v. menselijk bewustzijn en het nature/nurture
- Behavioristische- / leer theoretische visie > nurture
- Biologische visie > nature
- Omgevingspsychologische visie > nurture
- Cognitivistische visie > combi
- Psychoanalytische visie > combi
- Bio-ecologische visie > combi
John Bowlby – theorie rondom hechting
Kinderen hebben behoefte aan veiligheid en zekerheid; ze kunnen sterven door gebrek aan liefde!
Het zijn alleen de moeders die als hechtingspersoon kunnen tellen!
Blz. 353
