Cyclisch onderwijs ontwerpen
1. Doelen stellen
2. Leeractiviteiten ontwerpen
3. Leeractiviteiten organiseren
4. Leeractiviteiten begeleiden
5. Evalueren
Hoofdstuk 3: Doelen stellen
3.1 Activiteitgericht onderwijs VS doelgericht onderwijs
Activiteitgericht onderwijs= Het accent ligt op ‘leuke activiteiten’ en op de vraag of
leerlingen goed bezig zijn en gemotiveerd zijn.
Doelgericht onderwijs= Het accent ligt op het behalen van belangrijke doelen door de
leerlingen. Het houdt in dat je op grond van de leerdoelen passende activiteiten selecteert of
ontwerpt, en dar je na de activiteit nagaat of de doelen zijn bereikt.
Activiteitgericht onderwijs Doelgericht onderwijs
Startfase Wat vinden de leerlingen leuk? Wat is belangrijk voor de leerlingen om
te leren?
Focus Zijn de leerlingen betrokken bij Zijn leerlingen met de juiste inhoud en
de activiteit onderwijsleeractiviteiten bezig?
Proces Zijn de leerlingen lekker bezig? Hoe voeren de leerlingen de
activiteiten uit?
Worden de activiteiten goed
uitgevoerd? Leiden de activiteiten tot de beoogde
resultaten?
Evaluatie Hebben de leerlingen goed Zijn de beoogde doelen bereikt?
gewerkt?
Consequentie van activiteitgericht werken:
- Leerlingen krijgen minder inhoudelijke feedback
- Leerlingen komen in de ‘maakstand’ in plaats van de ‘leerstand’ en daardoor geneigd
tot afraffelen, afkijken en oppervlakkig leren.
- Leerlingen hebben dan zelf geen inzicht van wat ze aan het leren zijn.
- Voor de leerkracht moeilijker te monitoren hoe de leerlingen zich ontwikkelen.
- Leerlingen doen minder conceptuele kennis op.
3.2 Wat zijn doelen?
Doel= Datgene wat je wilt bereiken
Leerdoel= Datgene wat je op korte termijn met een bepaalde leeractiviteit wilt bereiken.
Onderwijsdoel= Datgene wat je op langere termijn wilt bereiken met je onderwijs.
,3.3 Niveaus van doelen: micro-, meso- en macroniveau
Middel lange (zeer) korte
termijn termijn
Lange termijn Korte termijn
3.4 Input voor het stellen van doelen op de korte, middellange en lange termijn
Twee typen input voor leerkrachten bij het opstellen van concrete doelen
- Input vanuit leerlijnen, kerndoelen, kernconcepten en andere leerdoelen en
referentieniveaus
- Input vanuit leerlingen, zoals toetsen, evaluaties, observaties en voorkeuren
Doelen voor verschillende niveaus
Doel Niveau Input Betrokkenen
Langetermijndoelen: School Kerndoelen Directie
Doelen per leerjaar, Referentieniveaus Team
samenhangend met Leerlingvolgsysteem
de doelen voor de Eindtoetsing
hele
basisschoolperiode
Middellange Bouw of unit Toets scores uit Bouwcoördinator
termijndoelen: methodes Teamleden van
Doelen voor thema’s Leerlijnen bouw-/
of grote projecten Observatiegegevens parallelgroepen
Leerling
besprekingen
, Korte termijndoelen: Groepjes of Leerlijnen Leerkrachten
Doelen per les of individuele leerling Doelen binnen
activiteit kernconcepten
Evaluatie gegevens
Observatiegegevens
3.5 Verschillende soorten doelen forumuleren
Overzicht van soorten doelen
Type doel Input Voorbeelden
Kennis- en inzichtdoelen Inzichtdoelen (bijv. Inzicht in de tijdvakken
kernconcepten) Inzicht in het opwekken van
Kerndoelen energie
Evaluatiegegevens
Vaardigheidsgeoriënteerde Leerlijnen Schrijfletters schrijven
doelen 21e-eeuwse vaardigheden Samenwerken
Evaluatiegegevens
Attitude gerelateerde School gerelateerde keuzes Respectvolle houding
doelen Evaluatiegegevens Verdraagzaamheid
3.5.1 Kennis en inzicht
Leerdoelen hebben betrekking op een of meerdere typen kennis. We onderscheiden:
- Feiten, procedures en strategieën
- Inzichten en conceptuele kennis
Actiewoorden= omvatten altijd een activiteit die de leerling ‘moet laten zien’ als hij wil
aantonen dat het doel bereikt is.
1. Doelen stellen
2. Leeractiviteiten ontwerpen
3. Leeractiviteiten organiseren
4. Leeractiviteiten begeleiden
5. Evalueren
Hoofdstuk 3: Doelen stellen
3.1 Activiteitgericht onderwijs VS doelgericht onderwijs
Activiteitgericht onderwijs= Het accent ligt op ‘leuke activiteiten’ en op de vraag of
leerlingen goed bezig zijn en gemotiveerd zijn.
Doelgericht onderwijs= Het accent ligt op het behalen van belangrijke doelen door de
leerlingen. Het houdt in dat je op grond van de leerdoelen passende activiteiten selecteert of
ontwerpt, en dar je na de activiteit nagaat of de doelen zijn bereikt.
Activiteitgericht onderwijs Doelgericht onderwijs
Startfase Wat vinden de leerlingen leuk? Wat is belangrijk voor de leerlingen om
te leren?
Focus Zijn de leerlingen betrokken bij Zijn leerlingen met de juiste inhoud en
de activiteit onderwijsleeractiviteiten bezig?
Proces Zijn de leerlingen lekker bezig? Hoe voeren de leerlingen de
activiteiten uit?
Worden de activiteiten goed
uitgevoerd? Leiden de activiteiten tot de beoogde
resultaten?
Evaluatie Hebben de leerlingen goed Zijn de beoogde doelen bereikt?
gewerkt?
Consequentie van activiteitgericht werken:
- Leerlingen krijgen minder inhoudelijke feedback
- Leerlingen komen in de ‘maakstand’ in plaats van de ‘leerstand’ en daardoor geneigd
tot afraffelen, afkijken en oppervlakkig leren.
- Leerlingen hebben dan zelf geen inzicht van wat ze aan het leren zijn.
- Voor de leerkracht moeilijker te monitoren hoe de leerlingen zich ontwikkelen.
- Leerlingen doen minder conceptuele kennis op.
3.2 Wat zijn doelen?
Doel= Datgene wat je wilt bereiken
Leerdoel= Datgene wat je op korte termijn met een bepaalde leeractiviteit wilt bereiken.
Onderwijsdoel= Datgene wat je op langere termijn wilt bereiken met je onderwijs.
,3.3 Niveaus van doelen: micro-, meso- en macroniveau
Middel lange (zeer) korte
termijn termijn
Lange termijn Korte termijn
3.4 Input voor het stellen van doelen op de korte, middellange en lange termijn
Twee typen input voor leerkrachten bij het opstellen van concrete doelen
- Input vanuit leerlijnen, kerndoelen, kernconcepten en andere leerdoelen en
referentieniveaus
- Input vanuit leerlingen, zoals toetsen, evaluaties, observaties en voorkeuren
Doelen voor verschillende niveaus
Doel Niveau Input Betrokkenen
Langetermijndoelen: School Kerndoelen Directie
Doelen per leerjaar, Referentieniveaus Team
samenhangend met Leerlingvolgsysteem
de doelen voor de Eindtoetsing
hele
basisschoolperiode
Middellange Bouw of unit Toets scores uit Bouwcoördinator
termijndoelen: methodes Teamleden van
Doelen voor thema’s Leerlijnen bouw-/
of grote projecten Observatiegegevens parallelgroepen
Leerling
besprekingen
, Korte termijndoelen: Groepjes of Leerlijnen Leerkrachten
Doelen per les of individuele leerling Doelen binnen
activiteit kernconcepten
Evaluatie gegevens
Observatiegegevens
3.5 Verschillende soorten doelen forumuleren
Overzicht van soorten doelen
Type doel Input Voorbeelden
Kennis- en inzichtdoelen Inzichtdoelen (bijv. Inzicht in de tijdvakken
kernconcepten) Inzicht in het opwekken van
Kerndoelen energie
Evaluatiegegevens
Vaardigheidsgeoriënteerde Leerlijnen Schrijfletters schrijven
doelen 21e-eeuwse vaardigheden Samenwerken
Evaluatiegegevens
Attitude gerelateerde School gerelateerde keuzes Respectvolle houding
doelen Evaluatiegegevens Verdraagzaamheid
3.5.1 Kennis en inzicht
Leerdoelen hebben betrekking op een of meerdere typen kennis. We onderscheiden:
- Feiten, procedures en strategieën
- Inzichten en conceptuele kennis
Actiewoorden= omvatten altijd een activiteit die de leerling ‘moet laten zien’ als hij wil
aantonen dat het doel bereikt is.
