Omgevingsrecht 3
Week 1
Grondbelasting van de overheid
Actief grondbeleid
- Gemeente zorgt dat ze de gronden in eigendom krijgt
- Alle noodzakelijke voorzieningen worden getroffen door de gemeente
- Verkoop bouwrijpe grond door gemeente
- In verkoopprijs zitten ook de kosten voor de planontwikkeling
è Gemeente heeft de regie in handen en kan kosten makkelijk verhalen
Bijvoorbeeld d.m.v: aankoop grond voorkeursrechten en omgeving
Passief grondbeleid
- Gemeente terughoudende rol
- Realisatie ligt bij de markt
è Gemeente is afhankelijk van de grondeigenaren
è Verhaal van kosten is minder eenvoudig
Ontwikkeling in de fysieke leefomgeving
Bij een ontwikkeling in de fysieke leefomgeving komen veel thema’s en instrumenten uit de
Omgevingswet samen.
Onderbouwen ontwikkeling
- Beleidstoets
- Planologische en milieuaspecten
- Maatschappelijke uitvoerbaarheid
- Financiële uitvoerbaarheid
Ontwikkeling in de fysieke leefomgeving
Omgevingsplan
Aantonen dat een functie in beginsel op een bepaalde locatie kan komen; geen regels in het
omgevingsplan die evident onuitvoerbaar zijn
,Omgevingsvergunning of wijzigen omgevingsplan voor concreet initiatief
Aantonen hoe de functie op een aanvaardbare wijze kan worden gerealiseerd
Dienstrichtlijn
Europese Richtlijn
- Geen economische motieven toegestaan voor regels voor diensten in een
omgevingsplan
- Instructieregel
- Het begrip ‘dienst’ moet breed worden geïnterpreteerd -> ook detailhandel is een
dienst
Dienstenrichtlijn geïmplanteerd in de Omgevingswet
- Het omgevingsplan (artikel 5.1a Bkl)
- De projectbespreking (artikel 9.1 Bkl)
- De omgevingsverordening (artikel 7.1 Bkl)
- De omgevingsvergunning voor buitenlandse omgevingsplanactiviteiten (8.0b, 8.0c en
8.0d Bkl)
Vrijheid van vestiging – regels beperken vestigingsmogelijkheden
Uitgangspunt:
Het stellen van beperkende voorwaarden aan vestiging van diensten is in beginsel verboden
Voorbeeld: in het omgevingsplan regelen dat een bepaalde branche zich ergens niet mag
vestigen (een schoenenwinkel op een bedrijventerrein)
Uitzondering:
Als dwingende redenen de beperking kunnen rechtvaardigen
Voorwaarden:
- Discriminatieverbod: de eis mag geen onderscheid maken naar nationaliteit
- Noodzakelijkheid: de eis moet gerechtvaardigd zijn volgens een dwingende reden
van algemeen belang
- Evenredigheid: de eis moet geschikt zijn, niet verder gaan dan nodig om het doel te
bereiken. En het doel kan niet met minder vergaande maatregelen worden bereikt
Uitvoerbaarheid
Maatschappelijk uitvoerbaarheid
- Participatie
- Uitgebreide openbare voorbereidingsprocedure (u.o.v): zienswijzen
Economische uitvoerbaarheid
- Kostenverhaal
- Nadeelcompensatie
Omgevingsplan en instructieregels
1. Gemeenteraad stelt het omgevingsplan vast
2. Beleidsruimte voor de gemeenteraad (decentraal, tenzij…)
3. Maar… instructieregels rijk en provincie beperken die beleidsruimte
, Let op: instructieregels gelden niet alleen bij het opstellen of wijzigen van een
omgevingsplan, maar ook bij een projectbesluit of het verlenen van een
omgevingsvergunning voor een bopa.
Wat is een instructieregel?
Een algemene regel waarmee een bestuursorgaan aan een ander bestuursorgaan aangeeft
hoe dat orgaan een taak of bevoegdheid moet uitoefenen.
Instructieregels gaan over de inhoud, toelichting of motivering van een instrument dat een
bestuursorgaan op grond van de Omgevingswet kan inzetten.
De gemeenteraad moet hier rekening mee houden bij het opstellen van een omgevingsplan.
Waarborgen van gezonde fysieke leefomgeving waar sprake is van een evenwichtige
toedeling van functies aan locaties.
Standaardwaarde: strenger mag, soepeler niet
Grenswaarde: basisbeschermingsnivo, als het soepeler mag, dan in principe niet dan tot
deze grenswaarde.
Soorten instructieregels
- Type 1: betrekken bij (beleidsruimte)
- Type 2: rekening houden met (minder beleidsruimte)
- Type 3: in acht nemen (dwingend)
Instructieregels voor het omgevingsplan: hoofdstuk 5 Bkl
Type 1: betrekken bij
Beleidsvrijheid is in dit geval groot
Het bevoegd gezag moet aandacht schenken aan een in de instructieregel bepaald
onderwerp
Voorbeeld: art. 3.2 Bkl: gedeputeerde staten wijzen jaarlijks… zwemlocaties aan
Zij betrekken bij het aanwijzen van zwemlocaties:
A. De ontwikkeling van het aantal personen dat op de locaties zwemt, de infrastructuur
of faciliteiten
Type 2: rekening houden met
Rekening houden met brengt de zwaarwegende positie van een belang bij de
belangenafweging tot uitdrukking, zonder echter dwingend te sturen op de uitkomst
daarvan.
Afwijken is alleen toegestaan als het bestuursorgaan daar goede redenen voor heeft. Het
bestuursorgaan moet dit dan wel goed motiveren.
Voorbeelden:
Art. 5.89c Bkl: in een omgevingsplan wordt rekening gehouden met de slagschaduw door
windturbines in verblijfsruimte van slagschaduwgevoelige gebouwen.
Art. 5.92 Bkl: in een omgevingsplan wordt rekening gehouden met de geur door activiteiten
op geurgevoelige gebouwen.
Week 1
Grondbelasting van de overheid
Actief grondbeleid
- Gemeente zorgt dat ze de gronden in eigendom krijgt
- Alle noodzakelijke voorzieningen worden getroffen door de gemeente
- Verkoop bouwrijpe grond door gemeente
- In verkoopprijs zitten ook de kosten voor de planontwikkeling
è Gemeente heeft de regie in handen en kan kosten makkelijk verhalen
Bijvoorbeeld d.m.v: aankoop grond voorkeursrechten en omgeving
Passief grondbeleid
- Gemeente terughoudende rol
- Realisatie ligt bij de markt
è Gemeente is afhankelijk van de grondeigenaren
è Verhaal van kosten is minder eenvoudig
Ontwikkeling in de fysieke leefomgeving
Bij een ontwikkeling in de fysieke leefomgeving komen veel thema’s en instrumenten uit de
Omgevingswet samen.
Onderbouwen ontwikkeling
- Beleidstoets
- Planologische en milieuaspecten
- Maatschappelijke uitvoerbaarheid
- Financiële uitvoerbaarheid
Ontwikkeling in de fysieke leefomgeving
Omgevingsplan
Aantonen dat een functie in beginsel op een bepaalde locatie kan komen; geen regels in het
omgevingsplan die evident onuitvoerbaar zijn
,Omgevingsvergunning of wijzigen omgevingsplan voor concreet initiatief
Aantonen hoe de functie op een aanvaardbare wijze kan worden gerealiseerd
Dienstrichtlijn
Europese Richtlijn
- Geen economische motieven toegestaan voor regels voor diensten in een
omgevingsplan
- Instructieregel
- Het begrip ‘dienst’ moet breed worden geïnterpreteerd -> ook detailhandel is een
dienst
Dienstenrichtlijn geïmplanteerd in de Omgevingswet
- Het omgevingsplan (artikel 5.1a Bkl)
- De projectbespreking (artikel 9.1 Bkl)
- De omgevingsverordening (artikel 7.1 Bkl)
- De omgevingsvergunning voor buitenlandse omgevingsplanactiviteiten (8.0b, 8.0c en
8.0d Bkl)
Vrijheid van vestiging – regels beperken vestigingsmogelijkheden
Uitgangspunt:
Het stellen van beperkende voorwaarden aan vestiging van diensten is in beginsel verboden
Voorbeeld: in het omgevingsplan regelen dat een bepaalde branche zich ergens niet mag
vestigen (een schoenenwinkel op een bedrijventerrein)
Uitzondering:
Als dwingende redenen de beperking kunnen rechtvaardigen
Voorwaarden:
- Discriminatieverbod: de eis mag geen onderscheid maken naar nationaliteit
- Noodzakelijkheid: de eis moet gerechtvaardigd zijn volgens een dwingende reden
van algemeen belang
- Evenredigheid: de eis moet geschikt zijn, niet verder gaan dan nodig om het doel te
bereiken. En het doel kan niet met minder vergaande maatregelen worden bereikt
Uitvoerbaarheid
Maatschappelijk uitvoerbaarheid
- Participatie
- Uitgebreide openbare voorbereidingsprocedure (u.o.v): zienswijzen
Economische uitvoerbaarheid
- Kostenverhaal
- Nadeelcompensatie
Omgevingsplan en instructieregels
1. Gemeenteraad stelt het omgevingsplan vast
2. Beleidsruimte voor de gemeenteraad (decentraal, tenzij…)
3. Maar… instructieregels rijk en provincie beperken die beleidsruimte
, Let op: instructieregels gelden niet alleen bij het opstellen of wijzigen van een
omgevingsplan, maar ook bij een projectbesluit of het verlenen van een
omgevingsvergunning voor een bopa.
Wat is een instructieregel?
Een algemene regel waarmee een bestuursorgaan aan een ander bestuursorgaan aangeeft
hoe dat orgaan een taak of bevoegdheid moet uitoefenen.
Instructieregels gaan over de inhoud, toelichting of motivering van een instrument dat een
bestuursorgaan op grond van de Omgevingswet kan inzetten.
De gemeenteraad moet hier rekening mee houden bij het opstellen van een omgevingsplan.
Waarborgen van gezonde fysieke leefomgeving waar sprake is van een evenwichtige
toedeling van functies aan locaties.
Standaardwaarde: strenger mag, soepeler niet
Grenswaarde: basisbeschermingsnivo, als het soepeler mag, dan in principe niet dan tot
deze grenswaarde.
Soorten instructieregels
- Type 1: betrekken bij (beleidsruimte)
- Type 2: rekening houden met (minder beleidsruimte)
- Type 3: in acht nemen (dwingend)
Instructieregels voor het omgevingsplan: hoofdstuk 5 Bkl
Type 1: betrekken bij
Beleidsvrijheid is in dit geval groot
Het bevoegd gezag moet aandacht schenken aan een in de instructieregel bepaald
onderwerp
Voorbeeld: art. 3.2 Bkl: gedeputeerde staten wijzen jaarlijks… zwemlocaties aan
Zij betrekken bij het aanwijzen van zwemlocaties:
A. De ontwikkeling van het aantal personen dat op de locaties zwemt, de infrastructuur
of faciliteiten
Type 2: rekening houden met
Rekening houden met brengt de zwaarwegende positie van een belang bij de
belangenafweging tot uitdrukking, zonder echter dwingend te sturen op de uitkomst
daarvan.
Afwijken is alleen toegestaan als het bestuursorgaan daar goede redenen voor heeft. Het
bestuursorgaan moet dit dan wel goed motiveren.
Voorbeelden:
Art. 5.89c Bkl: in een omgevingsplan wordt rekening gehouden met de slagschaduw door
windturbines in verblijfsruimte van slagschaduwgevoelige gebouwen.
Art. 5.92 Bkl: in een omgevingsplan wordt rekening gehouden met de geur door activiteiten
op geurgevoelige gebouwen.
